← Geri Ana Sayfa / EMİR KAYRA KOÇ / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
22 December 2025, 19:25
Bitiş
22 December 2025, 19:41
Süre
15 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

19:25:41
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:25:42
💭 AI Öğretmen
Harika, başlayalım
19:25:45
AI Öğretmen
Fiil kök ya da gövdelerinden türetilmiş ama fiiller gibi kip ve kişi ekleriyle çekimlenemeyen kelimelere fiilimsi ya da eylemsi denir.
19:25:50
AI Öğretmen
Fiilimsiler, cümlede isim, sıfat veya zarf gibi kullanılabilir, yani fiil değil ama başka sözcük türü görevindedirler.
19:25:52
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil kök ya da gövdelerine bazı ekler getirilerek oluşturulur ve bu eklerin hepsi yapım ekidir; bu yüzden fiilimsiler türemiş kelimelerdir.
19:25:55
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiillerin aldığı çekim eklerini alamazlar ama olumsuzluk eki alabilirler.
19:25:57
AI Öğretmen
Ayrıca isimler gibi çokluk yani çoğul, hâl, iyelik ve tamlama eklerini de alabilirler.
19:25:58
AI Öğretmen
Fiilimsiler, cümlede isim, sıfat veya zarf olarak kullanılabildiği için, yüklem de dahil olmak üzere cümlenin her ögesinde yer alabilir.
19:25:59
AI Öğretmen
Fiilimsiler cümle içinde anlamı tamamlanmış bir yan cümle kurar ve bu yan cümle de temel cümle ile birlikte daha karmaşık bir cümle yapısı oluşturur.
19:26:00
AI Öğretmen
Ayrıca fiilimsiler ek eylem aldığında yüklem olarak da kullanılabilir.
19:26:00
AI Öğretmen
Fiilimsilerle ilgili bu açıklamayı anladın mı?
19:26:44
Öğrenci
Anladım
19:26:47
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:26:47
Görsel
Görsel
19:26:50
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil köküne ya da gövdesine yapım eki getirilerek oluşturulur.
19:26:51
AI Öğretmen
Bu fiilimsiler, oluştuktan sonra bazen isim çekim ekleri de alabilirler, bu yüzden hangi ekin ne iş yaptığını bilmek önemlidir.
19:26:54
AI Öğretmen
"Susma-y-ı sen seçtin." cümlesine bakalım, burada "susma" fiilden türemiş bir isim-fiildir ve "-yı" eki kelimeye belirtme hâl ekini eklemektedir.
19:26:56
AI Öğretmen
"Konuşulan-lar-da hiçbir kusur bulamadık." örneğinde, "konuşulan" bir sıfat-fiildir, sonuna gelen "-lar" eki çokluk eki, "-da" ise bulunma hâl ekidir.
19:27:00
AI Öğretmen
"Söyleyecek-ler-im hoşunuza gitmeyebilir." cümlesinde "söyleyecek" bir sıfat-fiildir, buradaki "-ler" eki çokluk eki, "-im" ise iyelik eki olarak kullanılmış ve konuşanın söyleyeceği şeyleri belirtmiştir.
19:27:03
AI Öğretmen
"Aranızda bulunmak-tan mutluluk duydum." cümlesinde "bulunmak" isim-fiildir ve "-tan" eki ayrılma hâl eki olarak eklenmiştir.
19:27:06
AI Öğretmen
"Bil-me-mek değil, öğren-me-mek ayıp." cümlesine baktığımızda, "-me" eklerinin olumsuzluk eki olduğunu ve fiilleri olumsuz yaptığını görebiliriz.
19:27:09
AI Öğretmen
"Önemli olan, değişen parolalar." cümlesinde "değişen" kelimesi sıfat-fiildir ve ek fiil alarak yüklem görevinde kullanılmıştır.
19:27:11
AI Öğretmen
"Düşünerek konuşmak, kendini bilen insana özgü bir davranıştır." cümlesinde "düşünerek" bir zarf-fiildir, "konuşmak" isim-fiil ve "bilen" sıfat-fiildir.
19:27:14
AI Öğretmen
"Bu havada dışarı çıkmak / akıl kârı değil." örneğinde "çıkmak" isim-fiili bir yan cümle oluşturur ve ana cümleyi anlamca tamamlar.
19:27:15
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı, yoksa tekrar açıklamamı ister misin?
