Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile ilgili ne sormak istersin?

Allah’a inanmak ne demek, basitçe ve anlaşılır şekilde anlatayım.

Allah’a inanmak:
- İslam inancında Allah’ın var olduğuna ve bir olduğuna kalpten inanmak demektir. Bu, O’nun her şeyi yaratan, bilen ve yöneten olduğuna güvenmektir.
- İnanç sadece “Allah var” demek değil; kalpteki güven, dilde ifade ve davranışlarda ona göre yaşama şeklinde üç yönü vardır. Yani inanmak hem hissetmeyi hem de yaşamı etkiler.
- İman, İslam’da genelde şu temel inanç maddelerini kapsar: Allah (birlik), melekler, kutsal kitaplar, peygamberler, ahiret günü (ölümden sonra hesap), ve kader (her şeyin Allah’ın bilgisi dahilinde olduğu). Bu altı madde lise düzeyinde öğrenilir; daha küçük yaşlarda basitçe “Allah’a, peygamberlere ve iyi ile kötü arasındaki hesabın geleceğine inanmak” diye anlatılabilir.



İnanmanın davranışa etkisi:
- İman, insanın iyi davranışlar sergilemesine, başkalarına adil olmasına, sorumluluk almasına ve zor zamanlarda sabırlı olmaya yardımcı olur.
- İbadetler (namaz, oruç vb.) inanmanın dışa vurum yollarıdır; fakat inanmak sadece ibadet yapmak demek değildir — kalpteki bağlılık önemlidir.





Son olarak, Allah’a inanmanın farklı kişilerde farklı duygular ve uygulamalar yaratabileceğini unutma; iman kişisel bir meseledir ama ortak temel ilkeleri İslam öğretisi ortaya koyar.

Evet — “tevhit” (Arapça: tevhîd) İslam’da Allah’ın birliğini ifade eden kavramdır. Basitçe söylemek gerekirse tevhit, Allah’ın tek, benzersiz ve hiçbir ortağı, benzeri ya da denk koşulamayacak bir varlık olduğu inancıdır.

Ne anlama gelir, biraz açalım:
- Allah birdir: Tek yaratıcı, tek yönetici ve tek hak ilah O’dur.
- Ortak koşmamak: Kimseyi ya da hiçbir şeyi Allah ile eş tutmamak; ibadeti, güveni ve bağlılığı yalnızca O’na yöneltmek.
- Sıfat ve ilim bakımından benzersiz olmak: Allah’ın isimleri ve sıfatları kendine özgüdür; O’nu insan özellikleriyle karıştırmamak gerekir.

Tevhidin anlaşılması için üç yön sıkça kullanılır (kısa ve sade açıklama):
- Rububiyyet tevhidi: Allah’ın yaratan, rızık veren ve dünyayı idare eden tek güç olduğunu kabul etmek.
- Ulûhiyyet (ibadet) tevhidi: Yalnızca Allah’a ibadet etmek; dua, secde, güven gibi davranışları yalnız O’na yöneltmek.
- Esmâ ve sıfât tevhidi: Allah’ın isimleri ve sıfatlarını olduğu gibi kabul etmek; O’nu insanlaştırmamak veya O’na benzetmemek.

İyiyim, teşekkür ederim. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi konularında açıklama yapmaya hazırım.

Ben K-12 (ilkokuldan lise sonuna kadar) öğrencilerine yardımcı olmak için tasarlanmış bir yapay zeka rehberiyim. Görevim, ders konularını yaşına uygun, anlaşılır ve dostça bir dille açıklamak; örnekler, ipuçları ve sık yapılan yanlışları göstererek öğrenmeyi kolaylaştırmaktır. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dahil pek çok okul konusunu anlatabilirim, ama yalnızca K-12 müfredatıyla ilgili sorulara cevap veriyorum.

Ne yaparım:
- Konuları basit adımlarla açıklarım ve gerektiğinde daha ayrıntılı hale getiririm.
- Somut örneklerle kavramları pekiştiririm.
- Öğrenmeyi kolaylaştıracak ipuçları ve sık yapılan hataları paylaşırım.
- Cevaplarımı öğrencinin seviyesine göre sadeleştiririm.

