Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana Türkçe ile ilgili ne sormak istersin?

Merhaba! "dı, di" ekleri, Türkçede **görülen geçmiş zaman** (veya belirli geçmiş zaman) kipinde kullanılan eklerdir. Bu ekler, bir eylemin geçmişte gerçekleştiğini ve konuşanın bu olaya tanık olduğunu veya kesin olarak bildiğini ifade eder. Şimdi bu konuyu daha detaylı inceleyelim:

**Görülen Geçmiş Zaman (Belirli Geçmiş Zaman)**

* **Tanımı:** Görülen geçmiş zaman, bir eylemin geçmişte yapıldığını ve konuşanın bu eylemi gördüğünü, duyduğunu veya kesin olarak bildiğini belirtir. Yani, olay konuşan için bir gerçektir.
* **Ekleri:** Bu zamanın ekleri şunlardır: -dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü. Ünlü uyumu ve sertleşme kurallarına göre bu ekler değişir.

**Eklerin Kullanımı ve Örnekler**

1. **-dı, -di:** Genellikle ince ünlülerle biten kelimelere gelir.

*
*
2. **-du, -dü:** Genellikle kalın ünlülerle biten kelimelere gelir.

*
*
3. **-tı, -ti:** Sert ünsüzlerle (f, s, ş, h, p, ç, t, k) biten kelimelerden sonra gelir ve ince ünlülerle uyumludur.

*
*
4. **-tu, -tü:** Sert ünsüzlerle biten kelimelerden sonra gelir ve kalın ünlülerle uyumludur.

*
*

**Örnek Cümleler**

*
*
*
*





**Özet**

"dı, di" ekleri görülen geçmiş zamanın önemli bir parçasıdır. Bu ekler, eylemin geçmişte gerçekleştiğini ve konuşanın bu olaya tanık olduğunu veya kesin olarak bildiğini ifade eder. Ünlü uyumu ve sertleşme kurallarına dikkat ederek bu ekleri doğru bir şekilde kullanabilirsin.

Elbette, 7. sınıf seviyesine uygun, kipler konusunu kapsayan 20 soruluk çoktan seçmeli bir test hazırlayabilirim:

**7. Sınıf Türkçe - Kipler Testi**

**Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyarak doğru seçeneği işaretleyiniz.**

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde **dilek kipi** kullanılmıştır?
a) Her gün düzenli kitap okuyor.
b) Keşke sınavdan yüksek not alsam.
c) Yarın pikniğe gideceğiz.
d) Sabah erkenden kalktı.

2. Hangi seçenekteki cümlenin kipi **haber (bildirme) kipi**dir?
a) Tatile gitmeliyiz.
b) Hava çok sıcak olsa.
c) Her sabah yürüyüş yaparım.
d) Derslerine çalışsan iyi olur.

3. Aşağıdaki fiillerden hangisi **emir kipi** ile çekimlenmiştir?
a) Geliyor
b) Gelse
c) Geldi
d) Gel

4. "Gelse" fiili hangi kipe örnektir?
a) Gereklilik
b) İstek
c) Şart
d) Emir

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **gelecek zaman** kipiyle çekimlenmiştir?
a) Şimdi ders çalışıyorum.
b) Yarın sinemaya gideceğim.
c) Dün parka gittik.
d) Kitap okumayı severim.

6. "Yapmalıyım" fiili hangi kipe aittir?
a) Dilek-şart
b) İstek
c) Gereklilik
d) Emir

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **şimdiki zaman**da çekimlenmiştir?
a) Her gün spor yapar.
b) Şu an müzik dinliyorum.
c) Geçen yaz tatile gittik.
d) Yarın tiyatroya gideceğiz.

8. "Koşsa" fiili hangi kipe örnektir?
a) Emir
b) Şart
c) İstek
d) Gereklilik

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **geniş zaman**da çekimlenmiştir?
a) Şu anda ders çalışıyor.
b) Her sabah süt içerim.
c) Dün akşam sinemaya gittik.
d) Yarın tiyatroya gideceğiz.