19:28:12
Öğrenci
Anladım
19:28:15
💭 AI Öğretmen
Hadi derse devam edelim
19:28:20
AI Öğretmen
Fiilimsi ya da diğer adıyla eylemsi, fiil kök ve gövdelerine belirli ekler getirilerek yapılan ve cümlede isim, sıfat ya da zarf olarak kullanılan kelime türüdür.
19:28:22
AI Öğretmen
Fiilimsiler üçe ayrılır: isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere üç grupta incelenir.
19:28:24
AI Öğretmen
İsim-fiil yani diğer adıyla ad-eylem ya da mastar, fiil kök ya da gövdelerine getirilen -ma, -me; -ış, -iş, -uş, -üş; -mak, -mek ekleriyle oluşur.
19:28:26
AI Öğretmen
Bu ekler, fiile isim özelliği kazandırır ve isim-fiillerin ekleri akılda kolay kalması için “MaYışMaK” şeklinde kodlanabilir.
19:28:30
AI Öğretmen
Sıfat-fiil, diğer adıyla ortaç, fiil kök ya da gövdelerine getirilen -an, -en; -ası, -esi; -maz, -mez; -ar, -er, -ır, -ir; -dık, -dik, -duk, -dük; -acak, -ecek; -mış, -miş, -muş, -müş gibi eklerle oluşur.
19:28:31
AI Öğretmen
Sıfat-fiiller, isimlerin önüne gelerek onları niteleyen sıfat görevi üstlenir.
19:28:33
AI Öğretmen
Bu ekler de akılda kalması için “AnAsı MeZaR DiKeCeKMiŞ” kodlamasıyla hatırlanabilir.
19:28:37
AI Öğretmen
Zarf-fiil ise ulaç veya bağ-eylem olarak da bilinir ve fiil kök ya da gövdelerine getirilen -ken; -alı, -eli; -meden, -madan; -ince, -ınca, -ünce, -ünce; -arak, -erek; -dıkça, -dikçe, -dukça, -dükçe; -e, -a; -mez, -r, -maz; -dığında, -diğinde, -duğunda, -düğünde; -maksızın, -meksizin; -eli, -alı gibi eklerle kurulur.
19:28:40
AI Öğretmen
Zarf-fiiller, cümlede fiilin zamanını, durumunu, nedenini veya koşulunu bildirir ve zarf görevinde kullanılır.
19:28:41
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anlayabildin mi?
19:29:52
Öğrenci
Anladım
19:29:54
💭 AI Öğretmen
Dersle devam edelim
19:29:54
Görsel
Görsel
19:29:58
AI Öğretmen
İsim-fiil (ad-eylem/mastar), fiil kök veya gövdelerine getirilen -ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş, -mak, -mek ekleriyle oluşturulan ve cümlede ad gibi kullanılan fiilimsilerdir.
19:30:00
AI Öğretmen
Bu ekler, fiillerin anlamını eylem bildiren bir kullanımdan çıkarıp, o eylemin adı hâline getirir.
19:30:03
AI Öğretmen
Örneğin, “git-” fiiline getirilen “-mek” ekiyle “gitmek”, “dertleş-” fiiline getirilen “-mek” ekiyle “dertleşmek” sözcükleri oluşur ve bu sözcükler artık birer isim-fiil olur.
19:30:05
AI Öğretmen
“Oraya gitmek, onunla dertleşmek istiyordu.” cümlesinde “gitmek” ve “dertleşmek” sözcükleri, “istemek” fiilinin nesnesi durumundadır ve ad görevinde kullanılmıştır.
19:30:07
AI Öğretmen
“oku-” fiiline “-ma” eki getirilerek oluşturulan “okuma” sözcüğü de isim-fiildir.
19:30:10
AI Öğretmen
“Kitabı bir günde okumayı başardı.” cümlesinde “okumayı” sözcüğü, “başarmak” fiilinin nesnesi durumunda bir ad gibi görev yapmaktadır.
19:30:12
AI Öğretmen
Benzer biçimde, “bekle-” fiiline getirilen “-ış” ekiyle “bekleyiş” sözcüğü oluşur ve “Bu bekleyiş hepimizi iyice heyecanlandırmıştı.” cümlesinde ad görevindedir.
19:30:15
AI Öğretmen
İsim-fiil ekleri, öğrenciler tarafından kolay hatırlanması için “mayışmak” sözcüğüyle kodlanır; bu sözcükteki harfler sırasıyla -ma, -yış, -mak eklerini çağrıştırır ve isim-fiil eklerinin akılda tutulmasına yardımcı olur.
