Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana Türkçe ile ilgili ne sormak istersin?

Elbette, 7. sınıf seviyesine uygun, haber ve dilek kipleriyle ilgili 10 soruluk çoktan seçmeli bir test hazırlayabilirim. İşte testin:

**7. Sınıf Haber ve Dilek Kipleri Testi**

**Açıklama:** Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyun ve doğru seçeneği işaretleyin.

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde **haber kipi** kullanılmıştır?
a) Keşke tatile gidebilsek.
b) Yarın erkenden kalkmalıyım.
c) Hava bugün çok güzel olacak.
d) Derslerine düzenli çalışmalısın.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde **dilek kipi** kullanılmıştır?
a) Her gün kitap okuyorum.
b) Umarım sınavım iyi geçer.
c) Akşam yemeği yedim.
d) Sabah erken kalktım.

3. "Gelecek yaz köye gideceğiz." cümlesindeki fiilin kipi hangisidir?
a) Gereklilik kipi
b) Şart kipi
c) Haber kipi
d) İstek kipi

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **gereklilik kipi** ile çekimlenmiştir?
a) Eve erken gelmeliyim.
b) Kitap okumayı seviyorum.
c) Dün sinemaya gittik.
d) Hava çok sıcak.

5. "Sınavı kazanırsan sana bisiklet alacağım." cümlesindeki fiilin kipi hangisidir?
a) Dilek kipi
b) Şart kipi
c) Haber kipi
d) Emir kipi

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **istek kipi** ile çekimlenmiştir?
a) Biraz dinlenmek istiyorum.
b) Her gün spor yaparım.
c) Dün yağmur yağdı.
d) Şimdi ders çalışmalıyım.

7. "Oyun oynasan daha mutlu olurdun." cümlesindeki fiilin kipi hangisidir?
a) Haber kipi
b) Emir kipi
c) Şart kipi
d) İstek kipi

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil **emir kipi** ile çekimlenmiştir?
a) Hemen buraya gel!
b) Keşke daha çok vaktim olsa.
c) Yarın sinemaya gideceğiz.
d) Ders çalışmalısın.

9. "Tatile gitmek için para biriktiriyorum." cümlesindeki fiilin kipi hangisidir?
a) Şart kipi
b) Haber kipi
c) İstek kipi
d) Gereklilik kipi

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde **dilek kipi** kullanılmıştır?
a) Hava çok sıcak.
b) Kitap okumayı severim.
c) Keşke kar yağsa.
d) Eve gitmeliyim.

**Cevap Anahtarı:**

1. C
2. B
3. C
4. A
5. B
6. A
7. C
8. A
9. B
10. C

Umarım bu test, haber ve dilek kipleri konusunu tekrar etmene yardımcı olur. Başarılar!

Elbette, noktalama işaretleri konusunu detaylı bir şekilde ele alalım. Noktalama işaretleri, yazılı metinlerde anlamı belirginleştirmek, cümleleri ayırmak, vurgu yapmak ve okumayı kolaylaştırmak için kullanılan işaretlerdir. İşte en sık kullanılan noktalama işaretleri ve kullanım alanları:

**1. Nokta (.)**

* **Kullanım Alanları:**
* Cümlelerin sonuna konur.

* Bazı kısaltmaların sonuna konur.

* Tarihlerde gün, ay ve yılı ayırmak için kullanılır.

* Saat ve dakika arasında kullanılır.

* Sayıları ondalık kısımlarını ayırmak için kullanılır.

* **Yaygın Hata:** Nokta, her zaman bir cümlenin bittiği anlamına gelmez. Kısaltmalarda ve tarihlerde de kullanılır.


**2. Virgül (,)**

* **Kullanım Alanları:**
* Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime veya kelime gruplarını ayırmak için kullanılır.

* Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri belirtmek için kullanılır.

* Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra kullanılır.

* Hitap için kullanılan kelimelerden sonra kullanılır.

* **Yaygın Hata:** "Ve", "veya", "yahut" gibi bağlaçlardan önce virgül kullanılmaz.


**3. Noktalı Virgül (;)**

* **Kullanım Alanları:**
* Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.

* İki cümleciği birbirine bağlamak için kullanılır (özellikle bu cümleler arasında anlamca bir ilişki varsa).


**4. İki Nokta (:)**

* **Kullanım Alanları:**
* Kendinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.

* Karşılıklı konuşmalarda konuşan kişiyi belirtmek için kullanılır.

* Edebi eserlerde konuşma bölümünden önce kullanılır.

* Matematikte bölme işareti olarak kullanılır.


**5. Üç Nokta (...)**

* **Kullanım Alanları:**
* Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.

* Kaba sayıldığı için veya başka bir sebepten dolayı açıklanmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur.
* Alıntılarda, atlanan yerleri göstermek için kullanılır.

