AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
07 December 2025, 12:40
Bitiş
Devam ediyor
Süre
13 dakika
Durum
Devam Ediyor

AI Öğretmen Değerlendirmesi

Tespit Edilen Eksikler

Konular:
  • Gökyüzündeki Komşumuz: Ay
Alt Konular:
  • Ay'ın Evreleri
Kazanımlar:
  • Ay'ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme
  • Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme

Detaylı Değerlendirme

Genel Değerlendirme
Öğrenci, dersin başında Ay'ın evrelerinin temel mantığını (Ay'ın dolanma hareketinin sonucu olması, kendi ışığının olmaması, ana evreler arasındaki süre) doğru bir şekilde anladığını göstermiştir. Ancak dersin ilerleyen kısımlarında, özellikle ara evrelerin (büyüyen ve küçülen hilal) detayları ve evrelerin oluşumunu temsil eden bilimsel modeller konusunda ciddi kafa karışıklığı ve bilgi eksikliği yaşadığı gözlemlenmiştir.

Belirlenen Eksiklikler (Gaps)
Öğrencinin aşağıdaki konularda zorlandığı tespit edilmiştir:
-
Ay'ın Evreleri:
Öğrenci, dersin sonlarına doğru Ay'ın ara evreleri hakkında sorulan soruya yanlış ve eksik bir cevap vermiştir.
- Büyüyen ve Küçülen Hilal: "Büyüyen hilal ile küçülen hilal arasındaki temel farkları açıklar mısın?" sorusuna verdiği "büyüyen hilalde ilk yada son dördüne büyür ama küçülen hilal yeni aya küçülür" cevabı, bu iki evrenin hangi ana evrelerden sonra geldiğini ve Ay'ın görünümündeki farkı tam olarak anlamadığını göstermektedir.
- Bilimsel Model Oluşturma: Öğrenci, Ay'ın evrelerinin Güneş, Dünya ve Ay'ın konumlarıyla ilişkisini model üzerinde göstermekte başarısız olmuştur.
- Dolunay Modeli: Dolunay evresini modellemek için "bilyeyi (Ay) L noktasına koymak" gereken soruya "A Şıkkı" (Bilye ve portakalın yerini değiştirmelidir) cevabını vermesi, Güneş-Dünya-Ay dizilimini ve bu dizilimin evreleri nasıl oluşturduğunu kavrayamadığını ortaya koymuştur. Bu, en temel eksikliklerden biridir.
- Kavramsal Sorgulama: "Terminatör" çizgisiyle ilgili ek bir soru sorması, konunun bazı detaylarını anlamak için yardıma ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

İyi Olduğu Konular (Strengths)
Öğrenci, dersin ilk yarısında aşağıdaki konularda başarılı bir performans sergilemiştir:
-
Ay'ın Hareketlerinin Sonuçları: Ay'ın Dünya etrafındaki hareketinin Ay'ın evrelerini oluşturduğunu doğru bir şekilde ifade etmiştir.
- Ay'ın Işık Kaynağı Olması: Ay'ın kendi ışığını üretmediğini ve Güneş'ten aldığı ışığı yansıttığını doğru bir şekilde açıklamıştır.
- Ana Evreler Arası Süre: Yeni ay evresinden dolunay evresine geçişin yaklaşık 14 gün sürdüğünü ve bu süreçte İlk Dördün evresinden geçildiğini doğru bilmiştir.

Not: Öğrenci başlangıçta temel bilgileri doğru yanıtlasa da, konunun detaylarına ve uygulamasına yönelik sorularda (ara evreler, modelleme) yanlış cevaplar verdiği için ilgili konu ve alt konu başlıkları "eksiklikler" listesine eklenmiştir.

