Hap Bilgi Oturumu

Oturum Bilgileri

Ders
Türkçe
Soru
isim fiil ekleri neler acaba
Başlangıç
22 October 2025, 21:27
Mesaj Sayısı
5

💬 Sohbet

21:28:15
AI Öğretmen
Merhaba, bana Türkçe ile ilgili ne sormak istersin?
21:28:15
Öğrenci
isim fiil ekleri neler acaba
21:28:24
AI Öğretmen
Merhaba! İsim-fiil konusunu anlamana yardımcı olayım. İsim-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen eklerle oluşturulan, cümle içinde isim gibi kullanılan fiilimsilerdir. Bu ekleri ve örneklerini inceleyerek konuyu daha iyi kavrayabilirsin.

**İsim-Fiil Ekleri ve Açıklamaları**

İsim-fiil ekleri üç tanedir:

1. **-ma / -me:** Bu ek, fiil kök veya gövdesine eklenerek fiilin isimleşmesini sağlar. Fiilin yapılış şeklini veya eylemi ifade eder.
Örnek:

* **Okuma** alışkanlığı çok önemlidir. (Buradaki "okuma" kelimesi isim-fiildir.)
* **Gülme** komşuna gelir başına. (Buradaki "gülme" kelimesi isim-fiildir.)

2. **-ış / -iş / -uş / -üş:** Bu ek de fiil kök veya gövdesine eklenerek fiilin isimleşmesini sağlar. Fiilin nasıl yapıldığı veya eylemin kendisi hakkında bilgi verir.
Örnek:

* **Geliş** saatini haber ver. (Buradaki "geliş" kelimesi isim-fiildir.)
* **Yürüyüş** yapmak sağlığa faydalıdır. (Buradaki "yürüyüş" kelimesi isim-fiildir.)

3. **-mak / -mek:** Bu ek, fiil kök veya gövdesine eklenerek fiilin isimleşmesini sağlar. Genellikle bir eylemin genel adını veya amacını ifade eder.
Örnek:

* **Yazmak** eylemi beni dinlendiriyor. (Buradaki "yazmak" kelimesi isim-fiildir.)
* **Görmek** inanmaktan daha önemlidir. (Buradaki "görmek" kelimesi isim-fiildir.)


İpucu:

İsim-fiil ekleri "-ma / -me" ile sıklıkla karıştırılan olumsuzluk eki "-ma / -me" bulunmaktadır. Bu ayrımı yapabilmek için cümlenin anlamına dikkat etmek gerekir. Olumsuzluk eki fiili olumsuz yaparken, isim-fiil eki fiili isimleştirir.


Örnek:

* **İsim-fiil:** Dondurma yemek istiyorum. (Burada "dondurma" kelimesi isim-fiildir ve bir eylemin adıdır.)
* **Olumsuzluk eki:** Beni arama. (Burada "arama" kelimesi fiili olumsuz yapmaktadır.)


Yaygın Hata:

Öğrencilerin sıkça yaptığı hatalardan biri, isim-fiil eklerini alan her kelimeyi isim olarak düşünmektir. İsim-fiiller, fiilimsilerdir ve fiil anlamını tamamen kaybetmezler. Cümle içinde isim gibi kullanılırlar ancak fiil özelliklerini de taşırlar. Örneğin, "Koşmak sağlıklıdır" cümlesinde "koşmak" kelimesi isim-fiildir ve fiilden türemiştir.


**Özet**

İsim-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen "-ma / -me", "-ış / -iş / -uş / -üş" ve "-mak / -mek" ekleriyle oluşturulan, cümle içinde isim gibi kullanılan fiilimsilerdir. Bu ekleri ve örneklerini inceleyerek isim-fiilleri kolayca tanıyabilirsin.

