Tamam — 6. sınıf 1. dönem 2. yazılısına yönelik kısa, net ve sınavda işine yarayacak bir tekrar yapalım. Aşağıda en sık çıkan konuları, önemli noktaları, örnekleri ve dikkat etmen gereken hataları verdim. Her bölüm kısa ve anlaşılır; istersen sonra herhangi birini adım adım daha fazla örnekle açarım.
1) Tam sayılar ve işlem önceliği
- Negatif ve pozitif sayılar, toplama-çıkarma, çarpma-bölme kuralları.
Örnek:
Örnek: (-4) + 7 = 3, (-3)·(-2) = 6, 5 - (-2) = 7
İpucu:
Eksiyle eksi çarpınca artı, eksiyle artı çarpınca eksi olur. İşlem önceliği: parantez → üs (yoksa) → çarpma/bölme → toplama/çıkarma.
Yaygın Hata:
Çıkarma işleminde iki eksi yan yana gelince artı yapılması unutulur (5 - (-3) = 8 olmalı).
2) Bölenler, katlar, EBOB-EKOK
- Bir sayının bölenleri, asal-sayı, en büyük ortak bölen (EBOB), en küçük ortak kat (EKOK).
Örnek:
Örnek: 12’nin bölenleri: 1,2,3,4,6,12. EBOB(12,18)=6, EKOK(12,18)=36
İpucu:
EBOB için ortak asal çarpanların en küçük kuvvetlerini, EKOK için en büyük kuvvetlerini al.
Yaygın Hata:
EBOB ve EKOK’u karıştırmak: EBOB küçüktür, EKOK genelde büyüktür.
3) Kesirler
- Basit kesir, karma kesir; sadeleştirme, payda eşitleme, toplama-çıkarma, çarpma-bölme.
Örnek:
Örnek: 2/3 + 1/6 = 4/6 + 1/6 = 5/6. 3/4 · 2/5 = 6/20 = 3/10
İpucu:
Toplarken paydaları eşitle, çarparken sadeleştirme yapmayı unutma (önce sadeleştirirse daha kolay olur).
Yaygın Hata:
Farklı paydalı kesirleri toplarken paydaları eşitlememek veya bölme yaparken ters çarpmayı unutmaktır (a/b ÷ c/d = a/b · d/c).
4) Ondalık sayılar ve yüzde
- Ondalık gösterim, ondalıklı işlemler, yüzde hesapları (basit).
Örnek:
Örnek: 0.25 = 25% = 1/4. 12’nin %20’si = 12·0.20 = 2.4
İpucu:
Yüzdeyi ondalığa çevirirken 100’e böl: %5 = 0.05. Ondalık toplamada virgülü hizala.
Yaygın Hata:
Yüzdeyi yanlış konumda kullanmak, örneğin %20’yi 20 yerine 0.2 olarak işlemeye alışmamak.
5) Oran ve orantı
- Oran (a:b), orantı (a/b = c/d), problem çözme (özellikle birim dönüşümler ve pay-oran soruları).
Örnek:
Örnek: 3:4 = 9:x ise x = 12 (çapraz çarpma: 3x = 36 → x=12)
İpucu:
Orantıda çapraz çarpma yap; önce sadeleştirip kolaylaştırmak işleri hızlandırır.
6) Cebirsel ifadeler ve birinci derece denklemler
- Basit ifadeler, parantezi açma/dağıtma, bilinmeyenli denklemler (1. derece).
Örnek:
Örnek: 3x + 5 = 20 → 3x = 15 → x = 5
İpucu:
Denklemi çözerken önce bilinmeyenin bulunduğu terimleri bir tarafa, sayıları diğer tarafa topla/çıkar.
Yaygın Hata:
Denklemin her iki tarafına aynı işlemin uygulanması gerektiğini unutmak veya parantezi açarken işaret hatası yapmak.
7) Geometri — açı ve üçgenler
- Doğru, ışın, doğru parçası, komşu ve tümler açılar, iç açıların toplamı, üçgen çeşitleri (kenar/ açıya göre).
Örnek:
Örnek: Üçgende iç açılar toplamı 180°. Bir üçgenin açıları 50° ve 60° ise üçüncü açı 70°’dir.
İpucu:
İç açılar toplamını kullanarak eksik açıyı kolayca bulabilirsin; dış açı = diğer iki iç açının toplamı (bazı sorularda işe yarar).
Yaygın Hata:
Komşu ve tümler açı kavramlarını karıştırmak; 90° tamamlayan açı “tümleyendir” (ör. 30°’nin tümleyeni 60°’dir).
8) Alan ve çevre
- Dikdörtgen, kare, üçgen, paralelkenar alan ve çevre formülleri; birim dönüşümleri.
Örnek:
Örnek: Dikdörtgen alanı = uzunluk·genişlik. 5 cm x 3 cm → alan = 15 cm^2. Üçgen alanı = taban·yükseklik/2
İpucu:
Ölçü birimlerine dikkat et (cm, m, dm). Farklı birim varsa önce aynı birime çevir.
Yaygın Hata:
Alan ile çevre birimlerini karıştırmak: çevre cm, alan cm^2 olur.
9) Veri ve olasılık
- Ortalama (aritmetik ortalama), medyan, mod, basit olasılık (ör. zar, yazı-tura).
Örnek:
Örnek: Veriler 2,3,4,7 → ortalama = (2+3+4+7)/4 = 4. Olasılık: bir zar atıldığında 3 gelme olasılığı = 1/6
İpucu:
Medyan için sayıları küçükten büyüğe sırala; tek sayıda ortanca, çift sayıda ortancalarının ortalamasıdır.
Yaygın Hata:
Mod ile medyanı karıştırmak; mod en sık görülen değerdir, medyan ortanca değerdir.
10) Problem çözme stratejileri (çok önemli)
- Verileri dikkatlice oku, ne istendiğini netleştir, gereksiz bilgiyi ayıkla, basit örneklerle dene, adım adım yaz.
İpucu:
Önce kolay görünen soruları çöz, süren kalmaması için zor sorularda plan yap; hesapları açık yaz, kopyala-yapıştır hataları azalır.
Yaygın Hata:
Problemi okumadan direkt formül uygulamak veya tüm işlemleri kafadan yapıp yazılı kanıt sunmamaktır.
Hemen birkaç kısa örnek çözüm
Örnek:
1) 3/4 + 1/8 = ? → 3/4 = 6/8 → 6/8 + 1/8 = 7/8
Örnek:
2) Dikdörtgenin uzun kenarı 8 cm, kısa kenarı 5 cm. Alan = 8·5 = 40 cm^2, çevre = 2(8+5) = 26 cm.
Örnek:
3) 2x + 7 = 19 → 2x = 12 → x = 6
Sınav öncesi kısa çalışma önerileri
- Formülleri ve sık kullanılan işlemleri bir sayfaya yaz (alanlar, çevreler, oran-formüller).
- Her konu için 5-10 dakikalık hız testi yap; kolay soruları hızlıca çözme pratiği yap.
- Yanlış yaptığın türde soruları tekrar et; hata nedenini bul (hesap hatası mı, yanlış anlayış mı).
İyi çalışmalar — istersen şimdi hangi konuyu daha derinlemesine çözmemi istersin, ona göre örnekler göstereyim.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- Kesirleri ve ondalıkları karıştırmadan hızlı çözmek için hangi pratik yöntemleri kullanabilirim?
- Geometri sorularında alan ve çevreyi birbirine karıştırmamak için hangi kontrol adımlarını uygularım?