"Ayaklarını sürümek" bir söz sanatıdır — bu bir mecaz (Türkçede genelde "istiare" olarak adlandırılır). Burada fiziksel bir eylem (ayak sürme) kullanılarak, gerçekteki anlamı olmayan soyut bir durum (işi ağırdan almak, isteksiz davranmak, gecikmek) anlatılır.
Örnek:
"Toplantıya katılmakta ayaklarını sürüyor." dediğimizde kişinin toplantıya gelmek için geciktiği ya da isteksiz davrandığı kastedilir; gerçekten ayak sürmüyor, mecazla anlatılıyor.
İpucu:
Mecaz ile benzetme (teşbih) arasındaki farkı hatırlayın: Teşbihte "gibi", "sanki" gibi kelimelerle bir benzetme yapılır. İstiare/mecaz ise benzetme sözcükleri olmadan bir şeyi başka bir şey yerine kullanmaktır — "ayaklarını sürümek" buraya örnektir.
Yaygın Hata:
Öğrenciler bunu sıklıkla teşbih zannedebilir. Ama ifadedeki somut eylem gerçek anlamda kullanılmıyor; soyut bir davranışı temsil ediyor — yani mecaz (istiare).
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- İstiare (mecaz) ile mecaz-ı mürsel (ad aktarması) arasındaki fark nedir?
- Günlük konuşmada sık kullandığımız başka hangi deyimler istiare içerir ve ne anlama gelirler?