Merhaba! İsim-fiil konusunu anlamana yardımcı olayım. İsim-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen eklerle oluşturulan, cümle içinde isim gibi kullanılan fiilimsilerdir. Bu ekleri ve örneklerini inceleyerek konuyu daha iyi kavrayabilirsin.
**İsim-Fiil Ekleri ve Açıklamaları**
İsim-fiil ekleri üç tanedir:
1. **-ma / -me:** Bu ek, fiil kök veya gövdesine eklenerek fiilin isimleşmesini sağlar. Fiilin yapılış şeklini veya eylemi ifade eder.
Örnek:
* **Okuma** alışkanlığı çok önemlidir. (Buradaki "okuma" kelimesi isim-fiildir.)
* **Gülme** komşuna gelir başına. (Buradaki "gülme" kelimesi isim-fiildir.)
2. **-ış / -iş / -uş / -üş:** Bu ek de fiil kök veya gövdesine eklenerek fiilin isimleşmesini sağlar. Fiilin nasıl yapıldığı veya eylemin kendisi hakkında bilgi verir.
Örnek:
* **Geliş** saatini haber ver. (Buradaki "geliş" kelimesi isim-fiildir.)
* **Yürüyüş** yapmak sağlığa faydalıdır. (Buradaki "yürüyüş" kelimesi isim-fiildir.)
3. **-mak / -mek:** Bu ek, fiil kök veya gövdesine eklenerek fiilin isimleşmesini sağlar. Genellikle bir eylemin genel adını veya amacını ifade eder.
Örnek:
* **Yazmak** eylemi beni dinlendiriyor. (Buradaki "yazmak" kelimesi isim-fiildir.)
* **Görmek** inanmaktan daha önemlidir. (Buradaki "görmek" kelimesi isim-fiildir.)
İpucu:
İsim-fiil ekleri "-ma / -me" ile sıklıkla karıştırılan olumsuzluk eki "-ma / -me" bulunmaktadır. Bu ayrımı yapabilmek için cümlenin anlamına dikkat etmek gerekir. Olumsuzluk eki fiili olumsuz yaparken, isim-fiil eki fiili isimleştirir.
Örnek:
* **İsim-fiil:** Dondurma yemek istiyorum. (Burada "dondurma" kelimesi isim-fiildir ve bir eylemin adıdır.)
* **Olumsuzluk eki:** Beni arama. (Burada "arama" kelimesi fiili olumsuz yapmaktadır.)
Yaygın Hata:
Öğrencilerin sıkça yaptığı hatalardan biri, isim-fiil eklerini alan her kelimeyi isim olarak düşünmektir. İsim-fiiller, fiilimsilerdir ve fiil anlamını tamamen kaybetmezler. Cümle içinde isim gibi kullanılırlar ancak fiil özelliklerini de taşırlar. Örneğin, "Koşmak sağlıklıdır" cümlesinde "koşmak" kelimesi isim-fiildir ve fiilden türemiştir.
**Özet**
İsim-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen "-ma / -me", "-ış / -iş / -uş / -üş" ve "-mak / -mek" ekleriyle oluşturulan, cümle içinde isim gibi kullanılan fiilimsilerdir. Bu ekleri ve örneklerini inceleyerek isim-fiilleri kolayca tanıyabilirsin.
Şimdi, öğrendiklerini pekiştirmek için şu alıştırmayı yapabilirsin:
Aşağıdaki cümlelerde geçen isim-fiilleri bulunuz:
1. Gülmek her zaman iyi gelir.
2. Kitap okumak ufkunuzu açar.
3. Onun gelişi hepimizi mutlu etti.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- İsim-fiillerin cümledeki görevleri nelerdir?
- Fiilimsilerle ilgili başka hangi konuları öğrenmeliyim?