Elbette, fiilde kişi ekleri konusunu tablolu bir özetle açıklayabilirim. Bu konu, fiillerin kim tarafından yapıldığını veya hangi özneyle ilgili olduğunu belirtmemize yardımcı olur.
**Fiilde Kişi Ekleri**
Fiilde kişi ekleri, fiilin hangi kişi tarafından yapıldığını veya hangi özneyle ilgili olduğunu gösteren eklerdir. Türkçede kişi ekleri, fiil kök veya gövdesine eklenerek fiilin kimin tarafından yapıldığını belirtir. Bu ekler, şahıs zamirlerinin (ben, sen, o, biz, siz, onlar) fiil üzerindeki karşılığıdır.
* **Şahıs Zamirleri:** Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar
* **Kişi Ekleri:** -m, -n, -, -k, -niz, -ler
| Şahıs Zamiri | 1. Tekil Şahıs (Ben) | 2. Tekil Şahıs (Sen) | 3. Tekil Şahıs (O) | 1. Çoğul Şahıs (Biz) | 2. Çoğul Şahıs (Siz) | 3. Çoğul Şahıs (Onlar) |
| :------------ | :------------------ | :------------------ | :----------------- | :------------------ | :------------------ | :------------------- |
| Ekler | -m, -ım, -im, -um, -üm | -n, -sın, -sin, -sun, -sün | - (yok) | -k, -ız, -iz, -uz, -üz | -niz, -sınız, -siniz, -sunuz, -sünüz | -ler, -lar |
**Örnekler:**
* **Ben:** Gel-di-m (geldim)
* **Sen:** Gel-di-n (geldin)
* **O:** Gel-di (geldi)
* **Biz:** Gel-di-k (geldik)
* **Siz:** Gel-di-niz (geldiniz)
* **Onlar:** Gel-di-ler (geldiler)
Örnek:
* **Okumak fiili üzerinden örnek:**
* Ben okudum. (okudum)
* Sen okudun. (okudun)
* O okudu. (okudu)
* Biz okuduk. (okuduk)
* Siz okudunuz. (okudunuz)
* Onlar okudular. (okudular)
**Olumlu, Olumsuz ve Soru Şekilleri:**
* **Olumlu:** Geldim, Geldin, Geldi, Geldik, Geldiniz, Geldiler
* **Olumsuz:** Gelmedim, Gelmedin, Gelmedi, Gelmedik, Gelmediniz, Gelmediler
* **Soru:** Geldim mi?, Geldin mi?, Geldi mi?, Geldik mi?, Geldiniz mi?, Geldiler mi?
İpucu:
Kişi ekleri fiilin zamanına göre değişebilir. Örneğin, şimdiki zamanda kullanılan ekler farklıdır.
Örnek:
* **Şimdiki zaman örnek:**
* Ben geliyorum.
* Sen geliyorsun.
* O geliyor.
* Biz geliyoruz.
* Siz geliyorsunuz.
* Onlar geliyorlar.
Yaygın Hata:
Öğrenciler genellikle 3. tekil şahıs (O) ve 3. çoğul şahıs (Onlar) eklerini karıştırabilirler. 3. tekil şahısta ek yoktur, 3. çoğul şahısta ise "-lar, -ler" ekleri kullanılır. Örneğin: "O geldi" (doğru) ve "Onlar geldiler" (doğru). "O geldiler" (yanlış).
**Özet:**
* Kişi ekleri, fiilin kimin tarafından yapıldığını belirtir.
* Şahıs zamirlerine göre farklı ekler kullanılır.
* Ekler, fiilin zamanına ve olumlu/olumsuz/soru olmasına göre değişebilir.
Umarım bu özet, fiilde kişi ekleri konusunu anlamana yardımcı olmuştur. Şimdi, bu bilgiyi pekiştirmek için birkaç alıştırma yapabilirsin. Örneğin, farklı fiillerle kişi eklerini kullanarak cümleler kurabilirsin.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- Fiillerde kişi eklerinin cümledeki anlamı nasıl etkilediğini daha detaylı açıklar mısınız?
- Fiillerde kişi ekleri ile ilgili daha karmaşık örnekler verebilir misiniz?