Çok iyi — K–12 düzeyinde hangi konularda adım adım açıklama alabileceğini aşağıda madde madde açıklıyorum. Her konu için örnek olarak hangi tür sorularda yardımcı olabileceğimi ve nasıl adım adım ilerleyeceğimi belirttim.
- Matematik
- Aritmetik: toplama, çıkarma, çarpma, bölme, ondalık sayılar, yüzdeler.
- Kesirler ve oran-orantı: toplama/çıkarma, sadeleştirme, payda eşitleme, karışım problemleri.
- Cebir: denklem çözme (lineer, ikinci derece), eşitsizlikler, ifadelerin sadeleştirilmesi, polinomlar, faktorizasyon.
- Geometri: üçgenler, dörtgenler, çember, alan ve hacim hesapları, açılar, benzerlik.
- Trigonometri (orta/yüksek lise düzeyi): sinüs/kosünüs tanımları, temel kimlikler, trigonometrik denklemler.
- Fonksiyonlar ve grafikler; (lise) türev ve integral giriş düzeyinde kavramlar ve temel uygulamalar.
Örnek:
Örnek: 2x + 3 = 11 denklemini adım adım çözerken önce 3'ü her iki taraftan çıkar, sonra kalanı 2'ye böl: x = 4.
Yaygın Hata:
Öğrenciler sıkça eşitliğin yalnızca bir tarafına işlem yapar veya işaretleri yanlış taşır. Her iki tarafa da aynı işlemi uygulamayı unutmayın.
- Fen Bilimleri
- Fizik: hareket (hız, ivme), kuvvetler ve Newton yasaları, enerji, basit elektrik devreleri, dalgalar.
- Kimya: atom yapısı, periyodik tablo, kimyasal bağlar, kimyasal denklemlerin dengelenmesi, asit-baz kavramları.
- Biyoloji: hücre yapısı, fotosentez ve solunum, ekosistemler, genetik temelleri.
İpucu:
Fizikte problem çözerken önce verilenleri çizip listeler, hangi formülü kullanacağını yaz, sonra hesaplamaya geç.
- Bilgisayar Bilimleri (temel)
- Algoritma mantığı, akış diyagramları, temel programlama kavramları (değişken, döngü, koşul).
- Basit hata ayıklama (debugging) ve mantık problemleri.
Örnek:
Örnek: Bir sayının faktöriyelini hesaplama adımlarını yazılı olarak ve ardından basit bir kod taslağıyla gösterebilirim.
- Dil ve Edebiyat (Türkçe / İngilizce)
- Dilbilgisi kuralları, cümle yapısı, paragraf oluşturma, kompozisyon yazma, okuduğunu anlama stratejileri.
- Yazılı anlatım için adım adım plan (fikir oluşturma → taslak → giriş-gelişme-sonuç → düzeltme).
Yaygın Hata:
Kompozisyonlarda sık yapılan hata: doğrudan örnek vermeden genelleme yapmak. Her iddianın somut bir örneği olsun.
- Sosyal Bilimler
- Tarih: olayların neden-sonuç ilişkisini adım adım inceleme, kaynak analizi.
- Coğrafya: harita okuma, ölçek ve koordinat kullanımı, iklim ve doğal kaynakların analiz edilmesi.
İpucu:
Tarihi olayları kronolojik sırayla değil, neden-sonuç zinciri içinde incelemek hatırlamayı kolaylaştırır.
- Ekonomi ve Finansal Okuryazarlık (orta-lise)
- Temel mikro ve makro kavramlar, faiz hesapları (basit ve bileşik), bütçe oluşturma.
Örnek:
Bileşik faizi adım adım gösterebilir; yıllık yüzde ve dönem sayısına göre formül uygulamasıyla bakiye hesapları yaparım.
Nasıl adım adım yardım ederim (genel yöntem)
- Sorunu açıklarım ve hangi seviyede olduğunu varsaydığımı belirtirim (ilkokul/ortaokul/lise).
- Gerekli tanımları ve formülleri kısa ve anlaşılır şekilde veririm.
- Adım adım çözüm uygularım; her adımın nedenini açıklarım.
- Bir veya iki örnek çözerim, ardından benzer bir örnekte kısaca çözüm yolu gösteririm.
- Önemli ipuçları ve sık yapılan hataları belirtirim.
Ek birkaç ipucu
İpucu:
Sorunu yazarken: konu başlığı, görmek istediğin örnek türü ve seviyeni (sınıf/orta-lise) belirtirsen cevabım daha hedefli olur.
Yaygın Hata:
Çok geniş sorular (ör. "Matematik anlat") genelde yüzeysel cevap alır; konuyu daraltmak derin anlaşılmayı sağlar.
Eğer hangi konudan başlamamı istediğini belirtmezsen, yukarıdaki alanlardan en sık yardıma ihtiyaç duyulanları tercih ederek örneklerle açıklama yaparım.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- Hangi konuyu önce öğrenmeliyim ve neden?
- Hangi seviyede (ilkokul/ortaokul/lise) yardım istediğimi nasıl belirtmeliyim?