Şimdi, öğrendiklerini pekiştirmek için şu alıştırmayı yapabilirsin:

Aşağıdaki cümlelerde geçen isim-fiilleri bulunuz:

1. Gülmek her zaman iyi gelir.
2. Kitap okumak ufkunuzu açar.
3. Onun gelişi hepimizi mutlu etti.

🤔 İlgili Sorular:
  • Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
  • İsim-fiillerin cümledeki görevleri nelerdir?
  • Fiilimsilerle ilgili başka hangi konuları öğrenmeliyim?

21:28:30
Öğrenci
Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
21:28:37
AI Öğretmen
Merhaba! İsim-fiillerin gerçek hayatta ne işine yarayacağını merak etmen çok güzel. Dilbilgisi kurallarını öğrenmek bazen soyut gibi gelebilir, ancak bu kurallar aslında iletişimimizi daha etkili ve doğru hale getirmemize yardımcı olur. İşte isim-fiillerin gerçek hayatta karşına çıkabileceği ve sana fayda sağlayabileceği bazı durumlar:

1. **Yazılı ve Sözlü İletişim:** İsim-fiilleri doğru kullanarak daha anlaşılır ve etkili cümleler kurabilirsin. Özellikle kompozisyon yazarken, rapor hazırlarken veya sunum yaparken dilbilgisi kurallarına uygun ifadeler kullanmak, anlatımını güçlendirir ve profesyonel bir izlenim bırakır.
Örnek:

* **Yanlış:** "Sigara içmek zararlı." yerine "Sigara içmesi zararlı." demek anlatım bozukluğuna yol açar.
* **Doğru:** "Sigara içmek zararlıdır." şeklinde kullanmak daha doğru ve anlaşılırdır.

2. **Sınavlar ve Eğitim:** Özellikle Türkçe ve edebiyat derslerinde, dilbilgisi konuları sınavlarda önemli bir yer tutar. İsim-fiilleri iyi anlamak, bu sınavlarda başarılı olmana yardımcı olur. Ayrıca, üniversite sınavlarında (TYT ve AYT) dilbilgisi sorularını doğru çözmek, genel başarını artırır.
3. **Edebi Eserleri Anlama:** Roman, şiir, hikaye gibi edebi eserlerde yazarlar, anlatımlarını zenginleştirmek için dilin farklı özelliklerini kullanırlar. İsim-fiilleri tanımak, bu eserlerdeki anlam derinliklerini ve yazarın anlatım tekniklerini daha iyi anlamanı sağlar.
Örnek:

* Bir şiirde "Yaşamak güzel şey" dizesi geçtiğini düşünelim. Buradaki "yaşamak" kelimesinin isim-fiil olduğunu bilmek, dizenin anlamını daha iyi kavramana yardımcı olur.

4. **Eleştirel Düşünme ve Analiz:** Dilbilgisi kurallarını bilmek, okuduğun veya dinlediğin metinleri daha eleştirel bir gözle değerlendirmene yardımcı olur. Bir metindeki dilbilgisi hatalarını fark etmek, metnin güvenilirliği ve kalitesi hakkında fikir sahibi olmanı sağlar.
5. **Mesleki Hayat:** Hangi mesleği seçersen seç, iletişim becerileri her zaman önemlidir. Özellikle yazılı iletişim gerektiren işlerde (örneğin, gazetecilik, editörlük, öğretmenlik, hukuk vb.) dilbilgisi kurallarına hakim olmak, başarılı olmanın önemli bir parçasıdır.
Örnek:

* Bir avukatın dava dilekçesi yazarken veya bir öğretmenin ders notları hazırlarken dilbilgisi kurallarını doğru uygulaması, ifadelerinin net ve etkili olmasını sağlar.


Özetle, isim-fiilleri öğrenmek sadece bir dilbilgisi kuralını öğrenmekten öte, iletişim becerilerini geliştirmek, eğitim hayatında başarılı olmak, edebi eserleri daha iyi anlamak ve eleştirel düşünme yeteneğini artırmak gibi birçok alanda sana fayda sağlar.

🤔 İlgili Sorular:
  • Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
  • İsim-fiillerin kullanım alanları nelerdir?
  • İsim-fiillerin cümledeki anlamını nasıl daha iyi anlayabilirim?