Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana Sosyal Bilgiler ile ilgili ne sormak istersin?

Milli Mücadele (1919–1923) Türk halkının işgallere ve yabancı devletlerin dayatmalarına karşı verdiği bağımsızlık savaşıdır. Hem askerî hem de siyasal cephede yürütülen bu mücadele, Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki yenilgisi ve Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası başladı. Aşağıda ana başlıklarla, basit ve anlaşılır şekilde özetliyorum.

Neden başladı?
- I. Dünya Savaşı’ndan sonra İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarını işgal etmeye başladı (İstanbul, İzmir, Urfa, Maraş vb.).
- Türk halkı ve bazı liderler (Mustafa Kemal Atatürk başta) bu işgallere karşı örgütlenip bağımsızlık istedi.
- Siyasi merkez olarak TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) 23 Nisan 1920’de açıldı ve mücadeleyi yönetti.

Önemli aşamalar (kronolojik olarak)
- 1919: Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı, Amasya Genelgesi (milletin iradesiyle kurtuluş vurgusu).
- 1919–1920: Erzurum ve Sivas Kongreleri — ulusal direnişin planlanması.
- 1920: TBMM’nin açılması, Misak-ı Millî (ulusal sınırlar ve hakların bildirgesi).
- 1920–1922: Askerî mücadelelerin en yoğun dönemi (çeşitli cepheler).
- 1922: Büyük Taarruz ve İzmir’in kurtuluşu.
- 1923: Lozan Antlaşması ile yeni Türkiye’nin uluslararası alanda tanınması.

Başlıca cepheler ve savaşlar
- Batı Cephesi (Yunanlara karşı): En önemli savaşlar First/Second İnönü (İnönü Muharebeleri), Sakarya Meydan Muharebesi (1921) ve Büyük Taarruz / Dumlupınar (1922). Bu cephe, Milli Mücadele’nin kaderini belirledi; Sakarya’dan sonra Türk ordusu savunmadan taarruza geçti.


- Güney Cephesi (Fransızlara ve Ermeni birliklerine karşı, Çukurova ve Adana çevresi): Fransızlarla çatışmalar oldu; bazı bölgelerde yerel direnişler (Kuva-yi Milliye) etkili oldu. Sonunda Fransızlar çekildi ve Türkiye ile uzlaşıldı.

- Doğu Cephesi (Ermenilere karşı): Ermenilerle çatışmalar yaşandı; 1920’deki başarılarla Doğu sınırlarında barış sağlandı (Gümrü Antlaşması).

Önemli sonuçlar
- Türk ordusu bağımsız bir devlet için yeterli gücü gösterdi.
- Saltanatın ve daha sonra hilafetin kaldırılmasıyla yeni devlet yapılandı.
- Lozan Antlaşması (1923) ile Türkiye’nin sınırları ve bağımsızlığı uluslararası alanda tanındı.





Neden önemli?
Milli Mücadele, modern Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecidir. Hem halkın kendi geleceğini tayin etme kararı hem de güçlü bir liderlik ve örgütlenmeyle elde edilen bağımsızlık örneğidir.

Daha ayrıntılı bir cephe, savaş veya tarihsel olay istersen hangi kısmı açmamı istersin?

Soruda şıklar yoksa genel olarak söyleyebilirim: Milli Mücadele dönemi (1919–1923) içinde yapılmayan bir savaşı seçmek için, savaşa ait tarihe ve kiminle yapıldığına bakın. 1919–1923 yılları arasında Anadolu ve çevresinde TBMM önderliğinde yürütülen cepheler (Yunan, Ermeni, Fransız vb. karşısındaki çatışmalar) Milli Mücadele’ye dahildir. 1919’dan önce veya 1923 sonrası yapılmış, farklı amaçlarla yürütülmüş savaşlar değildir.









Eğer elinde şıklar varsa, şıkları yazarsan hangi seçeneğin doğru olmadığını kesin söyleyebilirim.

1. İnönü Muharebesi (I. İnönü) — kısa ve anlaşılır açıklama:

Ne zaman ve nerede?
- Tarih: 9–11 Ocak 1921
- Yer: İnönü köyü ve çevresi (Eskişehir civarı)
- Kimler: Türkiye Büyük Millet Meclisi ordusu (komutan: İsmet İnönü) ile Yunan ordusu arasında gerçekleşti.