19:30:16
AI Öğretmen
İsim-fiil kavramını ve kullanımını anladın mı?
19:31:08
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:31:10
💭 AI Öğretmen
Güzel, hemen başlıyorum
19:31:15
AI Öğretmen
İsim-fiil, fiil kök ya da gövdelerine getirilen -ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş, -mak, -mek gibi eklerle oluşturulur ve cümlede isim gibi kullanılır.
19:31:16
AI Öğretmen
Bu ekler sayesinde fiilin anlamı eylemden çıkarak o eylemin adı haline gelir; yani fiil isimleşir.
19:31:19
AI Öğretmen
Örneğin, “gitmek” kelimesi “git” fiiline “-mek” ekinin gelmesiyle oluşmuş bir isim-fiildir ve cümlede isim gibi nesne görevinde kullanılabilir.
19:31:21
AI Öğretmen
“Oraya gitmek, onunla dertleşmek istiyordu.” cümlesinde “gitmek” ve “dertleşmek” kelimeleri isim-fiil olarak kullanılmıştır.
19:31:23
AI Öğretmen
Bir diğer örnek “okuma” kelimesidir; “Kitabı bir günde okumayı başardı.” cümlesinde “okumayı” kelimesi isim-fiildir ve nesne görevindedir.
19:31:24
AI Öğretmen
İsim-fiil eklerini kolay hatırlamak için “mayışmak” kelimesi kullanılır; bu kelimedeki harfler isim-fiil eklerini temsil eder.
19:31:26
AI Öğretmen
İsim-fiilleri ve kullanımını anladın mı, yoksa örneklerle daha fazla açıklamamı ister misin?
19:32:20
Öğrenci
Anladım
19:32:23
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:32:23
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil kullanılmıştır?
19:32:31
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:32:31
💭 AI Öğretmen
Tamam, şimdi en son bu soruya bakıyorduk
19:32:31
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil kullanılmıştır?
19:32:50
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
19:32:51
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:32:55
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
19:32:57
AI Öğretmen
Doğru bir şekilde D şıkkını seçerek isim-fiilin ne olduğunu çok iyi anladığını gösterdin.
19:32:58
AI Öğretmen
"Yolmayı" kelimesindeki "-ma" eki, fiili isim haline getirerek isim-fiil oluşturur.
19:33:00
AI Öğretmen
Fiilimsilerin, özellikle de isim-fiillerin cümledeki işlevini kavramış olman çok güzel!
19:33:00
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
19:33:01
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:33:06
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:33:07
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
19:33:16
Görsel
Görsel
19:33:18
AI Öğretmen
İsim-fiil eklerinden -ma/-me, görünüş olarak fiillerde kullanılan olumsuzluk eki -ma/-me ile aynıdır fakat görevleri ve cümledeki anlamları farklıdır.
19:33:19
AI Öğretmen
Olumsuzluk eki, fiilin gerçekleşmediğini bildirir ve çekimli fiilin bir parçası olur.
19:33:21
AI Öğretmen
Ad-eylem yani isim-fiil eki ise fiilden ad türetir, fiili ad haline getirir ve cümlede isim görevinde kullanılır.
19:33:23
AI Öğretmen
"Dönmene sevindim." örneğinde "dönmene" kelimesindeki ek, fiile gelen olumsuzluk ekidir ve anlamı "dönmüyor olmana sevindim" şeklinde ortaya çıkar.
19:33:25
AI Öğretmen
"Dönmeme sevindim." örneğinde ise "dönmeme" kelimesindeki ek, fiile gelerek onu adlaştıran isim-fiil ekidir; bu durumda "dönmemek eylemi" bir isim gibi düşünülür ve cümlede isim görevi görür.
19:33:27
AI Öğretmen
İsim-fiiller, cümlede isim tamlaması içinde hem tamlayan hem de tamlanan ögesi olarak yer alabilir.
19:33:29
AI Öğretmen
"Kazanmanın mutluluğunu yaşıyordu." cümlesinde "kazanmanın" kelimesi, isim-fiil eki almış bir fiildir ve tamlayan görevindedir.
19:33:31
AI Öğretmen
"Fırtınanın dinmesini bekledik." cümlesinde ise "dinmesini" kelimesi isim-fiil eki almış olup tamlanan görevinde kullanılmıştır.
19:33:33
AI Öğretmen
İsim-fiiller bazen sıfat görevi de görebilir.
