← Geri Ana Sayfa / EYMEN ÇALHAN / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
30 December 2025, 16:43
Bitiş
Devam ediyor
Süre
50 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

16:43:38
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:43:39
💭 AI Öğretmen
Harika, başlayalım
16:43:43
AI Öğretmen
Ek eylem, Türkçede temel dil bilgisinin önemli bir parçasıdır.
16:43:43
AI Öğretmen
Ek eylem, bir cümlede yüklemi, sadece fiillerle değil; isimlerle ya da isimden türemiş kelimelerle de kurmamıza yardımcı olur.
16:43:45
AI Öğretmen
Bir cümlede sadece çekimli yani zamana göre değişen fiiller yüklem olmaz, isimler ve isim kökenli sözcükler de ek eylem sayesinde yüklem olabilir.
16:43:46
AI Öğretmen
Bu yapının sayesinde, Türkçede sadece fiiller değil, isimler de cümlede yargı bildirebilir ve anlatım çeşitlenir.
16:43:47
AI Öğretmen
Ek eylem aynı zamanda fiillerin zaman biçimini de zenginleştirir, yani cümlede fiillerin zamanı hakkında daha fazla bilgi verebiliriz.
16:43:49
AI Öğretmen
Sonuç olarak, hem isimlerle yapılan yüklemler hem de fiillerin farklı zaman kiplere girmesi ek eylemin kullanımına bağlıdır.
16:43:51
AI Öğretmen
Ek eylemin Türkçe cümlelerde nasıl kullanıldığını anladın mı?
16:44:31
Öğrenci
Anladım
16:44:34
💭 AI Öğretmen
Güzel, şimdi devam edelim
16:44:35
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek eylem kullanılmıştır?
16:44:45
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
16:44:45
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:44:50
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü A şıkkında ek eylem kullanılmamıştır.
16:44:51
AI Öğretmen
Ek eylem, fiillere eklenerek onları birleşik zamanlı yapar veya isimlere yüklem görevinde yardımcı olur.
16:44:52
AI Öğretmen
Örneğin, "uyarmıştım" cümlesinde "-tı" eki ek eylemdir ve fiile geçmiş zaman anlamı katar.
16:44:54
AI Öğretmen
A seçeneğinde ise sadece basit geçmiş zaman eki ve kişi eki vardır, ek eylem yoktur.
16:44:56
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap D şıkkıdır: "Bu konuda seni birçok kez uyarmıştım."
16:44:56
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:47:58
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:48:00
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:48:19
AI Öğretmen
Ek eylem, diğer adıyla ek fiil, kökü "imek" olan ve ek şeklinde kullanılan bir yardımcı fiildir.
16:48:22
AI Öğretmen
Ek eylem, isim ya da isim soylu sözcüklere eklenerek onlara yargı, yani yüklem olma anlamı kazandırır.
16:48:22
AI Öğretmen
Bu sayede isim ya da ad soylu sözcükler cümlede yüklem olarak kullanılabilir.
16:48:24
AI Öğretmen
Ek eylem, aynı zamanda basit zamanlı fiillere eklenerek onları birleşik zamanlı yapar.
16:48:25
AI Öğretmen
Ek eylem, geldiği sözcüğün türünü yani ad, sıfat veya zamir olmasını değiştirmez.
16:48:26
AI Öğretmen
Ayrıca ek eylem, sözcüğün yapısını da değiştirmez; yani basit, türemiş ya da birleşik olmasını etkilemez.
16:48:27
AI Öğretmen
Ek eylem yalnızca, yüklem olma ve sözcüklere yeni bir zaman, kip veya yargı kazandırma görevini üstlenir.
16:48:28
AI Öğretmen
Ek eylem konusunu anladınız mı?
16:51:11
Öğrenci
Anladım
16:51:14
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:51:15
❓ Soru basic
Aşağıdakilerin hangisinde ek eylem kullanılmıştır?
16:54:09
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
16:54:09
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:54:15
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
16:54:17
AI Öğretmen
Ek eylem, fiilin zamanını veya kipini değiştirmek için kullanılan ek bir yapıdır ve genellikle birleşik zamanlı fiillerde görülür.
