AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
29 November 2025, 10:44
Bitiş
29 November 2025, 10:54
Süre
10 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

10:45:03
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
10:45:04
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
10:45:04
Görsel
Görsel
10:45:06
AI Öğretmen
Beş duyu organımızdan biri ya da birkaçıyla algılayabildiğimiz şeyleri anlatan sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
10:45:09
AI Öğretmen
Mesela masa, kalem gibi dokunabildiğimiz nesneler ya da sıcak, acı, hava gibi hissettiğimiz veya görebildiğimiz şeyler somut anlamlıdır.
10:45:11
AI Öğretmen
Eğer bir sözcük beş duyu organımızla algılanamıyorsa, yani göremiyorsak, duyamıyorsak, dokunamıyorsak, tadamıyorsak ve koklayamıyorsak bu sözcük soyut anlamlıdır.
10:45:13
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duyguları anlatan kelimeler soyut anlamlıdır çünkü bunları gözle göremeyiz ya da dokunamayız.
10:45:15
AI Öğretmen
Bir sözcüğün somut veya soyut anlamlı olması, o kelimenin cümlede nasıl kullanıldığına bağlı olarak değişebilir.
10:45:16
AI Öğretmen
Ayrıca bazı somut anlamlı sözcüklere “-lık” eki gelirse, bu kelimeler soyut bir anlam kazanır.
10:45:18
AI Öğretmen
Örneğin “anne” kelimesi somuttur, ama “annelik” dediğimizde bir kavramı, yani annelik duygusunu anlatır ve bu soyut olur.
10:45:20
AI Öğretmen
Yine “insan” kelimesi somutken, “insanlık” dendiğinde bu da soyut bir kavramı, yani insan olma durumunu anlatır.
10:45:21
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
10:46:32
Öğrenci
Anladım
10:46:34
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
10:46:34
Görsel
Görsel
10:46:36
AI Öğretmen
Aynı türden olan bütün varlıkları anlatan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
10:46:37
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı anlatan sözcükler ise özel anlamlı sözcükler olarak adlandırılır.
10:46:38
AI Öğretmen
Genel anlamdan özele doğru gittikçe, sözcüğün kapsadığı varlık sayısı azalır.
10:46:41
AI Öğretmen
Yani önce büyük gruptan başlar, sonra bu gruptan daha küçük bir gruba geçeriz.
10:46:42
AI Öğretmen
Mesela, genel anlamdan özele doğru şöyle bir sıralama yaparsak: Bitki, Ağaç, Çam, Kızıl Çam şeklinde bir zincir olur.
10:46:44
AI Öğretmen
Burada “Bitki” en genel sözcüktür, “Kızıl Çam” ise en özel olanıdır.
10:46:45
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlamlıya giderken kapsanan varlıklar azalır, yani kapsam daha dar olur.
10:46:47
AI Öğretmen
Bir sözcük cümle içinde kullanıldığı yere göre de genel ya da özel anlam kazanabilir.
10:46:49
AI Öğretmen
Örneğin, “Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır.” cümlesinde mektup tüm mektupları anlatıyor, yani genel anlamlıdır.
10:46:51
AI Öğretmen
“Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı.” cümlesinde ise mektup tek bir mektubu anlatıyor, bu yüzden özel anlamlıdır.
10:46:51
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
10:48:17
Öğrenci
Genel ve özel anlamlı sözcüklerin anlam farkını nasıl ayırt edebiliriz?
10:48:20
💭 AI Öğretmen
Güzel soru, bakıyorum
10:48:22
AI Öğretmen
Genel ve özel anlamlı sözcükleri ayırt etmek için sözcüğün kapsadığı varlık sayısına bakarız.
10:48:23
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcükler aynı türden varlıkların tamamını anlatırken, özel anlamlı sözcükler sadece belirli bir varlığı gösterir.
10:48:25
AI Öğretmen
Örneğin "ağaç" genel anlamlıdır çünkü tüm ağaçları kapsar; "kızıl çam" ise özel anlamlıdır, sadece belirli bir türü anlatır.