Muharebenin seyri ve sonucu:
- Yunan güçleri Anadolu içlerine doğru ilerlemeyi sürdürürken İnönü bölgesinde Türk düzenli birlikleriyle çarpıştı.
- Türk birlikleri başarılı bir savunma yaptı; Yunan ilerleyişi durduruldu ve Yunan birlikleri geri çekilmek zorunda kaldı.
- Sonuç: Türklerin taktik bir zaferi; özellikle düzenli ordunun (Kuva-yi Nizam) etkinliğini gösteren ve moral veren bir başarı oldu.

Neden önemli?
- I. İnönü, TBMM ordusunun düzenli birliklerinin başarı gösterdiği ilk önemli çatışmalardan biridir. Bu zafer, hem askerî moral hem de TBMM içindeki güven açısından olumlu etki yaptı.
- Ayrıca düzenli ordunun yetenekleri ve komuta-organizasyon yapısının işlemeye başladığının işareti sayıldı.
- İnönü muharebesi, Sakarya Meydan Muharebesi gibi daha büyük çarpışmalardan önce gelen, direnişi güçlendiren bir adım oldu.







Kısa özet: 1. İnönü, TBMM ordusunun Yunan ilerleyişini durdurduğu, moral veren ve düzenli ordunun etkinliğini ispatlayan bir savunma zaferidir. Bu muharebe Milli Mücadele sürecinde önemli bir kilometre taşlarından biridir.

Hayır, Çanakkale Savaşı (Gelibolu Muharebeleri) Milli Mücadele döneminde yapılmadı.

Kısa ve net:
- Çanakkale Savaşı I. Dünya Savaşı sırasında oldu — başlıca tarihleri Nisan 1915 ile Ocak 1916’dır.
- Milli Mücadele ise 1919–1923 yılları arasındaki bağımsızlık savaşıdır. Yani zaman olarak Çanakkale, Milli Mücadele’den önce gerçekleşmiştir.

Neden karışabiliyor?
- Çanakkale’de öne çıkan bazı komutanlar (örneğin Mustafa Kemal) daha sonra Milli Mücadele’nin liderleri arasında yer aldılar. Bu yüzden insanlar iki olayı bağdaştırır ama tarihsel olarak farklı dönemlerdir.







Kısa sonuç: Çanakkale Savaşı, Milli Mücadele’den önce oldu; ama Çanakkale’deki deneyim ve öne çıkan kişiler Milli Mücadele’ye katkı sağlamıştır.

"Başkomutanlık Meydan Muharebesi" genelde Büyük Taarruz ve Dumlupınar Meydan Muharebesi'ni anlatmak için kullanılan isimdir. Kısa, anlaşılır şekilde özetleyeyim:

Ne zaman ve nerede?
- Tarih: Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922’de başladı; Dumlupınar’daki kararlı çatışmaların doruğu 26–30 Ağustos 1922 arasındadır (30 Ağustos zafer günü olarak kutlanır).
- Yer: Afyon, Dumlupınar ve çevresi — Batı Cephesi’nin iç bölgeleri.

Komutanlık ve taraflar
- Türk tarafı: Başkomutan Mustafa Kemal (komuta yetkisini kullanarak taarruzu yönlendirdi); saha komutanlığı ve birliklerin icrasında İsmet İnönü ve diğer komutanlar görev aldı.
- Karşı taraf: Yunan ordusu, Anadolu içlerine yayılmış ve savunma hattı oluşturmuş durumdaydı.

Muharebenin seyri ve sonucu
- Türk ordusu hazırlık döneminden sonra büyük bir taarruza geçti; planlı topçu ve süvari harekâtıyla Yunan cephesi kırıldı.
- Dumlupınar’da Yunan ordusunun düzgün bir direniş hattı çöktü; Yunan birlikleri geri çekilmek zorunda kaldı.
- Sonuç: Kararlı bir Türk zaferi — Yunan işgali çöktü, kısa süre sonra 9 Eylül 1922’de İzmir kurtarıldı. Bu zafer, Türkiye’nin bağımsızlık mücadelesini fiilen sonuçlandıran en önemli askeri başarıdır.

Neden önemli?
- Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Milli Mücadele’nin askeri olarak dönüm noktasıdır; TBMM ordusunun hem planlama hem de uygulama kapasitesini gösterdi.
- 30 Ağustos Zafer Bayramı bu muharebenin anısına kutlanır.
- Bu zafer diplomatik süreçleri (Mudanya Ateşkesi, Lozan görüşmeleri) kolaylaştırdı.

