Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana Türkçe ile ilgili ne sormak istersin?

Tabii — aşağıda anahtar kelime bulma alıştırması için 5 kısa paragraf ve her biriyle ilgili soru yer alıyor. Her soruda paragraftan en önemli 3 anahtar kelimeyi bulun ve paragrafın ana fikrini kısa bir cümleyle yazın.

1)
Paragraf: Okul bahçesinde ağaçların dikilmesi öğrencilerin daha temiz hava solumasını sağlar. Öğrenciler ve öğretmenler birlikte çalışarak küçük bir çiçek bahçesi de kurdular.
Soru: Bu paragrafta 3 anahtar kelimeyi bulun ve ana fikri yazın.

2)
Paragraf: Güneş enerjisi, elektrik üretmek için kullanılan yenilenebilir bir kaynaktır. Rüzgâr ve güneş, fosil yakıtlara göre çevreye daha az zarar verir.
Soru: Bu paragrafta 3 anahtar kelimeyi bulun ve ana fikri yazın.

3)
Paragraf: Sabah kahvaltısında süt ve tam buğday ekmeği yemek, öğle saatlerinde daha fazla enerji sağlar. Dengeli beslenme, hem bedensel hem zihinsel gelişim için önemlidir.
Soru: Bu paragrafta 3 anahtar kelimeyi bulun ve ana fikri yazın.

4)
Paragraf: Bilgisayar programlama, mantıklı düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirir. Kod yazmayı öğrenen öğrenciler projeler yaparak yaratıcılıklarını da artırır.
Soru: Bu paragrafta 3 anahtar kelimeyi bulun ve ana fikri yazın.

5)
Paragraf: Futbol takımının antrenmanı düzenli yapması maçlarda daha başarılı olmalarını sağladı. Disiplinli çalışmanın yanı sıra takım arkadaşlığı da galibiyetlerde etkili oldu.
Soru: Bu paragrafta 3 anahtar kelimeyi bulun ve ana fikri yazın.

Tabii, alıştırmaların cevaplarını aşağıya yazıyorum. Her paragraf için 3 anahtar kelime ve kısa ana fikir cümlesi var.

1)
Anahtar kelimeler: ağaç, temiz hava, öğrenciler
Ana fikir: Okul bahçesine ağaç dikilmesi ve çiçek bahçesi kurulması öğrencilerin daha temiz hava solumasını sağlar.

2)
Anahtar kelimeler: güneş enerjisi, yenilenebilir, çevre
Ana fikir: Güneş (ve rüzgâr) gibi yenilenebilir enerji kaynakları elektrik üretiminde kullanılır ve fosil yakıtlara göre çevreye daha az zarar verir.

3)
Anahtar kelimeler: kahvaltı, dengeli beslenme, enerji
Ana fikir: Süt ve tam buğday ekmeği gibi sağlıklı kahvaltı öğeleri dengeli beslenmeyi destekler ve gün içinde enerji sağlar.

4)
Anahtar kelimeler: bilgisayar programlama, problem çözme, yaratıcılık
Ana fikir: Bilgisayar programlama mantıklı düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirir; projeler ise yaratıcılığı artırır.

5)
Anahtar kelimeler: antrenman, disiplin, takım arkadaşlığı
Ana fikir: Düzenli antrenman ve disiplinli takım çalışması futbolda başarının önemli nedenlerindendir.

Harika — aşağıda “yazını zenginleştirecek biçimde sözcük hazinesini kullanabilme” becerisini geliştirmeye yönelik farklı türlerde 10 alıştırma sorusu var. Her sorunun altında kısa talimat ve puanlama (isteğe bağlı) ekledim. Dilersen bunları yazılı ödev, sınıf çalışması veya bireysel etkinlik olarak kullanabilirsin.