10. "Gidin" fiili hangi kipe örnektir?
a) Şart
b) İstek
c) Emir
d) Gereklilik

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **belirli (görülen) geçmiş zaman**da çekimlenmiştir?
a) Her gün kitap okurum.
b) Şimdi ders çalışıyorum.
c) Dün parka gittim.
d) Yarın sinemaya gideceğim.

12. "Yapsam" fiili hangi kipe örnektir?
a) Emir
b) Şart
c) İstek
d) Gereklilik

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **belirsiz (duyulan) geçmiş zaman**da çekimlenmiştir?
a) Dün yağmur yağdı.
b) Sanırım dün yağmur yağmış.
c) Her gün yürüyüş yaparım.
d) Yarın tatile gideceğim.

14. "Oturunuz" fiili hangi kipe örnektir?
a) Şart
b) İstek
c) Emir
d) Gereklilik

15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **istek kipi** ile çekimlenmiştir?
a) Keşke daha çok vaktim olsa.
b) Her gün düzenli spor yaparım.
c) Yarın sinemaya gideceğim.
d) Dün parka gittim.

16. "Okumalısın" fiili hangi kipe örnektir?
a) Emir
b) Şart
c) İstek
d) Gereklilik

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **gereklilik kipi** ile çekimlenmiştir?
a) Derslerine düzenli çalışmalısın.
b) Keşke tatile gitsek.
c) Her gün kitap okurum.
d) Dün sinemaya gittik.

18. "Baksalar" fiili hangi kipe örnektir?
a) Emir
b) Şart
c) İstek
d) Gereklilik

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **emir kipi** ile çekimlenmiştir?
a) Lütfen sessiz olunuz.
b) Keşke tatile gitsek.
c) Her gün kitap okurum.
d) Dün sinemaya gittik.

20. "Anlatsam" fiili hangi kipe örnektir?
a) Emir
b) Şart
c) İstek
d) Gereklilik

**Cevap Anahtarı:**

1. B
2. C
3. D
4. C
5. B
6. C
7. B
8. B
9. B
10. C
11. C
12. C
13. B
14. C
15. A
16. D
17. A
18. B
19. A
20. C

ırken nelere dikkat etmeliyiz?
</related-questions>

Merhaba! Görülen geçmiş zamanın hikaye ve rivayet birleşik zamanlarıyla arasındaki farkı açıklayalım. Bu konu, fiil çekimlerinin daha karmaşık bir yönünü anlamanıza yardımcı olacaktır.

**Temel Kavramlar**

* **Görülen Geçmiş Zaman (Belirli Geçmiş Zaman):** Bir eylemin geçmişte gerçekleştiğini ve konuşanın bu olaya tanık olduğunu veya kesin olarak bildiğini ifade eder. Ekleri: -dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü.
*
* **Hikaye Birleşik Zamanı:** Basit zamanlı bir fiile "-idi" eklenerek yapılır. Genellikle geçmişte süreklilik gösteren veya tekrarlanan eylemleri anlatır.
* **Rivayet Birleşik Zamanı:** Basit zamanlı bir fiile "-imiş" eklenerek yapılır. Genellikle başkasından duyulan veya sonradan fark edilen olayları anlatır.

**Görülen Geçmiş Zamanın Hikayesi**

Görülen geçmiş zamanın hikayesi, görülen geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiş bir fiile "-idi" eklenerek oluşturulur. Bu yapı, geçmişte yaşanmış ve bitmiş bir olayın daha önceki bir zamanda nasıl olduğunu veya nasıl devam ettiğini anlatır.

* **Yapısı:** Fiil (Görülen Geçmiş Zaman) + idi
*
*

**Örnek Cümleler**

*
(Geçmişte arama eylemi gerçekleşmiş ve bitmiş, ancak bu eylemin sonucu belirtiliyor.)
*
(Geçmişte sürekli yapılan bir eylem anlatılıyor.)