Milli Mücadele, 1919–1923 yılları arasında Türk ulusunun işgallere ve dayatmalara karşı verdiği bağımsızlık savaşıdır. Hem askerî hem de siyasal yönleri olan bu süreç, Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki yenilgisi sonrası başladı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuyla sonuçlandı. Aşağıda anlaşılır, adım adım özetliyorum.

Neden başladı?
- I. Dünya Savaşı’ndan sonra İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarını işgal etmeye başladı (İstanbul, İzmir, bazı Güney ve Doğu bölgeleri).
- Türk halkı kendi kaderini tayin etmek istedi; yerel direniş örgütleri ve ilerleyen dönemde TBMM önderliğinde daha düzenli bir mücadele başladı.
- Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışı ve sonrasındaki Amasya, Erzurum ve Sivas gibi adımlar süreci başlattı.

Siyasi cephe — örgütlenme ve diplomasi
- Amasya Genelgesi (1919) “milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” dedi.
- Erzurum ve Sivas Kongreleri, ulusal bir program ve birlik kararı aldı.
- Türkiye Büyük Millet Meclisi (23 Nisan 1920) kurularak bağımsızlığın hem askeri hem de siyasi yönetimi tek bir merkezde toplandı.
- Misak-ı Millî, sınırlar ve ulusal haklar açısından bir toplu hedef belgesi oldu.


Askerî cephe — önemli savaşlar
- Batı Cephesi (Yunanlarla): 1. ve 2. İnönü Muharebeleri, Sakarya Meydan Muharebesi (1921) ve en sonunda Büyük Taarruz / Dumlupınar (26–30 Ağustos 1922) ile sonuçlandı. 30 Ağustos zaferiyle Yunan ordusu geri püskürtüldü.
- Doğu Cephesi (Ermenilerle): Doğu’da çatışmalar oldu ve Gümrü Antlaşması ile sınırlar düzene kondu.
- Güney Cephesi (Fransızlar ve yerel güçler): Çukurova çevresinde çatışmalar; bazı bölgelerde diplomasiyle çözüme gidildi.
- Kuva-yi Milliye (yerel direniş grupları) başlangıçta önemli; sonra düzenli ordu (Kuva-yi Nizam) kurularak disiplinli cephe savaşı yürütüldü.

Önemli kişiler
- Mustafa Kemal Atatürk (Başkomutanlık, siyasal lider)
- İsmet İnönü, Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir, Rauf Orbay gibi komutan ve siyasetçiler sürecin öne çıkan isimlerindendir.

Sonuçlar ve önemi
- Askerî zaferler ve TBMM’nin diplomasisi sonucunda Türkiye bağımsızlığını kazandı.
- Saltanatın (1922) ve daha sonra hilafetin (1924) kaldırılmasıyla yeni bir devlet yapısı kuruldu.
- Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923) ile Türkiye’nin sınırları ve egemenliği uluslararası alanda tanındı.
- Modern Türkiye Cumhuriyeti’nin temelleri atıldı: egemenlik milletindir, laiklik ve çağdaşlaşma yolunda adımlar atıldı.





Kısa özet: Milli Mücadele, Türk milletinin işgallere karşı hem cephede hem masada yürüttüğü bağımsızlık savaşıdır; bu savaş, modern Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna götüren hem askeri hem siyasi süreçleri içerir.

Batı Cephesi, Milli Mücadele’nin en kritik cephesiydi. Özetle ne olduğunu, hangi savaşların yapıldığını, kimlerin komuta ettiğini ve neden önemli olduğunu basitçe anlatıyorum.

Genel bakış
- Kimlerle: TBMM ordusu (Kuva-yi Nizam ve düzenli birlikler) ile Yunan ordusu arasında yapıldı.
- Ne zaman: 1919–1922 arası, Milli Mücadele döneminin büyük bölümünde aktif oldu.
- Nerede: Batı Anadolu (İzmir, Afyon, Kütahya, Eskişehir, Dumlupınar çevresi vb.).

Başlıca aşamalar ve önemli muharebeler
1. Savunma dönemi ve ilk çatışmalar (1919–1920): Yerel direnişler ve düzenli ordunun kuruluşuyla küçük çaplı çarpışmalar oldu.
2. 1. ve 2. İnönü Muharebeleri (Ocak ve Mart 1921): Türk ordusu Yunan ilerleyişini durdurdu; düzenli ordunun yeteneğini gösteren erken başarılar.

3. Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos–13 Eylül 1921): Uzun ve zorlu savunma; Türk ordusu Sakarya boyunca direnip Yunan ordusunu durdurdu. Bu savaş, direnişin kırılma noktasını önledi.
4. Büyük Taarruz / Başkomutanlık Meydan Muharebesi ve Dumlupınar (26–30 Ağustos 1922): Taarruzla Yunan ordusu kırıldı; 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtuluşu ile sonuçlandı. 30 Ağustos zaferi bu cephede kazanıldı.

Komutanlar ve örgüt
- Mustafa Kemal Atatürk: Başkomutan; taarruz kararını alıp yönetti.
- İsmet İnönü: Batı Cephesi komutanlarından; İnönü muharebelerinin adıyla anılır.
- Fevzi Çakmak, Kazım Özalp gibi diğer üst düzey komutanlar da cephede görev aldı.
- TBMM, askeri ve siyasi koordinasyonu sağladı; lojistik, birliklerin sevki ve disiplinin kurulması önemliydi.

Strateji ve taktik
- Başlangıçta savunma ve gerilla/yerel direniş (Kuva-yi Milliye) karışımı vardı; düzenli ordu kurulunca cephe hattı disipline edildi.
- Sakarya’da savunma hattı kurularak zaman kazanıldı; ardından Büyük Taarruz’la aktif taarruz yapıldı.
- Lojistik (erzak, cephane, haberleşme) ve birliklerin moralini yüksek tutmak zafer için kritik faktörlerdi.

Neden önemli?
- Batı Cephesi’nde elde edilen zaferler, Türkiye’nin bağımsızlığını fiilen güvence altına aldı.
- 30 Ağustos, Dumlupınar zaferiyle Yunan işgali sona erdi ve Lozan görüşmelerinde Türkiye’nin gücü arttı.




Kısa sonuç: Batı Cephesi, Milli Mücadele’nin kaderini belirleyen ana cepheydi; burada kazanılan zaferler yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasını mümkün kıldı.

Her iki İnönü Muharebesi’nin (I. İnönü: 9–11 Ocak 1921; II. İnönü: 26–31 Mart 1921) Türk komutanı İsmet (İnönü) Paşa’dır. İsmet Paşa komutasındaki TBMM ordusu, İnönü civarındaki çatışmalarda Yunan ilerleyişini durdurdu.

Doğu Cephesi’nin başlıca komutanı Kâzım Karabekir Paşa’dır. Kendisi TBMM’nin Doğu Cephesi komutanı olarak Ermeni kuvvetlerine karşı yürütülen harekâtları yönetti ve doğu sınırlarının güvenliğini sağlamada önemli rol oynadı.

Ne yaptı, neden önemli?
- 1920’deki çatışmalarda Kâzım Karabekir komutasındaki Türk birlikleri başarılı oldu.
- Bu başarılar sonucunda doğu sınırlarının düzenlenmesine giden süreç hızlandı (örneğin Gümrü/Alexandropol görüşmeleri ve sonraki düzenlemeler).
- Mustafa Kemal genel lider/başkomutan olarak süreci siyasî ve askeri düzeyde yönlendirirken, sahadaki komuta Doğu Cephesi’nde Kâzım Karabekir’daydı.

Batı Cephesi’ndeki başlıca savaşları ve kısa açıklamalarını, kolay hatırlaman için zaman sırasına göre veriyorum. Her bir savaşın ne amaçla yapıldığını ve sonucunu kısa söyleyeceğim.

1) 1. İnönü Muharebesi (9–11 Ocak 1921)
- Komutan (Türk): İsmet Paşa. Amaç: Yunan ilerleyişini durdurmak.
- Sonuç: Türk savunması başarılı oldu; moral yükseldi.

2) 2. İnönü Muharebesi (26–31 Mart 1921)
- Komutan (Türk): İsmet Paşa.
- Sonuç: Yunan ileri harekâtı yeniden durduruldu; düzenli ordunun gücü gösterildi.

3) Kütahya-Eskişehir Muharebeleri (Haziran–Temmuz 1921 / özellikle 10–24 Temmuz 1921)
- Taraflar: TBMM ordusu ile Yunan ordusu.
- Sonuç: Türk ordusu geri çekilmek zorunda kaldı; bu yenilgi Sakarya’da kararlı bir savunma hazırlığına yol açtı.

4) Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos – 13 Eylül 1921)
- Komutan (Türk): Mustafa Kemal (saha komutanlığı ve genel strateji).
- Önemi: Uzun ve zorlu bir savunma; Yunan ordusunun ilerleyişi durduruldu. Milli Mücadele için dönüm noktalarından biridir.

5) Büyük Taarruz / Başkomutanlık Meydan Muharebesi — Dumlupınar (26–30 Ağustos 1922)
- Başkomutan: Mustafa Kemal. Saha komutanları arasında İsmet İnönü vb. vardı.
- Sonuç: Yunan cephesi kırıldı; 30 Ağustos zaferiyle geri çekilme başladı ve 9 Eylül 1922’de İzmir kurtarıldı. Milli Mücadele’nin askeri olarak kesin zaferi sayılır.

Diğer notlar
- Batı Cephesi, süreklilik gösteren bir cephedir: küçük çatışmalar, lojistik sorunlar ve bölgesel mücadeleler de bu sürecin parçasıdır.
- Komutanlık: Mustafa Kemal hem siyasi lider hem başkomutan değildi; sahada İnönü gibi komutanlar önemli roller üstlendi. Fevzi Çakmak Genelkurmay Başkanı olarak koordinasyonda etkiliydi.







İstersen her bir muharebeyi daha ayrıntılı (taktikler, birlik sayıları, harita açıklaması) anlatabilirim.

Hasan Tahsin, özellikle İzmir’in kahramanı olarak bilinir. 15 Mayıs 1919’da İzmir’in Yunanlar tarafından işgali sırasında işgale karşı çıkan ve ilk ateşi açan kişilerden biri olduğu için İzmir halkı tarafından kahraman sayılır.

Doğu Cephesi’ndeki çatışmaların sonuçlandığı ilk ve en önemli antlaşma Gümrü (Alexandropol) Antlaşması’dır.

Kısa ve anlaşılır:
- Gümrü (Alexandropol) Antlaşması: Aralık 1920’de (1920 sonu) TBMM ordusuyla Ermeni yönetimi arasında imzalandı. Bu antlaşma Ermenistan ile savaşın bitmesini sağladı ve doğu sınırlarında Türk lehine kazanımlar sağladı.
- Sonrasında kesin sınırlar ve bölgelerin statüsü Moskova Antlaşması (16 Mart 1921, Sovyet Rusya ile) ve Kars Antlaşması (13 Ekim 1921, Türkiye ile Kafkasya cumhuriyetleri arasında) ile kesinleştirildi. Yani Gümrü savaşı bitiren antlaşma; Moskova ve Kars ise kuzeydoğu sınırlarını nihai hâle getiren anlaşmalardır.

Ne sağladı?
- Ermenistan ile çatışmalar sona erdi ve Doğu Anadolu’daki bazı stratejik yerler Türkiye kontrolüne geçti.
- Sovyet Rusya ile yapılan Moskova Antlaşması ve Kars Antlaşması, Türkiye’nin Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan ile sınırlarını kararlaştırdı.

Güney Cephesi’nin sahadaki en bilinen komutanlarından biri Refet Bele’dir. (Genel liderlik ve stratejik kararlar ise Mustafa Kemal’e aittir; Fevzi Çakmak da Genelkurmay olarak koordinasyonda önemliydi.) Güney Cephesi, Çukurova (Adana, Mersin çevresi) ve Güney Anadolu’da Fransız kuvvetleri ve yerel işgal güçlerine karşı yürütülen mücadeleyi kapsıyordu; bu cephede hem düzenli birlikler hem de yerel Kuvâ-yi Milliye unsurları görev aldı.

Güney Cephesi’ni sona erdiren ve Fransızlarla yapılan antlaşma, 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Antlaşması’dır (Fransız-Türk Antlaşması). Basitçe ne olduğunu ve neler getirdiğini açıklıyorum:

- Kimlerle ve ne zaman: Türkiye Büyük Millet Meclisi yönetimi ile Fransa arasında, 20 Ekim 1921’de imzalandı.
- Amaç: Çukurova (Cilicia) ve güneydeki çatışmaları sona erdirmek, Fransız birliklerinin bölgeden çekilmesini sağlamak ve barışı tesis etmek.
- Temel maddeler (kısaca):
- Fransız birlikleri Çukurova’dan çekilecek ve bölge büyük ölçüde TBMM yönetiminin denetimine bırakılacaktı (Adana ve çevresi Türk idaresine geçti).
- Fransa, TBMM hükûmetini fiilen tanıma yönünde adımlar attı.
- Sanjak-ı İskenderun (Alexandretta) gibi bazı yerler üzerindeki durum, o dönemde Fransız manda etkisi altında bırakıldı (Hatay meselesinin temeli burada oluştu).
- Tutsaklar, mallar ve benzeri konularla ilgili düzenlemeler yapıldı; sınır ve güvenlik önlemleri üzerinde uzlaşı sağlandı.