📜 Oturum Detayları

16:38:44
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:38:45
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
16:38:45
Görsel
Görsel
16:38:47
AI Öğretmen
Ay’ın evrelerinin tamamlanması yaklaşık olarak 29,5 gün sürer ve bu süreye bir ay adı verilir.
16:38:50
AI Öğretmen
Bir yıl ise 12 aydan oluşur ve her ay içerisinde Ay’ın evrelerini görebiliriz.
16:38:51
AI Öğretmen
Ay, Dünya’nın etrafında dönerken, sürekli olarak Dünya ve Güneş’e göre konumu değişir.
16:38:52
AI Öğretmen
Bu konum değişikliği, Güneş’ten gelen ışığın Ay’ın farklı kısımlarını aydınlatmasını sağlar ve biz de Ay’ı farklı şekillerde görürüz.
16:38:54
AI Öğretmen
Ay’ın ışık alan kısımları değiştikçe, biz Dünya’dan Ay’ın görünüşünün de değiştiğini fark ederiz.
16:38:55
AI Öğretmen
Ay’ın Dünya’dan çeşitli şekillerde görünmesine ise “Ay’ın evreleri” denir.
16:38:56
AI Öğretmen
Ay'ın evreleriyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
16:39:26
Öğrenci
Anladım
16:39:29
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz duraklayalım
16:39:29
❓ Soru medium
Ay'ın Dünya etrafındaki yörünge hareketi, onun gökyüzündeki görünümünü nasıl sürekli değiştirir?
16:40:09
Öğrenci
Cevabım: ayın evrelerinin oluşmasını sağlar
16:40:09
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:40:15
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
16:40:17
AI Öğretmen
Ay'ın Dünya etrafındaki yörünge hareketi, Güneş'e göre konumunu sürekli değiştirdiği için Ay'ın evrelerinin oluşmasını sağlar.
16:40:18
AI Öğretmen
Bu sayede Ay'ın farklı zamanlarda farklı şekillerde görünmesini gözlemleyebiliriz.
16:40:19
AI Öğretmen
Doğru cevap Ay'ın evrelerinin oluşmasıdır.
16:40:19
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:40:36
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:40:36
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz
16:40:43
Görsel
Görsel
16:40:45
AI Öğretmen
Ay, gökyüzünde farklı şekillerde gözlemlenebilir.
16:40:46
AI Öğretmen
Bazı geceler Ay hilal şeklindeyken, bazı geceler yarım daire olarak görülür.
16:40:47
AI Öğretmen
Kimi zaman ise Ay hiç görünmez.
16:40:48
AI Öğretmen
Ay'ın Dünya'dan görünen şekli her gün değişir.
16:40:49
AI Öğretmen
Güneş kendi ışığını üretir ve bir ışık kaynağıdır.
16:40:50
AI Öğretmen
Ay ise kendi ışığını üretmez; Güneş'ten gelen ışığı yansıtır ve bu sayede Dünya'dan görünür.
16:40:51
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa Ay'ın görünümüyle ilgili sormak istediğin bir şey var mı?
16:41:13
Öğrenci
Anladım
16:41:15
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
16:41:16
❓ Soru medium
Güneş bir ışık kaynağı olmasına rağmen Ay değilse, Ay'ı geceleri nasıl parlak bir şekilde görebiliyoruz?
16:41:54
Öğrenci
Cevabım: ay güneşin ışınlarını bize yansıtır
16:41:54
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:41:58
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Kesinlikle doğru bildin!
16:41:59
AI Öğretmen
Ay, tıpkı bir ayna gibi Güneş'ten gelen ışığı yansıtarak parlar.
16:42:01
AI Öğretmen
Bu durum, ışığın yansıması prensibini ve Ay'ın bir ışık kaynağı olmadığını çok güzel gösteriyor.
16:42:02
AI Öğretmen
Aferin sana!
16:42:02
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:42:16
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:42:17
💭 AI Öğretmen
Diğer bilgiler hazırlanıyor
16:42:26
Görsel
Görsel
16:42:32
AI Öğretmen
Ay'ın dört ana evresi vardır: yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün.
16:42:33
AI Öğretmen
Bu ana evreler, Ay'ın Dünya'dan bakıldığında belirgin şekilde farklı göründüğü evrelerdir.
16:42:34
AI Öğretmen
Hilal ve şişkin ay ise Ay'ın ara evrelerini oluşturur.
16:42:37
AI Öğretmen
Ara evreler, ana evreler arasındaki geçiş süreçlerinde gözlemlenir.
16:42:38
AI Öğretmen
Birbirini takip eden iki ana evre arasında yaklaşık bir hafta süre bulunur.
16:42:40
AI Öğretmen
