Harika bir soru sordunuz! Ses, bir şey titrediğinde oluşur. Mesela, bir zil çaldığında, zilin içi titreşir ve havada dalgalar oluşur. Bu dalgalar kulağımıza gelir ve biz de sesi duyarız.
Yani ses, titreyen bir şeyden çıkar ve havada yol alıp kulağımıza ulaşır. Sormak istediğiniz başka bir şey var mı?
Öğrenci
en az bilinen bir deney hazırla
Bil-en AI
Tabii, size kolay ve eğlenceli bir deneyden bahsedeceğim! Bu deneyi belki daha önce duymamış olabilirsiniz.
**Balonla Ses Dalgası Deneyi**
**Malzemeler:**
- 1 adet balon
- 1 adet metal kaşık
- Bir parça ip
**Nasıl yapılır?**
1. Balonu şişirin ve düğüm atın.
2. Metal kaşığın ucuna ip bağlayın.
3. İpin diğer ucunu balonun ağzına sıkıca dolayın.
4. Kaşığı elinizde tutarak masaya hafifçe vurun.
5. Şimdi balona kulağınızı yaklaştırın ve tekrar kaşığı hafifçe vurun.
Kaşık masaya vurunca sesi hem havadan hem de balonun içinden duyacaksınız. Balonun içindeyken ses daha değişik, daha net gelir! Çünkü balonun içindeki hava, ses dalgalarını farklı iletir.
Denediğinizde neler olduğunu gözlemleyebilirsiniz. Deney için bir yetişkinden yardım almayı unutmayın! Başka bir deney veya sorunuz varsa, hemen yardımcı olabilirim!
Öğrenci
başka
Bil-en AI
Tabii, size başka ilginç ve az bilinen bir deney daha anlatayım!
**"Sesle Kağıt Titreşimi" Deneyi**
**Malzemeler:**
- Bir plastik streç film (mutfaklarda kullanılan ince şeffaf film)
- Bir adet boş kase ya da kupa
- Bir avuç kuru pirinç ya da küçük boncuk
- Bir tahta kaşık
**Nasıl yapılır?**
1. Boş kaseyi ya da kupayı masaya koyun.
2. Kase ya da kupanın ağzını streç filmle sıkıca kapatın. Film gergin ve düz olmalı.
3. Streç filmin üzerine biraz pirinç ya da küçük boncuklardan serpin.
4. Şimdi, elinize tahta kaşığı alın ve kaseye çok yakın bir yerde (streç filme dokunmadan) havada "baaaa" gibi yüksek sesle bağırın veya şarkı söyleyin.
**Ne olacak?**
Pirincin ya da boncukların zıplayıp hareket ettiğini göreceksiniz! Çünkü ses dalgaları havadan geçip streç filmde titreşim oluşturur, böylece üstündeki pirinçler de hareket eder.
Bu deneyle sesin havada titreşim olarak yayıldığını gözünüzle görebilirsiniz. Çok eğlenceli, değil mi?
Başka deney, resim ya da açıklama istemek isterseniz hemen yardımcı olurum!
Öğrenci
sesler
Bil-en AI
Sesler, çevremizdeki her yerde vardır! Siz de etrafınızdaki sesleri her gün duyuyorsunuz. Mesela, arkadaşınızın sesi, bir kuşun cik cik ötüşü, köpeğin havlaması, müzik, araba sesi, rüzgarın uğultusu... Bunların hepsi birer sestir.
Sesler bazen yüksek, bazen alçak, bazen ince, bazen kalın olabilir. Hepsi titreyen bir şey sayesinde oluşur ve havada yayılır, sonra da kulağımıza gelir.
Sizler en çok hangi sesleri seviyorsunuz? İsterseniz, bir sesin resmini göstermemi ya da bir ses şarkısı yapmamı ister misiniz?
Öğrenci
müzik yap ses
Bil-en AI
Tamam! Senin için güzel bir şarkı hazırlıyorum!
Sesler Dünyası
Sesler havada uçar,
Kulakta yankı yapar,
Kuşlar öter cıvıl cıvıl,
Her yerde bir ses var!
Rüzgar esince uğuldar,
Yağmur damlar tıkırdar,
Dünya dolu seslerle,
Ne güzel müzik var!
Öğrenci
3 sınıf seviyesi yap
Bil-en AI
Harika! Şarkıyı 3. sınıf seviyesine biraz daha uygun, biraz daha detaylı ve eğlenceli yapıyorum.
Biraz bekleyin lütfen!
Sesler Dünyası Çok Özel
Sesleri iyi dinleyelim,
Her yerde karşımıza çıkar,
Kimi ince, kimi kalın,
Hepsi kulağımıza akar.
Kapı gıcırdar, köpek havlar,
Müzik çalar, kuşlar öter,
Bazen sessizlik de var,
Sesler dünyası çok özel!
Öğrenci
aynısını çok uzun yap
Bil-en AI
Tamam! Şimdi aynı şarkıyı daha uzun ve eğlenceli şekilde hazırlıyorum. Biraz bekleyin lütfen!
Uzun Sesler Şarkısı
Sesleri iyi dinleyelim,
Her yerde karşımıza çıkar,
Kimi ince, kimi kalın,
Hepsi kulağımıza akar.
Kapı gıcırdar, köpek havlar,
Müzik çalar, kuşlar öter,
Bazen sessizlik de var,
Sesler dünyası çok özel!
Yağmur damlaları tık tık,
Çan çalınca ding dong,
Çocuklar şarkı söyler,
Neşe dolar ortalık!
Araba vınlar yollarda,
Rüzgar eser ağaçta,
Kediler miyav der,
Doğada bin türlü ses var!
Şimdi dinle etrafı,
Bul bakalım hangi ses var,
Seslerle öğren, eğlen,
Hayat renkli dünyamızda!