Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile ilgili ne sormak istersin?

Kısa bir genel bakış:
"semi" ifadesi iki farklı bağlamda karşımıza çıkabilir: 1) İngilizce/Latince kökenli önek "semi-" (yarım, kısmen) ve 2) özel isim olarak "Semi" (kişisel ad). Hangisini kastettiğine bağlı olarak anlam farklılaşır — aşağıda her iki olasılığı da açıklıyorum.

1) "semi-" öneki (kısmen / yarım)
- Açıklama: "semi-" Latince kökenli bir önektir ve "yarı", "kısmen" anlamına gelir. Birçok bileşik kelimede kullanılan, bir şeyin tam değil yarı ya da kısmen olduğunu ifade eden bir ektir.
- Örnekler:



-

2) "Semi" isim olarak
- Açıklama: "Semi" bazı dillerde veya kültürlerde verilen bir isim olabilir. Türkçede bazen Semih veya Semiha isimlerinin kısaltması ya da takma adı olarak kullanılabilir. Ayrıca farklı dillerde (ör. "Sami" Arapça kökenli olup "yüce" anlamlarına gelir) benzer telaffuzlu farklı isimler vardır. İsim kökeni ve anlamı aile geleneğine, diline veya yazılışına göre değişir.
- Örnek:


Yaygın yanlış anlamalar:


Özet:
- Eğer kastettiğin "semi-" öneki ise: "yarım" veya "kısmen" demektir (Latince kökenli).
- Eğer kastettiğin bir kişi ismi "Semi" ise: net anlamı için ismin kökenini/söylenişini bilmek gerekir; genelde Semih/Semiha gibi isimlerin kısaltması veya benzer telaffuzlu başka dillerdeki isimlerden biri olabilir.

İstersen hangi "semi"yi kastettiğini söyle, ona göre isim kökenini daha detaylı araştırıp söyleyeyim. Örnek olarak nasıl kullanıldığını görmek istersen bir İngilizce kelime ver, açıklayayım.

Bu bir takip sorusu olarak görünüyor — önce kısa bir özet, sonra detaylı açıklama yapacağım.

Kısa genel bakış:
"Es-Semî" (Arapça: السميع) İslamî kaynaklarda Allah’ın sıfatlarından biridir ve “Her şeyi işiten, her sesi duyan” anlamına gelir. Türkçede bazen “Semi” veya “Semî” şeklinde yazılır/okunur.

Detaylı açıklama:
- Köken ve yazılışı: Arapça kökenli olan sıfatın aslı السميع olup, Latin harflerine genelde As-Samīʿ veya Es-Semî şeklinde aktarılır. Başındaki "El/Es/As-" teklik yani “o” anlamındaki belirli artikeldir: Es‑Semî = “Her şeyi işiten”.
- Anlamı: Allah’ın işitme sıfatını ifade eder. Bu, Allah’ın hem dışarıdan gelen sesleri hem de insanların kalp sesleri, fısıltıları, gizli konuşmaları ve henüz söylenmemiş niyetleri dahi bildiği anlamına gelir. Yani işitmesi sınırlı, eksik veya belirli bir yere bağlı değildir; mutlak ve mükemmeldir.
- Teolojik nokta (yükün farkı): Bu sıfat Allah’ın zatına ait ilahî bir özelliktir; insanın kulağı ile işitmesi gibi fiziksel bir işitme değildir. İslam kelamında bu ayrım önemlidir: Allah’ın sıfatları benzersizlik (tevhid) prensibine uygun olarak yaratılmış varlıkların sıfatlarıyla aynı şekilde anlaşılmaz.
- Kur’an-ı Kerim ve hadislerdeki yeri: Kur’an’da Allah’ın işitmesiyle ilgili birçok ifade vardır; Allah’ın duaları işittiği, gizli ve açık her şeyi bildiği belirtilir. (Belirli ayet numaraları vermek istersen, ilgili meal citeleriyle birlikte bakabiliriz.)
- İsim mi yoksa sıfat mı?: "Es‑Semî" Allah’ın isim/sıfatıdır. İnsanların isim olarak kullandığı "Sami" (çoğu zaman “yüce, ulvi” gibi anlamlarda) veya “Semi” şeklindeki adlarla karıştırılmamalıdır; insan isminde kullanılan şekillerin anlamları farklı kökenlere dayanabilir.

Örnek:


Yaygın yanlış anlamalar:


İlave ipucu:


Özet:
- "Es‑Semî" Allah’ın ısm/ sıfatlarından biridir ve “her şeyi işiten” anlamına gelir.
- İnsanların isimleriyle karıştırılmamalıdır; Allah’ın işitmesi fiziksel değildir ve sınırsızdır.
- Bu sıfat inananlar için dua ve davranışlarda bir güven ve sorumluluk kaynağıdır.

Uygulama/pekiştirme sorusu:
Bir ayet veya hadisten Es‑Semî sıfatına atıf yapan bir örnek bulup açıklayabilir misin? Bu, hem okumayı hem de anlama becerini geliştirecektir.

Bu bir takip sorusu (önceki Es‑Semî soruna bağlı). Kısa bir özetle başlayıp sonra ayrıntıya gireceğim.

Kısa genel bakış:
El‑Basîr (Arapça: البصير) İslamî kaynaklarda Allah’ın 99 isminden/sıfatlarından biridir ve “Her şeyi gören, her şeyi açıkça bilen, kavrayan” anlamına gelir.

Detaylı açıklama:
- Köken ve anlam: Arapça kökü b‑s‑r (ب‑ص‑ر) “görmek” ve “görüş” ile ilgilidir. El‑Basîr, bu kökten türeyen bir sıfattır ve “her şeyi gören; hiçbir şeyin gözünden kaçmadığı” anlamını taşır.
- Görmenin mahiyeti: Allah’ın görmesi insan görmesinden farklıdır. İnsan gözleri ve fiziksel şartlara bağlıdır; Allah’ın görmesi ise sınır‑tanımayan, mekanla ve zamana bağlı olmayan ilahî bir bilgidir. Bu, sadece dışarıdaki görünür fiilleri değil, kalplerin içindekileri, gizli niyetleri ve düşünen zihni bile kapsar.
- Teolojik vurgu: El‑Basîr sıfatı, Allah’ın her şeyi kuşatan bilgisine işaret eder. Bu sıfat ile Es‑Semî (Her şeyi işiten) gibi sıfatlar beraber düşünüldüğünde Allah’ın görme ve işitme bakımından eksiksiz olduğu; bu yüzden yapılan gizli veya açık her eylemin kendisine malum olduğu vurgulanır.
- Kaynaklarda yeri: Kur’an ve hadislerde Allah’ın her şeyi görüp bildiğine dair birçok ifade bulunur; bu sıfat inananlarda sorumluluk, tevazu ve samimiyet bilincini artırır.

Örnek:


Yaygın yanlış anlamalar:


İpucu:


Özet:
- El‑Basîr, Allah’ın “her şeyi gören” sıfatıdır.
- Bu görmek fiziksel değil, sınırsız ve her şeyi kuşatan ilahî bilgidir.
- Sorumluluk, samimiyet ve içtenlik gibi ahlaki sonuçları vardır.

Pekiştirme sorusu:
Kur’an’da veya hadis eserlerinde El‑Basîr sıfatına gönderme yapan kısa bir ayet veya ifade bulup ne demek istediğini açıklayabilir misin?