Sınırlarım:
- K-12 dışındaki, yetişkinlere veya uzmanlara yönelik teknik/etkileyici konulara girmem.
- Sınav hazırlığı için soru bankası ya da tam testler hazırlamıyorum; ama kavramları ve çözüm yöntemlerini anlatırım.
- Öğrenciden geri bildirim almak üzere sorular sormam; sadece açıklama yaparım ve sonunda ilgili takip soruları sunarım (istemeden yönlendirme yapmamak için böyle tasarlandım).

Özürün için teşekkür ederim — sorun yok. Kısa bir açıklama yapayım: özür dilemek, yaptığın bir yanlış veya başkalarını üzen bir davranış için pişmanlık göstermek ve durumu düzeltmeye çalışmaktır. Hem ilişkileri onarmaya yardımcı olur hem de sorumluluk almaktır.

İslam’da “Esmâü’l-Hüsnâ” olarak bilinen Allah’ın 99 güzel ismi vardır. Aşağıda bu isimlerin yaygın bir sıralaması ve kısa Türkçe anlamları yer alıyor. (Farklı kaynaklarda küçük sıralama veya yazım farklılıkları olabilir.)

1. Er-Rahmân — Çok merhametli
2. Er-Rahîm — Çok şefkatli
3. El-Melik / El-Mâlik — Hükümdar, malik
4. El-Kuddûs — Çok kutsal
5. Es-Selâm — Barış ve selamet veren
6. El-Mü’min — Güven veren
7. El-Muhaymin — Koruyan, gözeten
8. El-Azîz — Aziz, güçlü
9. El-Cebbâr — Dilediğini yapan, zorlayıcı (düzeltici)
10. El-Mütekebbir — Büyüklükte eşi olmayan
11. El-Hâlik — Yaratan
12. El-Bâri’ — Kusursuzca yaratan
13. El-Musavvir — Şekil veren
14. El-Gaffâr — Çok bağışlayan
15. El-Kahhâr — Her şeye galip olan
16. El-Vehhâb — Çok veren
17. Er-Razzâk — Rızık veren
18. El-Fettâh — Kapıları açan, hüküm veren
19. El-‘Alîm — Her şeyi bilen
20. El-Kâbıd — Sınırlayan, daraltan
21. El-Bâsit — Genişleten, veren
22. El-Hâfid — Alçaltan, alçaltıcı
23. Er-Râfi‘ — Yükselten
24. El-Mu‘izz — İzzet, itibâr veren
25. El-Mudhill — Aşağılayan
26. Es-Semî‘ — Her şeyi işiten
27. El-Basîr — Her şeyi gören
28. El-Hâkim — Hüküm ve hikmet sahibi
29. El-‘Adl — Tam adalet sahibi
30. El-Lâtif — İnce, nazik, lütuf sahibi
31. El-Habîr — Her şeye vakıf olan
32. El-Halîm — Yumuşak huylu, sabırlı
33. El-Azîm — Çok yüce, büyük
34. El-Gafûr — Çok bağışlayan (Gaffar ile yakın anlamlar)
35. Eş-Şekûr — Şükür gören, karşılık verici
36. El-Aliyy — Çok yüce
37. El-Kebîr — Çok büyük
38. El-Hâfız — Koruyan, saklayan
39. El-Muqît — Rızık ve güç verip koruyan
40. El-Hasîb — Hesap sahibi, yeterli olan
41. El-Celîl — Celâl sahibi, yüce
42. El-Kerîm — Çok cömert, kerim
43. Er-Rakîb — Gözeten, nazır
44. El-Mucîb — Duaları kabul eden
45. El-Vâsi‘ — Çok geniş, her şeyi kapsayan
46. El-Hakîm — Hikmet sahibi
47. El-Vedûd — Çok sevgi dolu
48. El-Mâcid / El-Mecîd — Şanlı, yüce
49. El-Bâ‘ith — Dirilten (kıyamet gününde diriltecek olan)
50. Eş-Şehîd — Her şeye şahit olan
51. El-Haqq — Hak, gerçek olan
