**Söz sanatları** ya da diğer adıyla edebî sanatlar, anlatımı daha güzel ve etkili yapmak, cümlelere farklı anlamlar katmak için kullanılan yöntemlerdir.
15:29:22
AI Öğretmen
Yazarlar ve şairler, yazdıkları eserlerde okuyucunun hayal gücünü harekete geçirmek için bu söz sanatlarını kullanır.
15:29:23
AI Öğretmen
Ayrıca metni daha sanatsal ve ilgi çekici bir hale getirmek amacıyla da söz sanatlarından yararlanılır.
15:29:24
AI Öğretmen
Söz sanatları hakkında anlattıklarımı anladın mı?
15:29:51
Öğrenci
Anladım
15:29:53
💭 AI Öğretmen
Şimdi sıradaki konuya geçiyoruz
15:29:53
Görsel
15:29:57
AI Öğretmen
Kişileştirme, söz sanatlarından biridir ve insana ait özelliklerin insan dışındaki varlıklara aktarılmasıyla oluşur.
15:29:58
AI Öğretmen
Bu sanatta, cansız varlıklar ya da hayvanlar, insanlar gibi düşünür, hisseder veya davranır gibi gösterilir.
15:30:00
AI Öğretmen
Mesela, "Küçük balık, akvaryumda canının çok sıkıldığını düşünüp duruyordu." cümlesinde, balığa insanlar gibi düşünme özelliği verilmiştir.
15:30:03
AI Öğretmen
Bir başka örnekte, "Tavuklar, kendilerine yem veren çiftçiye gıdaklayıp teşekkür etti." cümlesinde tavuklara insanlar gibi teşekkür etme davranışı yüklenmiştir.
15:30:04
AI Öğretmen
Kişileştirme, anlatımı daha canlı ve etkili hale getirmek için kullanılır.
15:30:06
AI Öğretmen
Kişileştirme konusunu anladın mı?
15:30:40
Öğrenci
Anladım
15:30:43
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
15:30:43
❓ Soru basic
Kişileştirme (teşhis): İnsan dışındaki varlık ve kavramlara insana ait duyuş ve davranış özelliklerinin yüklenmesidir.
Aşağıdakilerin hangisinde, yukarıda açıklaması verilen söz sanatına yer verilmemiştir?
15:31:12
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
15:31:13
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:31:19
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü A şıkkında deniz ve rüzgar gibi insan dışı varlıklara insan özellikleri verilmiş, bu da kişileştirme örneğidir.
15:31:21
AI Öğretmen
Kişileştirme, insan dışındaki varlıklara insan davranışları veya duyguları yüklemektir. A şıkkındaki "denizin şarkısı" ve "rüzgâr uyumakta" ifadeleri bu duruma örnektir.
15:31:24
AI Öğretmen
C şıkkında ise "Ellerim bir kanat gibi titrekti" ifadesi bir benzetme içeriyor, ama ellere insan dışı bir varlık olarak davranış yüklenmemiştir; bu yüzden kişileştirme yoktur.
15:31:25
AI Öğretmen
Yanlış anlamanın sebebi, kişileştirmenin ne olduğu ile benzetmenin karıştırılması olabilir; kişileştirme mutlaka insan özelliklerinin verilmesini gerektirir.
15:31:27
AI Öğretmen
Bu yüzden, doğru cevap C şıkkıdır çünkü burada kişileştirme yapılmamıştır. Öğrenmeye devam etmeniz çok güzel!
15:31:27
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:32:07
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:32:08
💭 AI Öğretmen
Devam ediyorum şimdi
15:32:20
Görsel
15:32:23
AI Öğretmen
Benzetme, iki varlık ya da kavram arasında ortak bir özellik üzerinden anlam transferi kurar; bu aktarımda nitelik açısından zayıf olanı güçlü olana benzeterek anlatıma güç ve canlılık katar.
15:32:24
AI Öğretmen
Benzetmenin mantığında, gözlenen benzerliğin zihindeki kavramsal boşluğu doldurması ve kavramlar arası ilişki kurması yatar.
15:32:27
AI Öğretmen
Sanatta dört temel öge vardır: benzeyen (özelliği alınan), benzetilen (örneğe alınan), benzetme yönü (kurulan benzerliğin dayanağı), benzetme edatı (benzetmeyi gösteren kelime).
