"uyudu" kelimesinin kökü: uy
Açıklama kısa ve net:
- "uyudu" fiili geçmiş zamanlıdır. Sözcüğü parçalarsak: uyu + -du.
- "uyu" burada fiilin gövdesi, esas anlam taşıyan kısmıdır; daha temel morfem yani kök ise "uy"dur. Mastar hâli "uyumak" olduğunda "-mak" mastar ekini çıkarınca geriye "uyu" veya daha temel olarak kök "uy" kalır.
Örnek:
uyudu = uy(u) + -du (geçmiş zaman eki). Örnekler:
- uyuyor = uyu + -yor (şimdiki zaman)
- uyumak = uyu + -mak (mastar)
İpucu:
Bir fiilin kökünü bulmak için önce mastar (‑mak/‑mek) ekini çıkar; kalan gövdeyi daha da küçültüp anlam taşıyan en küçük parçayı kök olarak düşün (çoğunlukla burada "uy").
Yaygın Hata:
Çoğu kişi "uyudu"nun kökü diye "-du"yu veya "uyudu" tamamını söyler; oysa "-du" sadece geçmiş zaman ekidir, kök değildir.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- "uyumak" fiilinin farklı çekimlerinde kök nasıl kalır veya değişir?
- Başka hangi fiillerde gövde ile kök arasındaki fark benzer şekilde görülür?