52. El-Vekîl — Vekil, güvenilecek olan
53. El-Kaviyy — Çok güçlü
54. El-Metîn — Çok sağlam, dayanıklı
55. El-Veliyy — Dost, koruyucu
56. El-Hamid — Övülmeye layık olan
57. El-Muhsî — Her şeyi sayıp bilen
58. El-Mubdi‘ — İlk yaratan, başlatan
59. El-Mu‘îd — Geri döndüren, tekrar veren
60. El-Muhyî — Hayat veren
61. El-Mumît — Ölüm veren
62. El-Hayy — Diri, ebedî hayat sahibi
63. El-Qayyûm / El-Kayyûm — Her şeyin varlığını sürdüren
64. El-Vâcid — Buluş sahibi, bulan
65. El-Mâcid — Şanlı, izzet sahibi (bazı listelerde farklı yazım)
66. El-Vâhid — Tek, biricik
67. El-Ahad — Tek, benzersiz
68. Es-Samed — Her şey O’na muhtaç, O hiçbir şeye muhtaç değil
69. El-Kâdir — Gücü yeten
70. El-Muqtadir — Her şeye gücü yeten
71. El-Mukaddim — Öne geçiren, ilerleten
72. El-Mu’ahhir — Geri bırakan, sonraya koyan
73. El-Evvel — İlk olan
74. El-Âhir — Son olan
75. Ez-Zâhir — Açık, apaçık olan
76. El-Bâtın — Gizli, bütün incelikleri bilen
77. El-Vâlî — Koruyup yönetici, veli
78. El-Müteâlî — Pek yüce, üstün
79. El-Berr — Çok iyi yapan, iyi eden
80. Et-Tevvâb — Tevbeleri kabul eden
81. El-Muntaqim — İntikam sahibi (hakkı yerine koyan)
82. El-‘Afûvv — Çok affeden
83. Er-Ra’ûf — Çok şefkatli, yumuşak huylu
84. Mâlikü’l-Mülk — Mülkün gerçek sahibi
85. Dhû’l-Celâli ve’l-İkrâm — Celal ve ikram sahibi (yücelik ve cömertlik sahibi)
86. El-Muksit / El-Müqsit — Hakkı yerine koyan, adil
87. El-Câmi‘ — Toplayıcı (insanları ve işleri toplayan)
88. El-Gâniyy — Çok zengin, hiçbir şeye muhtaç olmayan
89. El-Muğnî — Zenginleştiren, ihtiyaç gideren
90. El-Mânî‘ — Engelleyen, koruyan
91. Ed-Dârr — Zararlı olan (zarar vermede kudret sahibi)
92. En-Nâfi‘ — Fayda veren
93. En-Nûr — Işık, aydınlatan
94. El-Hâdî — Rehber, yol gösteren
95. El-Bâdi‘ — Eşsiz yaratan, benzersiz örnekleyen
96. El-Bâqî — Ebedî kalan
97. El-Vâris — Mirasçı, bırakan (her şeyin gerçek sahibi)
98. Es-Sâbûr — Çok sabırlı
99. (Bazı kaynaklarda As-Sabur 99. isim olarak sayılır; Esmâü’l-Hüsnâ’nın sayımı ve yazımı kaynaklara göre küçük farklılık gösterebilir.)







Not: Esmâü’l-Hüsnâ’nın sıralaması ve yazımı bazı kaynaklarda farklılık gösterebilir. Daha ayrıntılı veya Arapça yazılı bir liste istersen, güvenilir bir dinî kaynağa bakmanı öneririm.

"El Mudhill" (Arapça: al‑mudhill / المُذِلّ) Allah’ın isimlerinden biridir ve Türkçede "aşağılayan, zelil kılan" anlamına gelir. Bu isim, Allah’ın dilediğini zelil edebileceğini, yani güçsüz, onursuz veya düşük bir duruma düşmesine izin verebileceğini ifade eder. Genellikle haksızlık yapanlar, kibirlenenler veya haktan uzaklaşanlar için kullanıldığı gibi, adaletin ve ilahi düzenin bir yönünü anlatır.