19:33:34
AI Öğretmen
Bu durumda isim-fiil, kendisinden sonra gelen ismi niteleyerek ona bir özellik katar.
19:33:37
AI Öğretmen
"Süzme bal" ifadesinde "süzme", süz- fiilinden türemiş isim-fiildir ve "bal" kelimesini niteleyen bir sıfat gibi kullanılmıştır.
19:33:40
AI Öğretmen
"Asma köprü" ifadesinde ise "asma" kelimesi as- fiilinden türeyen isim-fiildir ve "köprü" kelimesini nitelendirmiştir.
19:33:41
AI Öğretmen
Anlattıklarımı bu kısma kadar anladın mı?
19:34:22
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:34:22
💭 AI Öğretmen
En son kaldığımız yeri hızlıca bir tekrar edelim
19:34:22
Görsel
Görsel
19:34:33
AI Öğretmen
İsim-fiil eklerinden olan -ma/-me eki ile fiillerdeki olumsuzluk eki -ma/-me aynı görünüme sahiptir ancak görev ve anlam yönünden birbirlerinden tamamen farklıdır.
19:34:34
AI Öğretmen
Olumsuzluk eki, bir fiilin yapılmadığını, gerçekleşmediğini belirtir ve fiilin çekimli haliyle birlikte kullanılır.
19:34:37
AI Öğretmen
Buna karşılık, ad-eylem yani isim-fiil eki, fiilden yeni bir ad türeterek fiili ad haline getirir ve cümlede ad görevinde kullanılır.
19:34:40
AI Öğretmen
"Dönmene sevindim." cümlesinde yer alan "dönmene" kelimesindeki -me eki, burada olumsuzluk anlamı katarak, "dönmüyor olmana sevindim" anlamı oluşturur; yani fiilin gerçekleşmediğini ifade eder.
19:34:42
AI Öğretmen
"Dönmeme sevindim." örneğinde ise "dönmeme" kelimesindeki -me eki, fiilden isim türeten bir isim-fiil ekidir ve burada "dönmemek işi" bir isim gibi kullanılmıştır, cümlede ad görevindedir.
19:34:46
AI Öğretmen
İsim-fiiller, cümlede isim tamlamalarında hem tamlayan hem de tamlanan unsur olarak görev alabilirler.
19:34:48
AI Öğretmen
Örneğin "Kazanmanın mutluluğunu yaşıyordu." cümlesinde, "kazanmanın" kelimesi isim-fiil eki alarak tamlayan konumunda yer almıştır.
19:34:50
AI Öğretmen
"Fırtınanın dinmesini bekledik." cümlesindeki "dinmesini" kelimesi de yine isim-fiil eki ile tamlanan görevinde kullanılmıştır.
19:34:52
AI Öğretmen
Bazen isim-fiiller cümlede sıfat olarak da işlev görebilir.
19:34:53
AI Öğretmen
Bu durumda isim-fiil, kendisinden sonra gelen ismin niteliğini belirler, ona bir özellik katar.
19:34:56
AI Öğretmen
"Süzme bal" ifadesinde "süzme" kelimesi, "süz-" fiilinden türemiş bir isim-fiildir ve bal ismini niteleyerek sıfat görevindedir.
19:34:58
AI Öğretmen
Aynı şekilde "asma köprü" ifadesinde de "asma", "as-" fiilinden türemiş isim-fiil olup köprü kelimesini nitelendirerek ona özellik katmıştır.
19:34:59
AI Öğretmen
Şimdi isim-fiil eklerinin olumsuzluk eklerinden farkını daha iyi anladın mı?
19:36:11
Öğrenci
Anladım
19:36:14
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:36:15
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-ma, -me” ekinin işlevi diğerlerinden farklıdır?
19:36:37
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
19:36:38
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:36:44
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
19:36:47
AI Öğretmen
Burada "-ma, -me" eki, "uyumamış" kelimesinde eylemin yapılmadığını belirten bir olumsuzluk ekidir.
19:36:49
AI Öğretmen
Diğer şıklarda ise bu ek, fiilleri isim haline getiren birer isim-fiil olarak kullanılmıştır.
19:36:51
AI Öğretmen
Bu ayrımı fark etmen, eklerin cümledeki işlevlerini ne kadar iyi anladığını gösteriyor. Süpersin!
