Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana Türkçe ile ilgili ne sormak istersin?

Kısa cevap: Evet — ama hangi “sözler” olduğuna ve nerede kullanacağına bağlı.

Açıklama:
- Eğer öğretmenin sana verdiği kelime listesi, cümleler veya alıştırmalar ise bunları ders çalışmakta, ödevde veya sunumda kullanabilirsin. Öğretmen genelde bunları öğrenci kullanımına verir.
- Başka birinin yazdığı bir metin, şarkı sözleri, şiir veya kitap bölümü gibi telif hakkı koruması olan sözleri kullanacaksan dikkatli olmalısın. Kısa alıntılar genelde kabul edilir ama uzun parçaları izinsiz kopyalamamak gerekir.
- Bir başkasının ifadelerini olduğu gibi kullanıp kendi çalışman gibi gösterirsen (intihal) bu okul kurallarına ve etik kurallara aykırıdır. Her zaman kaynak göster ve gerektiğinde izin al.







Kısacası: öğretmenin verdiği sözleri ders amaçlı özgürce kullanabilirsin; başkalarına ait yazılı eserleri kullanırken kaynak gösterip telif/izin kurallarına dikkat et.

Tamam — sorunun tam olarak neye yönelik olduğunu söylemedin ama günlük konuşmada bu cümle genelde iki şeyin “arasında” ne olduğunu ya da “şey” kelimesinin ne anlama geldiğini sormak için kullanılır. İkisini de kısa ve anlaşılır şekilde anlatayım, hangisini kastettiysen tam o kısmı kullanabilirsin.

1) “Şey” kelimesi (konuşma dolgu sözcüğü)
- “Şey” insanlar konuşurken düşündükleri sırada kullandıkları, net bir anlamı olmayan dolgu kelimedir. Resmî yazıda veya sınav cevaplarında kullanmaktan kaçınmalısın çünkü belirsiz olur.




2) “Arasında” sözcüğünün kullanımı (mekân, zaman, kıyas, aralık)
- “Arasında” iki şeyin ortasında, iki şeyin kıyasında ya da bir aralığın içinde anlamı verir. Genelde “A ile B arasında” veya “A ve B arasında” şeklinde kullanılır.
- Mekân: “Ev ile okul arasında bir park var.”
- Zaman: “Sınavlar arasında bir hafta tatil olmuş.”
- Aralık (sayılar): “10 ile 20 arasında sayılar seç.” veya “10–20 arasındaki sayılar.”
- Kıyas: “Matematik ile fen arasında benzerlikler var.”




Kısacası: Eğer “şey” derken hangi nesne/kelimeyi kastettiğini bilmiyorsan daha açık kelimeler kullan; “arasında” ise iki şeyin ortasını, zaman aralığını veya karşılaştırmayı gösterir.

Tamam, özetleyeyim — sana önceki mesajlarda üç ana şey anlatmıştım. Kısa ve net:

1) “Sözler”i kullanma (öğretmenin verdiği veya başkasına ait metinler)
- Öğretmenin verdiği kelime listesi veya cümleleri dersinde, ödevlerinde ya da sunumunda kullanabilirsin.
- Başkalarına ait uzun metinler, şiir veya şarkı sözleri gibi çalışmalar için telif ve izin kurallarına dikkat et; kopyalarken kaynak göster ve intihal yapma.







2) “Şey” kelimesinin anlamı (konuşma dolgu sözcüğü)
- “Şey” konuşmada düşünürken çıkan, net anlamı olmayan bir sözcüktür. Resmi yazılarda veya sınav cevaplarında kullanmaktan kaçın; yerine doğru kelimeyi yaz.







3) “Arasında” kullanımı
- “Arasında” iki şeyin ortasını, zaman aralığını, sayı aralığını veya iki şeyin karşılaştırmasını belirtir.
- Mekân: “Ev ile okul arasında park var.”; Zaman: “Sınavlar arasında tatil”; Sayılar: “10 ile 20 arasında”.