Ay'ın evreleri bu döngüyle düzenli olarak tekrar eder.
16:42:41
AI Öğretmen
Ay'ın evreleriyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
16:43:00
Öğrenci
Anladım
16:43:04
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
16:43:04
❓ Soru medium
Yeni ay evresinden dolunay evresine ulaşana kadar Ay'ın hangi ana evreden geçtiğini ve bu sürecin yaklaşık ne kadar sürdüğünü belirtiniz.
16:43:43
Öğrenci
Cevabım: 14 gün sürer ilk dördünden geçer
16:43:43
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:43:49
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Hem doğru evreyi hem de süreyi mükemmel bir şekilde belirtmişsin.
16:43:50
AI Öğretmen
Yeni ay evresinden dolunaya geçerken Ay, ilk dördün evresinden geçer ve bu süreç yaklaşık iki hafta, yani 14 gün sürer.
16:43:51
AI Öğretmen
Ay'ın evreleri ve bu evrelerin süreleri hakkındaki bilgin çok sağlam. Aferin sana!
16:43:51
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:44:12
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:44:12
💭 AI Öğretmen
Çok güzel, devam ediyoruz
16:44:18
Görsel
Görsel
16:44:22
AI Öğretmen
Yeni ay evresinde, Ay Güneş ile Dünya arasındadır ve bu yüzden Ay'ın Dünya'ya bakan yüzü Güneş ışığı almaz, yani Ay'ı gökyüzünde göremeyiz.
16:44:24
AI Öğretmen
Yeni aydan sonraki evreye "büyüyen hilal" denir ve bu aşamada Ay, gökyüzünde 'ters C' harfi şeklinde görünmeye başlar.
16:44:26
AI Öğretmen
Dolunaydan sonraki evrede ise, oluşan hilale "küçülen hilal" adı verilir ve bu kez Ay, 'C' harfi gibi görülür.
16:44:28
AI Öğretmen
İlk dördün evresinde Ay'ın aydınlık kısmı 'D' harfini andırır ve bu evrede Ay'ın tam olarak yarısı aydınlık bir şekilde gözlemlenir.
16:44:37
AI Öğretmen
Şişkin ay evresi, ilk dördün ile dolunay arasında ve dolunay ile son dördün arasında yer alır; bu evrelerde Ay'ın yarıdan fazlası aydınlık olur fakat henüz tam dolunay değildir.
16:44:39
AI Öğretmen
Dolunay evresinde ise Ay, Güneş ve Dünya aynı hizaya gelir ve Ay'ın Dünya'ya bakan yüzü tamamen aydınlık olur; burada Dünya, Güneş ile Ay'ın arasında olmaz.
16:44:42
AI Öğretmen
Son dördün evresinde ise Ay'ın aydınlık kısmı 'ters D' harfine benzer, yani yine Ay'ın yalnızca yarısı aydınlık olarak ortaya çıkar.
16:44:43
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
16:45:21
Öğrenci
Anladım
16:45:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz soralım
16:45:25
❓ Soru medium
Ay'ın "büyüyen hilal" ve "küçülen hilal" olarak adlandırılan evreleri arasındaki temel farkları açıklayınız.
16:46:38
Öğrenci
Cevabım: büyüyen hilalde ilk yada son dördüne büyür ama küçülen hilal yeni aya küçülür
16:46:38
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:46:46
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü büyüyen ve küçülen hilal arasındaki temel farkları tam olarak açıklamamışsınız.
16:46:48
AI Öğretmen
Büyüyen hilal, yeni aydan sonra ortaya çıkar ve Ay gökyüzünde ters C şeklinde görünür. Küçülen hilal ise dolunaydan sonra görülür ve Ay C harfi şeklindedir.
16:46:49
AI Öğretmen
Bu evreler arasındaki en önemli fark hem zamanlamaları hem de Ay'ın şeklidir. Büyüyen hilal Ay'ın ışıklı kısmının arttığı evredir, küçülen hilal ise ışıklı kısmın azaldığı evredir.
16:46:52
AI Öğretmen
Yanlış anlamanızın sebebi, büyüyen hilali "ilk ya da son dördüne büyür" diye belirtmeniz ve küçülen hilali sadece yeni aya küçülmekle açıklamanız olabilir. Bu ifadeler karışıklık yaratmış.
16:46:56
AI Öğretmen
Örneğin, büyüyen hilal evresinde Ay yeni aydan sonra görünür ve ışık kısmı artar, küçülen hilal ise dolunaydan sonra görünür ve ışık kısmı azalır.
16:46:57
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, büyüyen hilal yeni aydan sonra ortaya çıkar ve ters C şeklindedir; küçülen hilal ise dolunaydan sonra görülür ve C şeklindedir olmalıdır.
16:46:59
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap büyüyen hilal yeni ay sonrası ters C, küçülen hilal dolunay sonrası C şeklindedir şeklindedir.