Neden önemli?
- Güney Cephesi’ndeki çatışmalar diplomasiyle çözüldü; böylece TBMM ordusu Batı Cephesi’ne daha fazla enerji ve kaynak ayırabildi.

Batı Cephesi, Milli Mücadele’nin en belirleyici cephesidir. Kısa ve anlaşılır şekilde özetliyorum:

Ne zaman ve nerede?
- Zaman: 1919–1922 (Milli Mücadele dönemi).
- Yer: Batı Anadolu (İzmir çevresi, Afyon, Kütahya, Eskişehir, Sakarya, Dumlupınar vb.).

Kimler komuta etti?
- Genel liderlik ve Başkomutan: Mustafa Kemal Atatürk.
- Sahadaki başlıca komutanlar: İsmet İnönü (İnönü muharebeleri, Dumlupınar’da önemli rol), Fevzi Çakmak (Genelkurmay), diğer saha komutanları da farklı görevler üstlendi.

Başlıca muharebeler (zaman sırasına göre)
- 1. İnönü (9–11 Ocak 1921) — Yunan ilerleyişini durdurma, moral kazandırdı.
- 2. İnönü (26–31 Mart 1921) — yeniden durdurma ve düzenli ordunun gücünü gösterme.
- Kütahya‑Eskişehir Muharebeleri (Haziran–Temmuz 1921) — Türk ordusu geri çekilmek zorunda kaldı; Sakarya hazırlığına yol açtı.
- Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos – 13 Eylül 1921) — uzun savunma, dönüm noktası.
- Büyük Taarruz / Başkomutanlık Meydan Muharebesi — Dumlupınar (26–30 Ağustos 1922) ve İzmir’in kurtuluşu (9 Eylül 1922) — kesin zafer.

Strateji ve özellikler
- Başlangıç: yerel direnişler (Kuvâ-yi Milliye) ile savunma; sonra düzenli ordu (Kuva‑yi Nizam) kurulup disiplinli cephe savaşı yürütüldü.
- Savunma → zaman kazanma (Sakarya) → planlı taarruz (Büyük Taarruz) dönemi izlendi.
- Lojistik, haberleşme ve halk desteği başarının kilit unsurlarıydı.

Neden önemli?
- Batı Cephesi’nde kazanılan zaferler Türkiye’nin bağımsızlığını fiilen sağladı.
- 30 Ağustos Dumlupınar Zaferi, ulusal kurtuluşun askeri sonunu ilan eden zafer sayılır ve Zafer Bayramı olarak kutlanır.
- Bu zaferler, Lozan görüşmelerinde Türkiye’nin elini güçlendirdi.

Batı Cephesi’ndeki çatışmaları fiilen sona erdiren önemli belge Mudanya Mütarekesi’dir; kesin barışı sağlayan ise daha sonra imzalanan Lozan Antlaşması’dır. Kısa ve anlaşılır özet:

Mudanya Mütarekesi (Mudanya Ateşkesi)
- Tarih: 11 Ekim 1922.
- Kimlerle: Türkiye ile İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya) arasında sağlanan ateşkesi Türkiye ile Yunanistan uyguladı.
- Ne getirdi: Yunan birliklerinin Doğu Trakya’dan çekilmesi, silahsızlandırma ve ateşkes şartlarının kabulü; savaşın askeri olarak sonlandırılması. Mudanya, askerî çatışmaları bitirip diplomasi yolunu (Lozan görüşmeleri) açtı.
- Türk tarafı temsilcisi: İsmet İnönü, müzakerelerde önemli rol oynadı.

Lozan Antlaşması (kesin barış)
- Tarih: 24 Temmuz 1923.
- Ne yaptı: Mudanya ile sağlanan fiili durumu uluslararası hukukta kesinleştirdi; Türkiye’nin sınırları ve egemenliği uluslararası alanda kabul edildi. Batı Cephesi’ndeki kazanımlar Lozan’da tescillendi.