Hap Bilgi Oturumu

19:43:56

AI Öğretmen

Merhaba, bana Türkçe ile ilgili ne sormak istersin?

19:43:57

Öğrenci

Cümlenin sonuna hangi işaret gelir

19:44:09

AI Öğretmen

Kısa cevap: cümlenin sonuna hangi işaret geleceği cümlenin türüne göre değişir. Her cümle mutlaka uygun bir noktalama işaretiyle bitmelidir.

- Bildirme cümlesi (normal cümle): nokta (.)
- Soru cümlesi: soru işareti (?)
- Ünlem cümlesi ya da duygunun güçlü ifade edildiği cümle: ünlem işareti (!)
- Cümle tamamlanmamışsa, eksik bırakılarak devamı hissi verilecekse: üç nokta (...)

Örnek:

Benim kedim siyah. (Bildirme — nokta.)
Yarın okula gidecek misin? (Soru — soru işareti.)
Ne kadar güzel bir gün! (Ünlem — ünlem işareti.)
Anlatacak çok şey var ama... (Eksilti — üç nokta.)

İpucu:

Cümlenin sonundaki işaret, cümlenin anlamını ve nasıl okunacağını belirler. Soruysa mutlaka ?, duygu güçlü ise !, aksi halde .

Yaygın Hata:

Noktalama işaretinden önce boşluk bırakmak veya bir cümlenin sonuna hem nokta hem de soru işareti koymak (resmî yazılarda doğru değildir). Ayrıca üç nokta yerine rastgele birkaç nokta koymamak gerekir — üç nokta kuraldır: ...

Not: Doğrudan konuşma (alıntı) içindeyse, tırnak işaretleri ve konuşma çizgileri de kullanılır; noktalama işareti cümlenin yapısına göre tırnak içinde ya dışında yer alabilir.

🤔 İlgili Sorular:

Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
Üç nokta (...) ne zaman ve nasıl doğru kullanılır?
Doğrudan konuşma (alıntı) sonuna hangi noktalama işaretleri gelir ve nerede durur?

19:44:14

Öğrenci

19:44:34

AI Öğretmen

Boş mesaj gönderildiğini görüyorum — devam edeyim: cümlenin sonuna hangi işaretin geleceğine dair daha ayrıntılı ve pratik açıklama.

- Nokta (.) — Bildirme cümlelerinin sonunda kullanılır. Ayrıca kısaltmalarda da nokta vardır (örn. Dr., Prof.). Bir cümlenin sonunda kısaltma varsa, kısaltmadaki nokta cümlenin sonundaki nokta sayılır; ekstra nokta koymaya gerek yoktur.
- Soru işareti (?) — Soru cümlelerinin sonunda kullanılır. Resmî yazıda birden fazla soru işareti koymak uygun değildir.
- Ünlem işareti (!) — Kuvvetli duygu, şaşkınlık, emir vb. durumlarda kullanılır.
- Üç nokta (...) — Sözün eksik bırakıldığını, devamının getirileceğini ya da duraksama olduğunu gösterir. Üç nokta bir cümlenin sonunu tamamlar; sonuna ayrıca nokta koymayız.
- Konuşma çizgisi veya tırnak içindeki doğrudan konuşmalarda noktalama kuralları farklılık gösterir: Tırnak içindeki ifadenin kendine ait bir noktalama işareti varsa (örneğin soru veya ünlem), bu işaret tırnak içinde kalır; cümlenin asıl noktalama işi alıntıya ait değilse cümlenin dışındaki uygun işaret kullanılır.

Örnek:

Benim kardeşim bugün ödevini bitirdi. (Nokta.)
Sınav yarın mı? (Soru işareti.)
Ne kadar güzel bir haber! (Ünlem.)
Olanları düşününce... (Üç nokta.)
Toplantı saat 14.00'te yapılacak. (Kısaltma/saate ait nokta cümlenin sonunu gösterir; ekstra nokta yok.)
Ali, "Geleceğim." dedi. (Alıntının sonundaki noktalama tırnak içinde.)

İpucu:

Noktalama işaretinden önce boşluk konmaz; noktalama işaretinden sonra bir boşluk bırakılır. Üç nokta her zaman tam olarak üç noktadır: ...
Kısaltma ile cümle sonu aynıysa ekstra nokta koyma.

Yaygın Hata:

Noktalama işaretinden önce boşluk bırakmak (yanlış: Merhaba !) veya bir cümlenin sonuna birden fazla noktalama (!!! veya ?!) resmi yazıda doğru sayılmaz. Ayrıca üç nokta yerine rastgele 2 veya 4 nokta koymak sık yapılan bir hatadır.

İstersen daha spesifik örneklerle (kısaltma, tırnak, parantez içi kullanımlar vb.) devam edebilirim.

🤔 İlgili Sorular:

Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
Kısaltma ile biten bir cümlede nokta nasıl kullanılır?
Tırnak içindeki cümlenin sonuna gelen noktalama işareti nereye konur?

19:44:44

Öğrenci

Hangi takımılısınız

19:44:59

AI Öğretmen

Bu soru K-12 ders konuları dışına giriyor; kişisel takım veya aidiyet gibi bilgileri paylaşamam. Benim bir takımım yok — öğrencilere derslerinde yardımcı olmak için tasarlanmış bir yapay zeka asistanıyım. Okul konularında (matematik, fen, Türkçe, tarih vb.) yardımcı olmamı istersen, hangi konuda açıklama istediğini söyleme gerek yok — ben sana doğrudan konu anlatabilirim.

Eğer hâlâ noktalama veya cümle sonu işaretleriyle ilgili bilgi istersen, örneklerle açıklama yapabilirim.

🤔 İlgili Sorular:

Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
Cümlenin sonuna hangi noktalama işaretinin geldiğini nasıl hızlıca anlayabilirim?
Soru ve ünlem cümlelerinde birden fazla noktalama işareti kullanmak doğru mu?

Oturum Bilgileri

💬 Sohbet