16:46:59
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:47:55
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:47:56
💭 AI Öğretmen
Hemen ilerliyoruz
16:48:03
Görsel
Görsel
16:48:05
AI Öğretmen
Ay'ın aydınlık ve karanlık tarafını ayıran çizgiye Terminatör denir.
16:48:08
AI Öğretmen
Terminatör, Ay'ın yüzeyindeki ışık alan ve karanlık kalan bölgeyi birbirinden ayıran sınırdır ve Ay'ın evrelerinde bu sınır daha belirgin şekilde görünür.
16:48:09
AI Öğretmen
Ay, her yıl Dünya’dan yaklaşık 4 santimetre uzaklaşır.
16:48:10
AI Öğretmen
Bu uzaklaşmanın nedeni gelgit etkileridir.
16:48:14
AI Öğretmen
Ay’ın Dünya çevresindeki yörüngesi tam olarak dairesel değildir, yassı bir çember olan elips şeklindedir.
16:48:15
AI Öğretmen
Ay, bu eliptik yörüngede hareket ederken bazen Dünya’ya yaklaşır, bazen de ondan uzaklaşır.
16:48:18
AI Öğretmen
"Süper Ay", Ay’ın Dünya’ya en yakın olduğu anda yeni ay ya da dolunay evresine denk geldiğinde, Ay’ın diğer zamanlardan daha büyük ve parlak görünmesidir.
16:48:19
AI Öğretmen
Ay’ın yüzeyinde yaklaşık 300.000 tane krater bulunur.
16:48:20
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
16:49:03
Öğrenci
Terminatör çizgisi Ay'ın evrelerinde neden daha belirgindir?
16:49:08
💭 AI Öğretmen
İyi soru, açıklıyorum
16:49:12
AI Öğretmen
Terminatör çizgisi, Ay’ın aydınlık ve karanlık bölgelerini ayıran sınırdır ve Ay’ın evrelerinde bu sınır daha belirgin olur çünkü Ay’ın yüzeyinin bir kısmı Güneş ışığı alırken diğer kısmı gölgede kalır.
16:49:13
AI Öğretmen
Ay’ın evrelerinde, Ay’ın aydınlık ve karanlık bölgeleri arasındaki geçiş alanı keskinleşir ve bu yüzden terminatör çizgisi net bir şekilde görünür.
16:49:15
AI Öğretmen
Bu çizginin belirginliği, Ay’ın Güneş’e göre konumuna ve ışık alma açısına bağlıdır.
16:49:16
AI Öğretmen
Terminatör çizgisinin neden daha belirgin olduğunu anladın mı?
16:49:44
Öğrenci
Anladım
16:49:47
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçiyoruz
16:49:47
❓ Soru basic
Ayça; portakal, bilye ve karpuz kullanarak Dünya, Ay, Güneş modelini oluşturuyor. ![Figure](https://pajxpzsolirfrzhpksii.supabase.co/storage/v1/object/public/question-images/question_9d158ac9-8c7d-4e9a-ab62-d159148732b8.png) Buna göre Ayça, Ay’ın dolunay evresini göstermek için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
16:50:15
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
16:50:16
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:50:23
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, size nedenini açıklayayım.
16:50:25
AI Öğretmen
Soruda portakal Dünya’yı, karpuz Güneş’i ve bilye Ay’ı temsil ediyor. Dolunay evresi için Ay, Dünya ile Güneş’in tam karşısında olmalıdır.
16:50:27
AI Öğretmen
Bu yüzden bilye (Ay), L noktasına konulmalıdır; böylece Güneş, Dünya ve Ay doğru sıralanır ve Ay tamamen aydınlanır.
16:50:29
AI Öğretmen
A şıkkında bilye ve portakalın yer değiştirmesi dolunay evresini göstermez çünkü Ay yanlış konumda olur.
16:50:30
AI Öğretmen
Örnek olarak, Güneş-Dünya-Ay aynı hizada ve Ay Dünya’nın karşısında olursa dolunay görülür.
16:50:31
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap C şıkkı, yani bilyeyi L noktasına koymaktır.
16:50:31
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:51:18
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:51:18
💭 AI Öğretmen
Hemen kontrol ediyorum
16:51:35
AI Öğretmen
Bu derste Ay'ın evrelerinin yaklaşık 29,5 günde tamamlandığını ve bu evrelerin yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün olarak dört ana evreye ayrıldığını öğrendik. Ayrıca Ay'ın kendi ışığını üretmediğini, Güneş'ten gelen ışığı yansıttığını ve bu nedenle farklı şekillerde göründüğünü konuştuk. Terminatör çizgisinin Ay'ın aydınlık ve karanlık bölgelerini ayırdığını ve Ay'ın Dünya'ya göre konumunun evrelerin oluşmasında önemli rol oynadığını da inceledik. Başka soruların var mı?