1) Tek kelimeyi güçlendir
Basit cümleyi daha etkileyici bir fiil ve bir sıfat kullanarak yeniden yaz.
Örnek cümle: “Kuş ağaca kondu.”
Talimat: “kondu” yerine daha canlı bir fiil, “ağaca” yerine daha betimleyici bir ifade kullan. (Puan: akıcılık ve sözcük seçimi 1–5 puan)

2) Tekrarlayan sözcüğü değiştir
Kısa paragrafta aynı kelime üç kere geçiyor. Tekrarlayan kelimeyi eş ve yakın anlamlılarla değiştirerek paragrafı yeniden yaz.
Paragraf: “Ali çok yoruldu. Yorulduğu için ders çalışamadı. Yorulduğunda uyumayı tercih etti.”
Talimat: Her cümlede farklı bir fiil veya ifade kullan. (Puan: çeşitlilik 1–5)

3) Duyuları kullanarak genişlet
Bir cümleyi (görme, işitme, dokunma, koku, tat) duyusal ayrıntılar ekleyerek 2-3 cümleli bir paragrafa dönüştür.
Cümle: “Pasta masanın üstündeydi.”
Talimat: En az iki duyuyu kullan. (Puan: duyusal ayrıntı 1–5)

4) Çarpıcı benzetme/metafor ekle
Verilen cümleye bir benzetme veya metafor ekleyerek duygusunu güçlendir.
Cümle: “Gün batımı güzeldi.”
Talimat: “gibi” ile yapılan benzetme ya da doğrudan metafor kullan. (Puan: yaratıcılık 1–5)

5) Kelime havuzu kullanma
Aşağıdaki kelime havuzundan en az dört kelime kullanarak bir paragraf yaz.
Havuz: usul, ışıltı, serin, coşku, savrulmak, fısıltı, kabuk, iz
Talimat: Kelimeleri anlamlarına uygun bağlamda kullan. (Puan: kelime yerleştirme 1–5)

6) Sade → Zarif (paragraf yeniden yazma)
Basit anlatımı olan kısa paragrafı daha zengin sözcüklerle yeniden yaz.
Basit paragraf: “Bahçede çiçekler açtı. Çocuklar oynadı. Herkes mutlu oldu.”
Talimat: Daha özel isimler, farklı sıfatlar ve canlı fiiller kullan. (Puan: detay ve zenginleştirme 1–10)

7) Yanlış anlamları ayırt etme
Aşağıdaki cümlede hangi kelime bağlama uygun değil? Doğrusunu yaz.
Cümle: “Sınav beni çok heyecanlı yaptı; kalbim usul usul atıyordu.”
Talimat: “heyecanlı” yerine daha uygun bir kelime seç (ör. “gergin”, “endişeli”, “sevinçli” gibi) ve kısa gerekçe yaz. (Puan: doğruluk 1–5)

8) Teknik terim seçimi (orta-lise)
Kısa bir bilimsel cümleyi gündelik dilden daha doğru teknik dile çevir.
Cümle: “Bitki güneşten enerji alır ve büyür.”
Talimat: “enerji” ve “büyür” kelimelerini daha bilimsel terimlerle değiştir (ör. fotosentez, büyüme süreçleri). (Puan: doğruluk 1–5)

9) Günlük sözcüğü daha etkili yapmak
Aşırı kullanılan, sıradan bir sıfat/sözcük seç: “güzel”. Bu kelimeyi 5 farklı bağlamda kullanırken her seferinde farklı bir eş anlamlı veya betimleyici ifade yaz (ör. zarif, göz alıcı, etkileyici...).
Talimat: Her bağlam için neden o kelimeyi seçtiğini kısaca belirt. (Puan: uygunluk 1–5)

10) Paragrafın tonu ve kelime seçimi
Verilen paragrafın tonunu (örnek: resmi → samimi, hüzünlü → umutlu) değiştirecek şekilde sözcükleri yeniden seç ve paragrafı yeniden yaz.
Paragraf (resmi): “Toplantı planlandığı saatte başlamıştır. Katılımcılar gündemi inceliyor.”
Talimat: Tonu samimi hale getir ve kelime seçiminde sıcak ifadeler kullan. (Puan: ton değişimi 1–10)







İstersen bu sorulardan birkaçını çöz ve ben cevaplarını kontrol edip geliştirme önerileri yazayım.