Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ile ilgili ne sormak istersin?

Avrupa’daki gelişmeler Osmanlı’yı hem dışarıdan hem içeriden etkiledi. Kısaca ana başlıklar ve sonuçları:

- Denizcilik ve keşifler → Ticaret yollarının değişmesi: Atlantik ticaretiyle Akdeniz’in önemi azaldı, Osmanlı gelirleri ve rekabet gücü düştü.


- Askerî ve teknolojik yenilikler → Avrupa orduları daha modern hale gelirken Osmanlı askerî üstünlüğünü kaybetti; şehir savunmaları ve deniz gücü zayıfladı.



- Sanayi Devrimi ve ekonomik değişimler → Avrupa’nın ucuz sanayi ürünleri Osmanlı zanaat ve üretimini baltaladı; dışa bağımlılık arttı, borçlanma başladı.


- Siyasi fikirler (milliyetçilik, aydınlanma) → İmparatorluktaki farklı milletlerde bağımsızlık hareketleri sıklaştı; Balkanlar ve diğer bölgelerde ayrılmalar oldu.


- Diplomasi, kapitülasyonlar ve ekonomik bağımlılık → Avrupa devletleriyle yapılan ayrıcalıklı ticaret anlaşmaları Osmanlı ekonomisini zayıflattı; gelir kaybı ve dış borç arttı.


- Reform tepkileri → Osmanlı, Tanzimat (1839), Islahat Fermanı ve II. Mahmud/II. Abdülhamid dönemlerinde modernleşme, hukuk, eğitim ve ordu reformlarına girişti; fakat reformlar kısıtlı başarı sağladı.


Sonuç: Avrupa’daki gelişmeler Osmanlı’yı askeri, ekonomik ve siyasal olarak zorladı; Osmanlı modernleşme çabalarıyla direnmeye çalıştı ama 19. yüzyıl boyunca toprak kaybı ve güç zayıflaması sürdü.

İşte “Avrupa’daki gelişmelerin Osmanlı’ya etkisi” konusundan yazılıda çıkabilecek olası sorular — farklı soru türleri ve zorluk seviyeleriyle:

Çoktan seçmeli
1. Avrupa’da denizcilik keşifleri Osmanlı İmparatorluğu’nu hangi yönden en çok etkilemiştir?
A) Askerî güç artışı B) Akdeniz ticaretinin önem kaybetmesi C) Yerel zanaatların gelişmesi D) Nüfus artışı

2. Sanayi Devrimi’nin Osmanlı ekonomisine etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yerli sanayi canlanması B) Avrupa’dan ucuz malların girmesi ve yerli üretimin zorlanması
C) Tarımın modernleşmesi D) Dış ticaretin tamamen durması

Kısa cevap / Tek cümle
3. Kapitülasyonların Osmanlı ekonomisindeki etkisini bir cümleyle yazınız.
4. Milliyetçilik akımının Osmanlı toprak bütünlüğüne iki etkisini sıralayınız.

Tanım / Terim açıklama
5. “Tanzimat” nedir? Kısa ve net bir tanım veriniz.
6. “Kapitülasyon” terimini tarihî bağlamıyla açıklayınız.

Neden — Sonuç (kısa paragraf)
7. Avrupa’daki teknolojik ve askeri yeniliklerin Osmanlı ordusu üzerindeki etkisini 3–4 cümleyle açıklayınız.
8. Sanayi Devrimi nedeniyle Osmanlı’da dış borçlanmanın artmasının nedenlerini belirtiniz.

Karşılaştırma
9. Avrupa’daki milliyetçilik hareketleri ile Osmanlı’daki milli uyanış arasında benzerlik ve farklardan birer örnek veriniz.

Kaynak analizi / Belge yorumu
10. (Kaynak) “1820’lerde Avrupa’dan gelen ucuz tekstil malları köylü pazarlarımızı bozdu.” Bu cümleye dayanarak şu soruyu cevaplayın: Bu durumun köy ekonomisi ve şehirli zanaatkârlar üzerindeki iki etkisini açıklayınız.
11. Bir harita verilecek: 19. yüzyıl sonu Osmanlı toprakları haritasında Balkanlar’daki değişimi gösteren bir etkinlik yapınız — hangi bölgelerin ayrıldığını kısa notlarla belirtiniz.

Uzun cevap / Kompozisyon
12. Avrupa’daki siyasi, ekonomik ve askeri gelişmelerin 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nu nasıl zayıflattığını 20–25 cümlelik bir kompozisyonda tartışınız. (Giriş, gelişme, sonuç düzenini kullanınız.)

Uygulamalı / Kanıta dayalı
13. Aşağıdaki iki olguyu bağdaştırarak açıklayınız: “Avrupa’daki sanayi üretiminin artışı” ve “Osmanlı’da zanaatkârların ekonomik güç kaybı”.
14. Osmanlı’nın modernleşme çabalarından (Tanzimat, Islahat) birini seçip, bu girişimin Avrupa baskılarına nasıl bir tepki olduğunu iki örnekle gösteriniz.

Örnek cevap (kısa soru 3 için)






Başarı için kısa öneri: Yazılıda önce hangi soru türlerinin kaç puan olduğunu hızlıca belirleyin; zamanınızı buna göre ayarlayın.