Önce durumu netleştirelim ve adım adım çözelim.
1) Tepsiler aynı boyutta dikdörtgen: kısa kenarı S, uzun kenarı L olsun (S < L).
2) Her pasta, kısa kenarlarına paralel kesilerek eşit parçalar yapılıyor. Bu durumda her dilim bir dikdörtgen olur ve bir dilimin kenarları S ile L/n olur (n = dilim sayısı). Bir dilimin “kısa kenarı” o dilimdeki iki kenardan daha kısa olanıdır, yani dilimin kısa kenarı min(S, L/n) olur.
3) Verilenler:
- Muzlu: n = 4 ⇒ muz dilimi kısa kenarı s4 = min(S, L/4)
- Çilekli: n = 3 ⇒ s3 = min(S, L/3)
- Çikolatalı: n = 6 ⇒ s6 = min(S, L/6)
ve s4 = s3 − 4 (muzlu dilimin kısa kenarı çilekli diliminden 4 cm daha kısa).
4) Bu ifadeyi sağlayabilecek durumları kontrol edelim.
- Eğer her üç dilimde de kısa kenar S olsaydı, s4 = s3 olur; ama fark 4 cm olduğu için bu olamaz.
- Eğer her üç dilimde de kısa kenar L/n türündeyse (yani L/3, L/4, L/6 ≤ S ise), o zaman s3 = L/3 ve s4 = L/4 olur. Eşitliği yazalım:
L/4 = L/3 − 4
L(1/3 − 1/4) = 4 ⇒ L·(1/12) = 4 ⇒ L = 48 cm.
Bu durumda L/3 = 16, L/4 = 12, L/6 = 8 ve bu değerlerin hepsi S’den küçük veya eşit olmak için S ≥ 16 olmalıdır. Böyle bir S mümkündür (ör. S = 16 veya daha büyük ama < 48), dolayısıyla bu durum tutarlı.
- Diğer karışık durumlar (ör. biri S, diğeri L/n şeklinde kısa kenar alınması) tutarlı çözümler vermez; hızlı kontrolle çelişki çıkmaktadır (kısa kenar eşitliğini sağlamak için L negatif veya imkânsız eşitsizlikler gerekir). Bu yüzden tek uygun durum hepsinin kısa kenarının L/n olmasıdır (en azından n=3 ve n=4 için).
5) Dolayısıyla L = 48 cm ve çikolatalı pasta için s6 = L/6 = 48/6 = 8 cm.
Örnek:
Örnek: Çilekli dilimin kısa kenarı L/3 = 48/3 = 16 cm, muzlu dilimin kısa kenarı L/4 = 12 cm; fark 16 − 12 = 4 cm olur, koşulu sağlar.
İpucu:
Dikdörtgende parçalandığında “dilim kısa kenarı”nın hangisi olduğunu belirlemek için her zaman dilimin iki kenarını karşılaştır: hangisi küçükse o “kısa kenardır” (yani min(S, L/n)).)
Yaygın Hata:
Öğrenciler genellikle dilimin kısa kenarını hep S kabul ederler; ancak L/n değeri S’den küçükse dilimin kısa kenarı L/n olur. Bu durumu kontrol etmeyi unutmayın.
Cevap: Çikolatalı pastanın her bir diliminin kısa kenarı 8 cm’dir.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- Neden dilimin kısa kenarını min(S, L/n) şeklinde aldık ve bunu nasıl hızlı kontrol ederim?
- Eğer dilim sayıları farklı olsaydı (ör. 5, 7, 8), aynı yöntemi nasıl uygulardık?