Kısa özet — 3. Ünite: Kütle, Ağırlık ve Yerçekimi
Kütle (m)
- Tanım: Bir cismin içinde bulunan madde miktarı; değişmez bir özelliktir.
- Sembol/birim: m, kilogram (kg)
İpucu:
Kütle, cismin “ne kadar madde” içerdiğini söyler; nerede olursa olsun aynı kalır.
Ağırlık (W)
- Tanım: Bir cisme yerçekiminin uyguladığı kuvvet.
- Formül: W = m · g
- Birim: newton (N)
- Dünya yüzeyinde g ≈ 9,8 m/s² (yaklaşık 10 m/s² sade hesaplarda)
Örnek:
Örnek: m = 5 kg ise W = 5 · 9,8 = 49 N (yaklaşık 50 N).
Yaygın Hata:
Kütleyi newtonla ifade etmek sık yapılan hata. Kilogram kütlenin birimi, newton ise kuvvetin (ağırlığın) birimidir.
Sadece yerçekimi (Evrensel çekim kuvveti)
- İki kütle arasındaki çekim: F = G · (m1 · m2) / r²
- G = 6,67·10⁻¹¹ N·m²/kg² (evrensel çekim sabiti)
- r = merkezler arası uzaklık
- Gezegen yüzeyindeki yerçekimi ivmesi: g = G·M / r² (M gezegenin kütlesi, r gezegenin yarıçapı)
Örnek:
Örnek: İki 1 kg kütle 1 m uzaklıktaysa F ≈ 6,67·10⁻¹¹ N — çok çok küçük bir kuvvet.
İpucu:
Gezegende ağırlık hesaplarken genelde W = m·g kullanılır; farklı gezegenlerde g farklıdır (Ay’da g ≈ 1,62 m/s²).
Özet hatırlatma:
- Kütle = kg (madde miktarı, değişmez).
- Ağırlık = N (yerçekimi kuvveti, bulunduğun yere bağlı).
- Yerçekimi kuvveti iki kütle arasında G ile hesaplanır; gezegen yüzeyinde g değeri kullanılır.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- Aynı kütle Ay’da veya Mars’ta hangi ağırlığa sahip olur?
- Kütleyi nasıl ölçeriz ve evde ağırlığı nasıl tahmini hesaplarız?