15:32:29
AI Öğretmen
Yine de, benzetmenin gerçekleşmesi için yalnızca benzeyen ve benzetilen bulunması anlamı kurmaya yetebilir; diğer ögeler örneklemi zenginleştirir.
15:32:31
AI Öğretmen
Gerçek yaşamda benzetme, bilimsel açıklamalarda veya reklam dilinde kavramları açıklığa kavuşturmak amacıyla sıkça kullanılır: "Yıldızlar gökyüzünde göz kırpan bir insan gibi parlıyor."
15:32:34
AI Öğretmen
Örnekte, "yıldızlar" (benzeyen) ve "göz kırpan insan" (benzetilen) arasında geçici parlaklık benzerliği üzerinden bağlantı kurulmuştur.
15:32:35
AI Öğretmen
Benzetme kavramını ve unsurlarını anladın mı?
15:33:29
Öğrenci
Anladım
15:33:32
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
15:33:32
Görsel
15:33:35
AI Öğretmen
İnsan dışındaki varlıkların insanlar gibi konuşturulması sanatına konuşturma denir.
15:33:36
AI Öğretmen
Konuşturma sanatında, hayvanlar, bitkiler veya cansız varlıklar, sanki insanmış gibi konuşur.
15:33:38
AI Öğretmen
Yani, bu varlıklara konuşma özelliği verilerek onların bir insan gibi düşünmeleri ve konuşmaları sağlanır.
15:33:39
AI Öğretmen
Böylece anlatım daha canlı ve etkili olur, okuyucuya veya dinleyiciye daha ilgi çekici gelir.
15:33:42
AI Öğretmen
Örneğin, "Tilki, 'Bugün kendime yiyecek bir şeyler bulmalıyım.' dedi." cümlesinde tilki konuşuyormuş gibi gösterilmiştir.
15:33:45
AI Öğretmen
Bir başka örnek ise, "Bu çalıların meyvelerini yiyebilirsin," diyerek yavrusuna yol gösterdi zürafa cümlesidir.
15:33:46
AI Öğretmen
Buradaki cümlelerde tilki ve zürafa insana özgü şekilde konuşmaktadır.
15:33:47
AI Öğretmen
Konuşturma sanatı ile ilgili anlattıklarımı anladın mı?
15:34:21
Öğrenci
Anladım
15:34:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
15:34:24
❓ Soru basic
İnsan dışındaki varlıklara söz söyletme sanatına “konuşturma” denir.
Tembellik yoktur bende,
Çalışır çabalarım.
Küçücük bedenimle
Ne dağları aşarım.
Buna göre yukarıdaki dizelerde konuşturulan varlık aşağıdakilerden hangisidir?
15:34:57
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
15:34:58
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:35:03
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
15:35:03
AI Öğretmen
Şiirde tembel olmamaktan, çok çalışmaktan ve küçük bedeniyle dağları aşmaktan bahseden varlık, çalışkanlığıyla bilinen arıdır.
15:35:05
AI Öğretmen
Burada insan dışındaki bir varlığa (arıya) söz söyletme sanatı olan "konuşturma" çok güzel bir şekilde kullanılmış.
15:35:06
AI Öğretmen
Doğru cevap D şıkkıdır.
15:35:06
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:35:24
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:35:25
💭 AI Öğretmen
Sürekli ilerliyoruz
15:35:32
Görsel
15:35:34
AI Öğretmen
Birbirine tamamen zıt olan durumların, kavramların veya kelimelerin bir arada kullanılmasına karşıtlık veya zıtlık denir.
15:35:36
AI Öğretmen
Karşıtlık sanatı, özellikle şiirlerde sıkça kullanılır ve yazıya veya söze dikkat çekici bir anlam katar.
15:35:37
AI Öğretmen
Bir cümlede karşıtlık oluşturmak için birbirinin tam zıttı olan kelimeler veya kavramlar birlikte kullanılır.
15:35:38
AI Öğretmen
Örneğin, "Sabah başladığımız işi, akşam bitirip eve döndük." cümlesinde "sabah" ve "akşam" kelimeleri birbirinin zıttı olduğu için karşıtlık oluşturur.
15:35:41
AI Öğretmen
Bir başka örnekte, "Misafirleri karşılamak için yeni elbiselerini giyip eski elbiseleri dolaba kaldırdı." ifadesinde de "yeni" ve "eski" kelimeleri karşıt anlamlıdır ve burada karşıtlık sanatı yapılmıştır.