* **Yaygın Hata:** Üç nokta, cümlenin bittiği anlamına gelmez, sadece bir eksiklik veya tamamlanmamışlık ifade eder.

**6. Soru İşareti (?)**

* **Kullanım Alanları:**
* Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur.

* Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan bilgilerin yanına parantez içinde konur.


**7. Ünlem İşareti (!)**

* **Kullanım Alanları:**
* Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşkınlık gibi duyguları anlatan cümle veya ifadelerin sonuna konur.

* Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur.

* Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden sonra yay ayraç içinde kullanılır.


**8. Tırnak İşareti (" ")**

* **Kullanım Alanları:**
* Başka bir kimseden veya yazıdan aynen aktarılan sözler tırnak içine alınır.

* Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır.


**9. Kısa Çizgi (-)**

* **Kullanım Alanları:**
* Satıra sığmayan kelimeler bölünürken kullanılır.
* Ara sözleri ve ara cümleleri belirtmek için kullanılır.

* Kelimeler arasında "ile", "arasında" anlamlarını vermek için kullanılır.


**10. Uzun Çizgi (—)**

* **Kullanım Alanları:**
* Konuşma metinlerinde konuşan kişiyi belirtmek için kullanılır.


**11. Eğik Çizgi (/)**

* **Kullanım Alanları:**
* Yan yana yazılması gereken durumlarda dizelerin arasına konur.

* Tarihlerde gün, ay ve yılı ayırmak için kullanılır.

* "Ve", "ile" anlamlarında kullanılır.


**12. Yay Ayraç (Parantez) ( )**

* **Kullanım Alanları:**
* Cümle içindeki açıklamaları belirtmek için kullanılır.

* Tiyatro metinlerinde kişilerin hareketlerini belirtmek için kullanılır.

**13. Köşeli Ayraç [ ]**

* **Kullanım Alanları:**
* Yay ayraç içinde yeniden ayraç kullanılması gerektiğinde kullanılır.

* Alıntılarda, alıntı yapanın eklediği sözleri belirtmek için kullanılır.



Umarım bu açıklamalar noktalama işaretleri konusunu anlamana yardımcı olur. Başarılar!

Elbette, haber ve dilek kiplerinin kişi (şahıs) çekimlerini detaylı bir şekilde inceleyelim. Bu çekimler, fiillerin hangi kişi tarafından yapıldığını veya yapılması gerektiğini belirtir.

**Haber Kipleri (Bildirme Kipleri)**

Haber kipleri, fiilin gerçekleştiği zamanı (şimdiki, geçmiş, gelecek) veya gerçekleşme şeklini (geniş zaman) bildirir. Türkçede dört temel haber kipi vardır:

1. **Şimdiki Zaman:** Fiilin şu anda gerçekleştiğini ifade eder. Ekleri "-yor"dur.
* Ben: okuyorum
* Sen: okuyorsun
* O: okuyor
* Biz: okuyoruz
* Siz: okuyorsunuz
* Onlar: okuyorlar


2. **Geçmiş Zaman:** Fiilin geçmişte gerçekleştiğini ifade eder. İki türü vardır:
* **Görülen (Belirli) Geçmiş Zaman:** Fiilin yapıldığını gördüğümüz veya kesin olarak bildiğimiz durumlarda kullanılır. Ekleri "-dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü"dür.
* Ben: okudum
* Sen: okudun
* O: okudu
* Biz: okuduk
* Siz: okudunuz
* Onlar: okudular

* **Duyulan (Belirsiz) Geçmiş Zaman:** Fiilin yapıldığını başkasından duyduğumuz veya sonradan fark ettiğimiz durumlarda kullanılır. Ekleri "-mış, -miş, -muş, -müş"tür.
* Ben: okumuşum
* Sen: okumuşsun
* O: okumuş
* Biz: okumuşuz
* Siz: okumuşsunuz
* Onlar: okumuşlar


3. **Gelecek Zaman:** Fiilin gelecekte gerçekleşeceğini ifade eder. Ekleri "-ecek, -acak"tır.
* Ben: okuyacağım
* Sen: okuyacaksın
* O: okuyacak
* Biz: okuyacağız
* Siz: okuyacaksınız
* Onlar: okuyacaklar


4. **Geniş Zaman:** Fiilin her zaman veya sık sık yapıldığını ifade eder. Ekleri "-er, -ar, -ır, -ir, -ur, -ür"dür.
* Ben: okurum
* Sen: okursun
* O: okur
* Biz: okuruz
* Siz: okursunuz
* Onlar: okurlar


**Dilek Kipleri (Tasarlama Kipleri)**

Dilek kipleri, fiilin gerçekleşmesiyle ilgili bir dileği, gerekliliği, şartı veya emri ifade eder. Dört temel dilek kipi vardır:

1. **Gereklilik Kipi:** Fiilin yapılması gerektiğini ifade eder. Ekleri "-meli, -malı"dır.
* Ben: okumalıyım
* Sen: okumalısın
* O: okumalı
* Biz: okumalıyız
* Siz: okumalısınız
* Onlar: okumalılar


2. **Şart Kipi:** Fiilin gerçekleşmesinin bir şarta bağlı olduğunu ifade eder. Ekleri "-se, -sa"dır.
* Ben: okusam
* Sen: okusan
* O: okusa
* Biz: okusak
* Siz: okusanız
* Onlar: okusalar


3. **İstek Kipi:** Fiilin yapılmasının istendiğini ifade eder. Ekleri "-e, -a"dır. (Günlük dilde kullanımı azalmıştır.)
* Ben: okuyayım
* Sen: okuyasın
* O: okuya
* Biz: okuyalım
* Siz: okuyasınız
* Onlar: okuyalar


4. **Emir Kipi:** Fiilin yapılmasının emredildiğini ifade eder. Bu kipin birinci tekil ve çoğul şahıs çekimi yoktur (yani "ben" ve "biz" için emir verilemez).
* Sen: oku
* O: okusun
* Siz: okuyun
* Onlar: okusunlar




**Özet Tablo**

| Kip | Şahıs | Örnek (Okumak fiili ile) |
| ------------- | -------- | ----------------------- |
| Şimdiki Zaman | Ben | Okuyorum |
| | Sen | Okuyorsun |
| | O | Okuyor |
| | Biz | Okuyoruz |
| | Siz | Okuyorsunuz |
| | Onlar | Okuyorlar |
| Görülen Geçmiş | Ben | Okudum |
| | Sen | Okudun |
| | O | Okudu |
| | Biz | Okuduk |
| | Siz | Okudunuz |
| | Onlar | Okudular |
| Duyulan Geçmiş | Ben | Okumuşum |
| | Sen | Okumuşsun |
| | O | Okumuş |
| | Biz | Okumuşuz |
| | Siz | Okumuşsunuz |
| | Onlar | Okumuşlar |
| Gelecek Zaman | Ben | Okuyacağım |
| | Sen | Okuyacaksın |
| | O | Okuyacak |
| | Biz | Okuyacağız |
| | Siz | Okuyacaksınız |
| | Onlar | Okuyacaklar |
| Geniş Zaman | Ben | Okurum |
| | Sen | Okursun |
| | O | Okur |
| | Biz | Okuruz |
| | Siz | Okursunuz |
| | Onlar | Okurlar |
| Gereklilik | Ben | Okumalıyım |
| | Sen | Okumalısın |
| | O | Okumalı |
| | Biz | Okumalıyız |
| | Siz | Okumalısınız |
| | Onlar | Okumalılar |
| Şart | Ben | Okusam |
| | Sen | Okusan |
| | O | Okusa |
| | Biz | Okusak |
| | Siz | Okusanız |
| | Onlar | Okusalar |
| İstek | Ben | Okuyayım |
| | Sen | Okuyasın |
| | O | Okuya |
| | Biz | Okuyalım |
| | Siz | Okuyasınız |
| | Onlar | Okuyalar |
| Emir | Sen | Oku |
| | O | Okusun |
| | Siz | Okuyun |
| | Onlar | Okusunlar |

Umarım bu detaylı açıklamalar, haber ve dilek kiplerinin kişi çekimlerini anlamana yardımcı olur. Başarılar!

Evet, "gelmez" fiili olumsuz çekimli bir fiildir.

**Açıklama:**

* **Fiil Kökü:** "Gel-" fiili
* **Geniş Zaman Eki:** "-r" (gelir)
* **Olumsuzluk Eki:** "-mez" (gelmez)

"Gelmez" fiili, "gelir" fiilinin olumsuz halidir ve geniş zamanda gerçekleşmeyen veya gerçekleşmeyecek bir durumu ifade eder.



**Olumlu ve Olumsuz Çekim Karşılaştırması (Geniş Zaman)**

| Şahıs | Olumlu (Gelir) | Olumsuz (Gelmez) |
| ------- | -------------- | ---------------- |
| Ben | Gelirim | Gelmem |
| Sen | Gelirsin | Gelmezsin |
| O | Gelir | Gelmez |
| Biz | Geliriz | Gelmeyiz |
| Siz | Gelirsiniz | Gelmezsiniz |
| Onlar | Gelirler | Gelmezler |



Umarım bu açıklama "gelmez" fiilinin olumsuz çekimli olup olmadığını anlamana yardımcı olmuştur. Başarılar!