16:54:20
AI Öğretmen
A şıkkında "devam edeceğiz" ifadesinde sadece gelecek zaman eki (-ecek) vardır, ek eylem bulunmamaktadır.
16:54:23
AI Öğretmen
C şıkkındaki "yorulmuştum" kelimesinde ise hem duyulan geçmiş zaman eki (-muş) hem de ek eylemle oluşturulan görülen geçmiş zaman eki (-tu) vardır. Bu nedenle ek eylem kullanılmıştır.
16:54:24
AI Öğretmen
Ek eylem, fiilin anlamını genişleterek birleşik zamanlı hale getirir. Örneğin, "gitmişti" ifadesinde "miş" ve "ti" ekleri vardır; burada "ti" ek eylemdir.
16:54:26
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır: "Bugün çalışmaktan çok yorulmuştum."
16:54:26
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:06:17
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:06:19
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:06:28
Görsel
Görsel
17:06:32
AI Öğretmen
Ek eylem, “imek” fiilinin ek hâline gelmiş biçimidir ve dört şekilde karşımıza çıkar: -idi, -imiş, -ise, -dır/-dir.
17:06:34
AI Öğretmen
Bu ekler, fiil çekimi yani yükleme kip veya zaman eklemek için kullanılır ve cümlede iki önemli görevi vardır.
17:06:35
AI Öğretmen
Ek eylemin birinci görevi adları ve ad soylu kelimeleri yüklem yapmak, yani cümlede yargı bildiren duruma getirmektir.
17:06:38
AI Öğretmen
İsim, sıfat, zamir gibi ad soylu kelimelere ek eylem getirildiğinde, bu kelimeler fiil olmadan cümlede yüklem olarak kullanılabilir.
17:06:39
AI Öğretmen
Ek eylemin ikinci temel görevi ise basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı hâle getirmektir.
17:06:41
AI Öğretmen
Örneğin; geniş zaman, şimdiki zaman, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman ve gelecek zaman gibi tek zamanlı çekimlere ek eylem eklenerek bu fiiller birleşik zamanlı yapılır.
17:06:42
AI Öğretmen
Bunun sonucunda fiilin asıl zaman anlamı korunur ve ek eylem eklenince anlamda ve kipte yeni bir katman oluşturulur.
17:06:43
AI Öğretmen
Ek eylemin görevleri ve kullanımı hakkında anladın mı?
17:18:07
Öğrenci
Anladım
17:18:10
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:18:10
❓ Soru basic
Aşağıdakilerin hangisinde ek eylem farklı bir görevdedir?
17:18:14
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
17:18:15
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:18:20
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü ek eylemin farklı görevde kullanıldığı şık C'dir.
17:18:22
AI Öğretmen
Ek eylemin iki temel görevi vardır: ya isim soylu kelimelere gelerek onları yüklem yapar ya da fiillere gelerek birleşik zamanlı fiil oluşturur.
17:18:24
AI Öğretmen
A, B ve D şıklarında ek eylem fiillere gelerek zaman veya kip bildirirken, C şıkkında "zor" kelimesine gelerek isim soylu kelimeyi yüklem yapmıştır.
17:18:26
AI Öğretmen
Bu yüzden C şıkkındaki ek eylem farklı görevde kullanılmıştır. Örneğin, "hava soğuktu" cümlesinde "soğuk" isim soyludur ve ek eylem yüklem yapar.
17:18:27
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap "Matematik sınavının soruları çok zordu." yani C şıkkıdır.
17:18:27
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:25:42
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:25:44
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam ediyoruz
17:25:54
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eylemi (-idi), adların ve ad soylu sözcüklerin geçmişte olan bir durumu anlatmak için kullanılır.
17:25:56
AI Öğretmen
Bu ek, bir olayın veya durumun yaşandığına bizzat şahit olunduğunu yani doğrudan tanıklık olduğunu gösterir.
17:25:57
AI Öğretmen
Ek eylem, sözcüğün kökündeki ünlü harf ve son sessiz harfe bağlı olarak bazı ses değişikliklerine uğrayabilir ve genellikle sözcüğe bitişik yazılır.
