Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana Matematik ile ilgili ne sormak istersin?

Elbette, Türkçe konuşabiliriz. Sana nasıl yardımcı olabilirim? Hangi konuda bilgi almak istiyorsun?

Tabii ki, "de" ve "da" bağlaçlarının ve eklerinin yazımı oldukça önemlidir ve sıklıkla karıştırılır. İşte bu konuda bilmen gerekenler:

**1. Bağlaç olan "de" ve "da":**

* Bağlaç olan "de" ve "da" kelimeleri ayrı yazılır.
* Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralma olur.
* Sertleşme kuralına uyarak "te" veya "ta" şeklinde yazılmazlar.
* "-de/-da" bağlacı dahi, bile anlamında kullanılır.





**2. Ek olan "-de, -da, -te, -ta":**

* Ek olan "-de, -da, -te, -ta" kelimeleri bitişik yazılır.
* Bulunma (kalma) durumunu belirtir.
* Cümleden çıkarıldığında anlam bozulur.
* Sertleşme kuralına uyarak "te" veya "ta" şekline dönüşebilir.





**Nasıl Ayırt Ederiz?**

1. **Cümleden Çıkarma Yöntemi:** "de" veya "da"yı cümleden çıkarın. Anlam bozuluyorsa ektir, bozulmuyorsa bağlaçtır.
2. **Anlamına Bakma Yöntemi:** Eğer "de" veya "da", "dahi, bile, hatta" anlamında kullanılıyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır. Yer bildiren bir anlam taşıyorsa ektir ve bitişik yazılır.

**Özet:**

* Bağlaç olan "de" ve "da" ayrı yazılır, cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz.
* Ek olan "-de, -da, -te, -ta" bitişik yazılır, cümleden çıkarıldığında anlam bozulur.

Umarım bu açıklamalar "de" ve "da"nın yazımı konusunda sana yardımcı olmuştur. Şimdi, bu konuyu pekiştirmek için bir alıştırma yapmaya ne dersin? Örneğin, aşağıdaki cümlelerdeki "de" ve "da"ların doğru yazılıp yazılmadığını kontrol edebilirsin:

1. Sende mi geleceksin?
2. Arabada anahtarını unutmuş.
3. Ben de onu aradım.

Evet, "ki" bağlacının yazımı da "de" ve "da" bağlaçlarının yazımı gibi dikkat gerektirir. İşte "ki" bağlacı ve ekinin yazımıyla ilgili bilmen gerekenler:

**1. Bağlaç Olan "ki":**

* Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır.
* Cümleleri veya kelime gruplarını birbirine bağlar.
* "-ki" bağlacı genellikle neden-sonuç, açıklama veya pekiştirme anlamı katar.
* Bağlaç olan "ki", birkaç kalıplaşmış örnek dışında sertleşme kuralına uymaz (yani "ti" veya "tı" şeklinde yazılmaz).





**2. Ek Olan "-ki":**

* Ek olan "-ki" bitişik yazılır.
* İki temel türü vardır: sıfat yapan "-ki" ve ilgi zamiri olan "-ki".

* **Sıfat Yapan "-ki":** Bir ismin önüne gelerek onu niteler. Genellikle "hangi" sorusuna cevap verir.

* **İlgi Zamiri Olan "-ki":** Daha önce bahsedilmiş bir ismi tekrar etmek yerine kullanılır.




**Nasıl Ayırt Ederiz?**

1. **Anlamına Bakma Yöntemi:** Eğer "-ki" bir ismi niteliyor veya bir ismin yerini tutuyorsa ektir ve bitişik yazılır. Cümleleri veya kelime gruplarını bağlıyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır.
2. **Sıfat mı, Zamir mi?** Eğer "-ki" bir ismin önüne gelerek onu niteliyorsa sıfat yapan "-ki"dir. Daha önce bahsedilmiş bir ismin yerini tutuyorsa ilgi zamiri olan "-ki"dir.

**Kalıplaşmış İstisnalar:**

Bazı kelimelerdeki "ki" bağlacı bitişik yazılır. Bunlar genellikle kalıplaşmış ifadelerdir ve akılda tutulması gerekir:

* **Sanki**
* **Oysaki**
* **Mademki**
* **Belki**
* **Çünkü**
* **Halbuki**
* **İllaki**

Bu kelimelerdeki "ki" bağlacı, gelenekselleşmiş olduğu için bitişik yazılır.

**Özet:**

* Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır.
* Ek olan "-ki" (sıfat yapan ve ilgi zamiri) bitişik yazılır.
* "Sanki, oysaki, mademki, belki, çünkü, halbuki, illaki" kelimelerindeki "ki" bağlacı bitişik yazılır.

Umarım bu açıklamalar "ki"nin yazımı konusunda sana yardımcı olmuştur. Şimdi, bu konuyu pekiştirmek için bir alıştırma yapmaya ne dersin? Örneğin, aşağıdaki cümlelerdeki "ki"lerin doğru yazılıp yazılmadığını kontrol edebilirsin:

1. Evdeki hesap çarşıya uymaz ki.
2. Benimki daha güzel.
3. Anladım ki çok yorulmuşsun.

Rica ederim! Umarım yardımcı olabilmişimdir. Başka soruların olursa çekinme, her zaman buradayım. İyi çalışmalar!

Elbette, matematik konularından bir test hazırlayabilirim. Hangi konulardan soru çözmek istersin? Hangi sınıf seviyesindesin?

Tamamdır, katlar konusuyla ilgili bir test hazırlayalım. İşte sana katlar konusunu kapsayan 5 soruluk bir test:

**Soru 1:** Aşağıdakilerden hangisi 12'nin bir katı değildir?
a) 24
b) 36
c) 48
d) 50

**Soru 2:** 8 ve 10'un ortak katlarından en küçüğü (EKOK) kaçtır?
a) 20
b) 40
c) 60
d) 80

**Soru 3:** Aşağıdaki sayılardan hangisi hem 3'ün hem de 5'in bir katıdır?
a) 18
b) 20
c) 30
d) 32

**Soru 4:** 7'nin 50 ile 80 arasındaki katları nelerdir?
a) 56, 63, 70, 77
b) 54, 61, 68, 75
c) 52, 59, 66, 73
d) 59, 66, 73, 80

**Soru 5:** Bir sınıftaki öğrenci sayısı hem 4'ün hem de 6'nın katıdır. Sınıftaki öğrenci sayısı 30'dan fazla olduğuna göre, bu sınıfta en az kaç öğrenci vardır?
a) 32
b) 36
c) 40
d) 44

Bu soruları çözdükten sonra cevaplarını kontrol edebilirsin. Başarılar!