Harika — o zaman devam edelim. Aşağıda sık kullanılan 10 deyim ve 10 atasözü, her birinin anlamı ve cümle içinde kullanım örneği var. Bunlar hem sınavlarda hem günlük konuşmada çok işine yarar.
Deyimler (anlamı + örnek cümle)
1) Elini taşın altına koymak — sorumluluk almak, risk üstlenmek.
Örnek:
Projede herkes kaçarken o elini taşın altına koydu ve işleri yönetti.
2) İşin içinden çıkamamak — bir sorunu çözememek, karmaşıklığa düşmek.
Örnek:
Bu hesapları görünce işin içinden çıkamadım, yardım istedim.
3) Kafayı yemek — çok sinirlenmek ya da bunalmaktan kendini kaybetmek.
Örnek:
Sınavlara çalışırken kafayı yememek için kısa molalar verdim.
4) Burnundan kıl almak — kimseye kolay kolay boyun eğmemek, gururlu olmak.
Örnek:
Övülse de burnundan kıl aldırmayan tavrını değiştirmedi.
5) Gözünü karartmak — cesaret gösterip risk almak.
Örnek:
Biriktirdiği parayı yatırmaya karar verip gözünü kararttı.
6) Sırtını dayamak — birine veya bir şeye güvenerek destek almak.
Örnek:
Bu projede öğretmenin sırtını dayadığı bir ekip var.
7) Başını kaşıyacak vakti olmamak — çok meşgul olmak.
Örnek:
Tatil planı yapacak başımı kaşıyacak vaktim yoktu.
8) Kulağına küpe olmak — alınması gereken ders olarak sözünü dinlemek.
Örnek:
O hatayı bir daha yapma; kulağına küpe olsun.
9) Göz boyamak — dış görünüşle yanıltmak, gerçek durumu saklamak.
Örnek:
Renkli broşürlerle gerçek sorunları göz boyamaya çalışıyorlar.
10) Suyunu çıkarmak — bir şeyi gereğinden fazla uzatmak ya da abartmak.
Örnek:
Konuyu o kadar uzattı ki herkes suyunu çıkardı sandı.
İpucu:
Deyimleri öğrenirken her birini bir cümlede kullan; bağlamı görürsen hatırlamak kolaylaşır.
Atasözleri (anlamı + kullanım)
1) Ayağını yorganına göre uzat. — Harcamalarını gelirine göre ayarla.
Örnek:
Bütçe yap; ayağını yorganına göre uzatmazsan borçlanırsın.
2) Gülme komşuna, gelir başına. — Başkalarının haline gülme; aynısı sana da olabilir.
Örnek:
Sınavı kazananla alay etme; gülme komşuna, gelir başına.
3) Acele işe şeytan karışır. — Aceleyle yapılan iş hatalı olur.
Örnek:
Ödevini acele yapma, acele işe şeytan karışır.
4) Damlaya damlaya göl olur. — Küçük birikimler zamanla büyük olur.
Örnek:
Her ay az da olsa tasarruf et; damlaya damlaya göl olur.
5) Ne ekersen onu biçersin. — Davranışlarının sonuçlarını yaşarsın.
Örnek:
İyi çalışırsan başarının geleceğini unutma: ne ekersen onu biçersin.
6) Sabrın sonu selamettir. — Sabırlı olmak sonunda işe yarar.
Örnek:
Zorlu süreçte pes etme; sabrın sonu selamettir.
7) İyilik yap, denize at. — Yapılan iyiyi bekleme; önemli olan iyiliğin kendisidir.
Örnek:
Yardım ettiğinde teşekkür bekleme; iyilik yap, denize at.
8) Ak akçe kara gün içindir. — Biriktirilen para zor günler için saklanır.
Örnek:
Tatili ertele ve biraz biriktir; ak akçe kara gün içindir.
9) Lafla peynir gemisi yürümez. — Sadece konuşmak yeterli değildir; eylem gerekir.
Örnek:
Plan yapmayı bırakıp işe başlamalısın; lafla peynir gemisi yürümez.
10) Ateş olmayan yerden duman çıkmaz. — Bir söylentinin mutlaka bir sebebi vardır.
Örnek:
Dedikodular tamamen boşsa bile dikkat et; ateş olmayan yerden duman çıkmaz.
Yaygın Hata:
Deyim ve atasözlerinin kelime kelime anlamına takılıp mecazı göz ardı etmek sık yapılan hatalardandır.
Bir de kısa bir çalışma önerisi: her gün 2–3 deyim veya atasözü seçip birer cümlede kullan; bir hafta sonra geri dönüp tekrar et. Bu yöntem akılda kalmayı kolaylaştırır.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- Deyimleri nasıl daha hızlı öğrenebilirim?
- Atasözlerini yanlış yerde kullanmaktan nasıl kaçınırım?