17:25:59
AI Öğretmen
Mesela, "başarılı idim" ifadesi birleşince “başarılıydım” şeklinde kullanılır.
17:26:01
AI Öğretmen
“Başarılıydım, başarılıydın, başarılıydı” gibi örneklerde özne tektir ve burada kişinin geçmişte bir başarı yaşadığına, kendisinin de buna doğrudan tanık olduğuna vurgu yapılır.
17:26:03
AI Öğretmen
“Başarılıydık, başarılıydınız, başarılıydılar” örneklerinde ise anlam çoğul kişiler için kullanılır ve geçmişteki başarıya topluca bizzat tanık olunduğu anlatılır.
17:26:06
AI Öğretmen
“Başarılılardı” şeklindeki kullanım ise, ad soylu sözcüğün sonundaki ünlü harf ile ek eylemin birleşmesiyle oluşmuştur ve aynı şekilde geçmişteki bir duruma bizzat tanıklık edildiğini gösterir.
17:26:07
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
17:26:32
Öğrenci
Anladım
17:26:35
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:26:35
❓ Soru basic
Ek fiil, basit zamanlı fiile gelerek birleşik zamanlı fiiller yapar. Fiil cümlelerinde ek fiil, üç kiple çekimlenir: 1. Ek Fiilin Hikâye Birleşik Zamanı (idi) 2. Ek Fiilin Rivayet Birleşik Zamanı (imiş) 3. Ek Fiilin Şart Birleşik Zamanı (ise) Buna göre, I. Bursa'yı da burası kadar çok sevmiştim. II. Buradan ayrılmadan ona uğrayacağını biliyormuş. III. Seni kıracağını bilseydi böyle bir davranışta bulunur muydu? IV. Her gün yirmi sayfa okusa belirlenen sürede kitabı bitecek. numaralı cümlelerle ilgili yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?
17:36:05
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
17:36:06
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:36:10
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:36:12
AI Öğretmen
"Okusa" kelimesi, sadece dilek-şart kipiyle çekimlenmiş basit zamanlı bir fiildir.
17:36:14
AI Öğretmen
Ek fiilin şartı olabilmesi için, birleşik zamanlı bir fiil olması gerekirdi, yani bir kip ekinin üzerine "-ise" ek fiilinin gelmesi lazımdı.
17:36:15
AI Öğretmen
Bu, basit zamanlı fiiller ile ek fiille oluşmuş birleşik zamanlı fiiller arasındaki farkı çok iyi anladığını gösteriyor. Tebrikler!
17:36:17
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
17:36:17
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:38:27
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:38:28
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:38:40
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman, Türkçede “-imiş” ekiyle kurulur ve bir olayın ya da durumun geçmişte yaşandığını, ancak konuşan kişinin bunu kendisi görmediğini, başkasından duyduğunu ya da sonradan öğrendiğini anlatır.
17:38:41
AI Öğretmen
Bu zamanda anlatılan olay gerçekten olmuştur, ama anlatıcı o anı yaşamamıştır, sadece bu olay hakkında bilgi edinmiştir.
17:38:43
AI Öğretmen
Sıfat ya da isim gibi ad soylu sözcüklere “-imiş” eki eklendiğinde ve ardından kişi ekleri getirildiğinde öğrenilen geçmiş zamanda yeni bir yüklem oluşur.
17:38:46
AI Öğretmen
Örneğin: başarılıymışım, başarılıymışsın, başarılıymışlar veya başarılılarmış gibi cümlelerde; burada “başarılı” kelimesi yüklemdir, “-imiş” de öğrenilen geçmiş zaman ek fiilidir.
17:38:48
AI Öğretmen
“Başarılıymışlar” ile “başarılılarmış” arasında anlam farkı yoktur; her ikisi de üçüncü çoğul şahıs için kullanılabilir.
17:38:49
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman yapısını ve kullanımını anladın mı?
17:55:27
Öğrenci
Anladım
17:55:30
💭 AI Öğretmen
Pekala, ilerleyelim
17:55:30
❓ Soru basic
• Gelmiş $\rightarrow$ Tek bir kip eki aldığı için bu sözcük basit zamanlıdır. • Gelmişti $\rightarrow$ Birden fazla kip eki aldığı için bu sözcük artık birleşik zamanlıdır. Birleşik zamanlı fiillerde ikinci kip eki her zaman ek fiildir. Bu açıklamaya göre hangi seçenekteki fiil diğerlerinden farklıdır?
17:55:33
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:55:33
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:55:38
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım. Soruda birleşik zamanlı fiillerin ikinci kip ekinin her zaman ek fiil olduğu belirtilmiş.
17:55:42
AI Öğretmen
Birleşik zamanlı fiillerde fiil köküne önce bir kip eki gelir, sonra ek fiil eki gelir. Örneğin "satacakmış" kelimesinde "acak" gelecek zaman kipidir, "mış" ise ek fiildir, bu yüzden birleşik zamanlıdır.
17:55:44
AI Öğretmen
Ancak "bekliyorum" kelimesinde sadece bir kip eki vardır: "-iyor" şimdiki zaman kipi. Sonundaki "-um" ise şahıs ekidir, ek fiil değildir. Bu yüzden "bekliyorum" basit zamanlıdır.
17:55:46
AI Öğretmen
Bu nedenle "bekliyorum" diğerlerinden farklıdır çünkü diğerleri birleşik zamanlıdır. Muhtemelen ikinci kip eki sayısını karıştırdınız ya da ek fiilin ne olduğunu tam anlamadınız.
17:55:49
AI Öğretmen
Örnek olarak, "gelmişti" kelimesi birleşik zamanlıdır çünkü "miş" ek fiil, "ti" ise ek fiilin geçmiş zaman hali. Ama "gelmiş" kelimesi basit zamanlıdır çünkü sadece bir kip eki vardır.
17:55:51
AI Öğretmen
Sonuç olarak, doğru cevap B şıkkı "Bekliyorum" olmalıdır çünkü o tek kip eki içerir ve basit zamanlıdır, diğerleri ise ek fiil içerdiği için birleşik zamanlıdır.
17:55:51
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:04:24
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:04:25
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
18:04:34
Görsel
Görsel
18:04:39
AI Öğretmen
Şart kipi (ise), ek eylemin isimlere getirilen -se / -sa eki ile kurulan bir çekim biçimidir.
18:04:41
AI Öğretmen
Bir isim, -se veya -sa ekini aldığında, ek eylemle çekimlenmiş olur.
18:04:42
AI Öğretmen
Ama bu yapı tek başına yüklem olmaz, yani bir cümlede başlı başına tamamlayıcı bir görev üstlenmez.
18:04:44
AI Öğretmen
Çoğunlukla cümlede başka bir ad veya fiil yüklem görevini üstlenir.
18:04:45
AI Öğretmen
Bu yüzden şart kipli ek eylem, genellikle bir koşul, ön şart ya da sonucun başka bir duruma bağlı olduğunu belirtir.
18:04:48
AI Öğretmen
Örneğin, “başarılıysam, başarılıysak; başarılıysan, başarılıysanız; başarılıysa, başarılıysalar (başarılılarsa)” örneklerinde “başarılı” bir isimdir.
18:04:50
AI Öğretmen
Bu isim, -se/-sa ekiyle ek eylem alarak kişi ekleriyle çekimlenmiştir.
18:04:51
AI Öğretmen
Böyle bir kullanım, başarılı olma hâlini bir koşul durumuna getirir.
18:04:52
AI Öğretmen
Ancak bu tür ifadelerin ardından genelde bir fiil ya da ad gelir ve cümlede asıl yüklem olan tam anlamı bunlar tamamlar.
18:04:53
AI Öğretmen
Şart kipi ve kullanımını anladın mı?
18:13:26
Öğrenci
Anladım
18:13:29
💭 AI Öğretmen
Hmm
18:13:29
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-se” eki ek eylem olarak kullanılmıştır?

Voltran Okul Analiz Sistemi