10:48:28
AI Öğretmen
Ayrıca, sözcüğün kullanıldığı cümleye göre de anlam değişebilir; genel mi yoksa özel mi olduğunu cümle içindeki anlamına bakarak anlayabiliriz.
10:48:30
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
10:49:53
Öğrenci
Anladım
10:49:55
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
10:49:55
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
10:50:51
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
10:50:51
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
10:50:56
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
10:50:57
AI Öğretmen
"Ağaç" kelimesinin genel anlamda kullanıldığı cümleyi çok doğru buldun.
10:50:59
AI Öğretmen
C şıkkındaki "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" ifadesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayan genel bir yargı bildiriyor.
10:51:01
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünse de kendi türlerinin tamamını ifade edebileceğini gösteren güzel bir örnek.
10:51:02
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
10:51:03
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
10:51:24
Öğrenci
Olur, devam edelim
10:51:25
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
10:51:31
Görsel
Görsel
10:51:34
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayı ya da ölçü ile ifade edilebilen özellikleri anlatan kelimelerdir.
10:51:36
AI Öğretmen
Yani, kaç tane olduğu, ne kadar olduğu ya da ölçülüp ölçülemediği önemli olan şeyleri belirtirler.
10:51:37
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise, ölçülemeyen ya da sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu anlatan kelimelerdir.
10:51:38
AI Öğretmen
Bu kelimeler, genellikle bir şeyin özelliğini ya da niteliğini belirtir.
10:51:40
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümleye bağlı olarak nicel ya da nitel anlam taşıyabilir.
10:51:42
AI Öğretmen
Şimdi örneklere bakalım: "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde, evlerin birbirine olan mesafesi ölçülebildiği için “yakın” kelimesi nicel anlamda kullanılmıştır.
10:51:44
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise, insanların ilişkisi, duygusal yakınlık anlatıldığı için “yakın” kelimesi nitel anlamda kullanılmıştır.
10:51:45
AI Öğretmen
Bazı başka örneklerde ise, "İyi bir insana benziyor." cümlesinde “iyi” kelimesi ölçülemez, sadece insanın niteliği anlatılır; bu yüzden nitel anlam taşır.
10:51:47
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise “iyi”, kazanılan paranın miktarının çok olduğunu belirtir, burada ölçü olduğu için nicel anlamdadır.
10:51:49
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." derken, “derin” kelimesi bir kişinin düşüncelerinin ne kadar karmaşık veya yoğun olduğunu anlatır, bu ölçülemeyeceği için nitel anlam taşır.
10:51:50
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde, “derinlik” ölçülebilir bir özelliktir, bu nedenle nicel anlamdadır.
10:51:54
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde, “yüksek” kelimesi, makamların prestij veya değerini anlatır, sayılamaz ya da ölçülemez; bu yüzden nitel anlamdadır.
10:51:56
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde, binanın yüksekliğinin metreyle ölçülebilmesi nedeniyle “yüksek” kelimesi nicel anlamda kullanılmıştır.
10:51:57
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
10:53:19
Öğrenci
Anladım
10:53:22
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
10:53:24
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükler, genel ve özel anlamlı sözcükler ile nicel ve nitel anlamlı sözcükler konularını öğrendik.
10:53:26
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin beş duyu organımızla algılanabilen varlıkları, soyut sözcüklerin ise algılanamayan kavramları ifade ettiğini gördük.
10:53:27
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcüklerin aynı türden tüm varlıkları kapsadığı, özel anlamlıların ise sadece belirli bir varlığı ifade ettiği üzerinde durduk.
10:53:29
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcüklerin ölçülebilen özellikleri, nitel anlamlı sözcüklerin ise ölçülemeyen, sayılamayan özellikleri anlattığını örneklerle pekiştirdik.
10:53:30
AI Öğretmen
Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!
10:54:43
Öğrenci
hayır yok gühal hocam ders için teşekkürler
10:54:50
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!