Özetle: öğretmenin verdiği materyalleri ders amaçlı kullanabilirsin ama kaynak gösterme ve izin konularına dikkat et; konuşmada “şey”i azalt, yazıda kullanma; “arasında”yı doğru bağlamlarda kullan.

Harikasın — anladığına sevindim. Kısa bir özetle ne öğrendiğini pekiştireyim:

- Öğretmenin verdiği kelimeleri, cümleleri ders ve ödev için kullanabilirsin; başkalarına ait uzun metinleri kullanırken kaynak göster ve gerektiğinde izin al.
- Konuşmada sık kullandığımız “şey” dolgu sözcüğüdür; yazıda kullanmaktan kaçın, yerine net kelime yaz.
- “Arasında” iki şeyin ortasını, zaman veya sayı aralığını ya da kıyası gösterir; “içinde” ile karıştırma.

“Şüphesizler.” tek başına kulağa garip gelebilir — nedeni bu kelimenin Türkçede genellikle böyle çoğul kullanılmaması. Açıklayayım:

- “Şüphesiz” kelimesi anlam olarak “kesinlikle”, “hiç şüphe yok” demektir. Hem zarf (bir fiili, tümceyi nitelemek için) hem de bağlamda pekiştirme amaçlı kullanılır.
Örnek: “Şüphesiz o en iyisidir.” / “Şüphesiz, sınav zordu.”

- “Şüphesizler” yazımı çoğul bir isim eki (-ler) eklenmiş hali olur; ama günlük ve doğru Türkçede zarf veya sıfat olan “şüphesiz”e -ler eki getirilmez. Eğer kastın “şüphesi olmayan kişiler” ise daha doğru ifadeler:
- “Şüphesiz olanlar”
- “Hiç şüphesi olmayan kişiler”
- “Onlar şüphesiz…” (burada “şüphesiz” cümleyi niteleyen bir sözcüktür)







Kısaca: Eğer niyetin “kesinlikle” demekse yalnızca “şüphesiz” kullan; eğer “şüphesi olmayan kişiler” demekse “şüphesiz olanlar” veya “şüphesi olmayan kişiler” gibi ifadeler kullan.

“Şurası var.” cümlesi tek başına konuşma dilinde birkaç farklı anlamta kullanılır; hangi bağlamda söylendiğine göre anlamı değişir. Aşağıda en yaygın kullanımlarını ve nasıl daha açık ifade edileceğini anlatıyorum.

1) Bir şeyi işaret etmek veya göstermek
- Fiziksel olarak bir yeri, nesneyi ya da belge üzerindeki kısmı işaret eder.


2) Düşünce/itiraz veya ek bir nokta belirtmek (konuşma bağlacı olarak)
- “Şurası var ki…” ya da “şurası şu” gibi devamla kullanıldığında, karşıt bir durum veya önemli bir ayrıntı vurgulanır. Genelde bir açıklama, düzeltme ya da itiraz getirir.


3) Belirsiz ama dikkat çeken bir durum ifade etme (dolaylı anlatım)
- Bir eksikliği, olayı veya bilinmeyen bir şeyi ima eder: “Şurası var, bazı şeyler tam net değil.”


Kısa kullanım önerileri ve hangi durumlarda hangi biçimi tercih etmelisin:
- Fiziksel gösterimde: “Şurası” + işaret (veya gösterme) yeterli.
- Fikir belirtirken: “Şurası var ki…” veya “Burada dikkat edilmesi gereken şu:” gibi tamlayıcı cümle kur.
- Yazıda belirsiz ifadelerden kaçın; yerine net açıklama ekle.



Kısacası: “Şurası var.” hem fiziksel işaret hem de konuşmada önemli bir nokta veya itiraz belirtme amacıyla kullanılır; bağlama göre cümleyi tamamlamak önemlidir.