**Görülen Geçmiş Zamanın Rivayeti**

Görülen geçmiş zamanın rivayeti, görülen geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiş bir fiile "-imiş" eklenerek oluşturulur. Bu yapı, geçmişte yaşanmış bir olayın başkasından duyulduğunu veya sonradan fark edildiğini belirtir.

* **Yapısı:** Fiil (Görülen Geçmiş Zaman) + imiş
*
*

**Örnek Cümleler**

*
(Yağmur yağma olayının sonradan öğrenildiği belirtiliyor.)
*
(Sınavı kazanma olayının başkasından duyulduğu belirtiliyor.)





**Özet**

Görülen geçmiş zaman, bir olayın yaşandığını ve konuşanın bunu bildiğini ifade eder. Hikaye birleşik zamanı (fiil + -idi) geçmişteki bir durumun seyrini anlatırken, rivayet birleşik zamanı (fiil + -imiş) duyulan veya sonradan öğrenilen bir olayı aktarır. Bu yapıları doğru anlamak, fiil çekimlerini daha etkili kullanmanıza yardımcı olacaktır.

Merhaba! Kipler konusunu daha iyi anlamak için çeşitli ek kaynaklardan yararlanabilirsin. İşte sana yardımcı olabilecek bazı öneriler:

1. **Türkçe Dilbilgisi Kitapları:**
*
* **Nasıl Yararlanılır:** Kitaplardaki ilgili bölümleri okuyarak, örnekleri inceleyerek ve alıştırmaları çözerek konuyu pekiştirebilirsin.
2. **Online Eğitim Platformları ve Web Siteleri:**
*
* **Nasıl Yararlanılır:** Bu platformlardaki videoları izleyerek, interaktif alıştırmaları yaparak ve testleri çözerek konuyu daha iyi anlayabilirsin.
3. **MEB Ders Kitapları ve Çalışma Kitapları:**
*
* **Nasıl Yararlanılır:** Ders kitabındaki konu anlatımlarını dikkatlice okuyarak, çalışma kitabındaki etkinlikleri yaparak ve testleri çözerek konuyu pekiştirebilirsin.
4. **Türk Dil Kurumu (TDK) Web Sitesi:**
*
* **Nasıl Yararlanılır:** TDK sözlüğünden kiplerle ilgili terimleri araştırarak, dilbilgisi kurallarını okuyarak ve örnek cümleleri inceleyerek konuyu daha iyi anlayabilirsin.
5. **YouTube Eğitim Kanalları:**
*
* **Nasıl Yararlanılır:** Videoları izleyerek, notlar alarak ve örnek soruları çözerek konuyu görsel ve işitsel olarak pekiştirebilirsin.
6. **Soru Bankaları ve Test Kitapları:**
*
* **Nasıl Yararlanılır:** Farklı zorluk seviyelerindeki soruları çözerek, yanlışlarını analiz ederek ve doğru cevapları öğrenerek konuyu daha iyi anlayabilirsin.
7. **Online Sözlükler ve Dilbilgisi Kaynakları:**
*
* **Nasıl Yararlanılır:** Farklı kaynaklardan bilgi toplayarak, karşılaştırmalar yaparak ve güvenilir kaynakları tercih ederek konuyu daha iyi anlayabilirsin.
8. **Özel Ders veya Grup Çalışmaları:**

*
* **Nasıl Yararlanılır:** Öğretmeninden veya arkadaşlarınla birlikte çalışarak, sorularını sorarak, tartışarak ve örnekler çözerek konuyu daha iyi anlayabilirsin.



**Özet**

Kipler konusunu daha iyi anlamak için Türkçe dilbilgisi kitapları, online eğitim platformları, MEB ders kitapları, TDK web sitesi, YouTube eğitim kanalları, soru bankaları, online sözlükler ve özel ders gibi çeşitli kaynaklardan yararlanabilirsin. Farklı kaynaklardan bilgi toplayarak, pratik yaparak ve sorularını sorarak konuyu daha iyi pekiştirebilirsin.