19:36:53
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
19:36:53
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:37:19
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:37:21
💭 AI Öğretmen
Güzel, ilerleyelim
19:37:33
AI Öğretmen
Bazı eylem kök ve gövdelerine getirilen -ma, -ış, -mak ekleri her zaman isim-fiil yani ad-eylem oluşturmaz.
19:37:35
AI Öğretmen
Bu eklerle türetilen bazı sözcükler, zamanla eylem anlamını bütünüyle kaybederek bir varlığı, nesneyi veya kavramı karşılayan kalıcı ad hâline gelir.
19:37:36
AI Öğretmen
Bu durumda, artık “yapma, etme, oluş” anlamı taşımadığı için bu sözcükler fiilimsi sayılamaz, sadece isim olarak kullanılır.
19:37:38
AI Öğretmen
Örneğin; sarma, dolma, kavurma, gözleme, yemek, kaymak, ekmek gibi kelimeler artık bir yiyecek adını ifade eder.
19:37:41
AI Öğretmen
Çakmak (ateş yakmaya yarayan araç), buluş (icat), görüş (düşünce), giriş (antre veya kapı bölümü), çıkış (yer adı), kurtuluş (özgürlük, bağımsız olma durumu), kuruluş (müessese), betimleme (tasvir), donanma (deniz kuvvetleri), çizme (giyecek türü), bağlama (çalgı), basma (kumaş türü), bölme (matematik terimi) de kalıcı adlara örnektir.
19:37:43
AI Öğretmen
Bu kalıcı adların cümle içerisindeki kullanımlarına baktığımızda: Kimliğini danışmaya bırakıp içeri girdi. Buradaki danışma kalıcı addır.
19:37:44
AI Öğretmen
Yemek biraz tuzsuz olmuş. Buradaki yemek de yiyecek adı olarak kalıcı ad görevindedir.
19:37:46
AI Öğretmen
Binanın girişinde onlarla karşılaştık. Cümlesinde giriş kelimesi yine bir yeri, yani antreyi belirtir ve kalıcı addır.
19:37:46
AI Öğretmen
Misafirlere pilavla kavurma ikram ettiler. Cümlesinde de kavurma bir yiyecek adıdır.
19:37:47
AI Öğretmen
Dışarı çıkıp ekmek aldı. Cümlesindeki ekmek ise yiyecek adıdır ve kalıcı ad örneğidir.
19:37:48
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
19:39:11
Öğrenci
Anladım
19:39:14
💭 AI Öğretmen
Pekala, süper
19:39:14
❓ Soru basic
Fiilimsi eklerini alan bazı sözcükler, kalıplaşarak bir varlığın adı haline gelebilir. Bu durumdaki sözcükler fiilimsi özelliklerini kaybeder. I. Annemin yaptığı gözlemeler aklımdan çıkmıyor. II. Kahvaltıda bal, kaymak tüketmek gün boyunca zinde tutar. III. Böylesi güzel bir havada gezmek herkese iyi geldi. IV. Geç saatlerde ağır şeyler yemek midemizi bozar. Bu açıklamaya göre numaralanmış cümlelerden hangisinde kalıplaşmış isim kullanılmıştır?
19:39:32
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
19:39:32
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:39:36
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
19:39:39
AI Öğretmen
"Gözleme" ve "kaymak" kelimeleri, fiilimsi eki almış olmalarına rağmen zamanla birer yiyeceğin kalıcı adı haline gelmişlerdir.
19:39:41
AI Öğretmen
Bu durum, fiilimsilerin bazen eylem anlamını yitirip bir varlığa isim olabileceğini gösteren güzel bir örnektir.
19:39:42
AI Öğretmen
Bu tür kelimeler artık fiilimsi değil, kalıplaşmış isim olarak kabul edilir.
19:39:43
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.
19:39:43
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:40:03
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:40:05
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerleyelim
19:40:22
AI Öğretmen
Bu derste fiilimsilerin ne olduğu, fiil kök veya gövdelerine getirilen yapım ekleriyle nasıl oluşturulduğu ve cümlede isim, sıfat veya zarf görevlerinde nasıl kullanıldığı üzerinde durduk. Ayrıca, isim-fiillerin hangi eklerle kurulduğu, olumsuzluk ekiyle karıştırılmaması gereken yapısı ve cümledeki farklı görevleri hakkında örneklerle konuştuk. Kalıcı ad haline gelmiş fiilimsilerden ve bunların kullanımından da bahsettik. Anlatılanlarla ilgili soruların var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!
19:41:00
Öğrenci
YOK
19:41:06
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi