← Ana Rapor / EMİR GÜLEL / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
30 November 2025, 16:57
Bitiş
Devam ediyor
Süre
8 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

16:58:23
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:58:24
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
16:58:24
Görsel
Görsel
16:58:26
AI Öğretmen
Beş duyu organımız, görmek, duymak, dokunmak, tatmak ve koklamaktır.
16:58:27
AI Öğretmen
Bir nesneyi veya durumu bu beş duyu organımızdan en az biriyle algılayabiliyorsak, o nesne veya durumu anlatan sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
16:58:28
AI Öğretmen
Örneğin, masa görebildiğimiz ve dokunabildiğimiz bir nesnedir, bu yüzden "masa" kelimesi somuttur.
16:58:29
AI Öğretmen
"Kalem" de elimizle tutabildiğimiz ve gözümüzle görebildiğimiz bir nesnedir, bu yüzden o da somut bir anlam taşır.
16:58:30
AI Öğretmen
"Sıcak" kelimesini da elimizle hissedebiliriz, bu yüzden bu kelime de somuttur.
16:58:33
AI Öğretmen
Beş duyu organımızla algılayamıyorsak, yani göremiyor, duyamıyor, dokunamıyor, tadamıyor ve koklayamıyorsak, o zaman bu kelime soyut anlamlı olur.
16:58:36
AI Öğretmen
Örneğin, "mutluluk" ne görebiliriz ne de dokunabiliriz, sadece hissedebiliriz, bu yüzden soyuttur.
16:58:37
AI Öğretmen
Aynı şekilde "korku", "özlem" ve "endişe" de beş duyu organımızla algılayamayacağımız kavramlardır ve bu yüzden soyut anlamlı sözcüklerdir.
16:58:39
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre bazen soyut, bazen de somut anlam kazanabilir.
16:58:40
AI Öğretmen
Bazı kelimeler "-lık" eki aldıklarında soyut hale gelirler.
16:58:42
AI Öğretmen
Örneğin, "anne" somuttur çünkü görebiliriz, ama "annelik" soyuttur çünkü bu bir durumu ve kavramı anlatır.
16:58:43
AI Öğretmen
Aynı şekilde "insan" somuttur ama "insanlık" soyut bir kavram olur.
16:58:45
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:00:48
Öğrenci
Neden bazı sözcükler "-lık" eki aldığında soyut anlam kazanıyor?
17:00:51
💭 AI Öğretmen
Güzel soru, açıklıyorum
17:00:56
AI Öğretmen
"-lık" eki, bir nesneden ya da kişiden bahsetmek yerine o nesne ya da kişinin taşıdığı özellik, durum veya kavramı ifade etmeye yarar.
17:00:58
AI Öğretmen
Bu yüzden "anne" kelimesi somut bir varlığı anlatırken, "annelik" kelimesi anneliğin taşıdığı özellikleri, yani soyut bir durumu anlatır.
17:00:59
AI Öğretmen
Yani "-lık" eki, somut bir şeyi soyut bir kavrama dönüştürür. Anladın mı?
17:01:54
Öğrenci
Anladım
17:01:56
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
17:01:57
Görsel
Görsel
17:01:59
AI Öğretmen
Aynı türden varlıkların tamamını kapsayan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
17:02:00
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı belirten sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
17:02:01
AI Öğretmen
Burada kapsam genelden özele doğru daralır, yani genel sözcükler daha geniş bir grubu, özel sözcükler ise tek bir varlığı kapsar.
17:02:04
AI Öğretmen
Bunu hiyerarşik bir şekilde sıralarsak, örneğin "Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam" şeklinde genelden özele doğru bir zincir oluşur.
17:02:05
AI Öğretmen
Genelden özele doğru gittikçe kapsanan varlıkların sayısı azalır.
17:02:07
AI Öğretmen
Ayrıca, bir sözcük cümleye göre genel ya da özel anlam kazanabilir.
17:02:09
AI Öğretmen
Örneğin “Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır.” cümlesinde ‘mektup’ kelimesi türü genel olarak tanımlar, yani tüm mektupları kapsar.
17:02:11
AI Öğretmen
“Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı.” cümlesinde ise ‘mektup’ yalnızca belirli bir mektubu gösterdiği için özel anlamlıdır.
17:02:12
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
17:03:19
Öğrenci
Anladım
17:03:23
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz düşünelim
17:03:23
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
17:04:26
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
17:04:27
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:04:31
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü D şıkkında "ağaç" kelimesi belirli bir ağacı anlatıyor, yani özel anlamda kullanılmış.
17:04:33
AI Öğretmen
Genel anlamda kullanıldığında, sözcük türünün tamamını temsil eder, yani "ağaç" denildiğinde tüm ağaçlardan bahsedilir.
17:04:35
AI Öğretmen
C şıkkında ise "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesinde "ağaç" kelimesi tüm ağaçları kapsayan genel anlamda kullanılmıştır.
17:04:36
AI Öğretmen
Yanlış anlaşılma genellikle sözcüğün tekil olması durumunda hep özel anlamda kullanıldığı düşünülmesidir, oysa tekil sözcük türün tamamını ifade edebilir.
17:04:39
AI Öğretmen
Örneğin "Kitap, bilgi kaynağıdır." cümlesinde "kitap" sözcüğü tüm kitapları ifade eder, bu da genel anlamdır.
17:04:40
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap C şıkkı olmalıdır.
17:04:40
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:05:20
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:05:21
💭 AI Öğretmen
Devam edelim hemen
17:05:27
Görsel
Görsel
17:05:30
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir nesnenin ya da kavramın miktarının, ölçüsünün ya da sayısının ifade edildiği kelimelerdir.
17:05:31
AI Öğretmen
Bu kelimeler, sayılabilen ve ölçülebilen özellikleri anlatır.
17:05:33
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise, bir nesnenin ya da kavramın nasıl olduğunu, yani kalitesini, niteliğini anlatan ve ölçülemeyen kelimelerdir.
17:05:34
AI Öğretmen
Yani, nitel anlamlı sözcüklerde bir şeyin kaç tane olduğu ya da ne kadar olduğu belirtilmez, onun nasıl olduğu anlatılır.
17:05:36
AI Öğretmen
Bir kelimenin nicel ya da nitel olup olmadığını, kullanıldığı cümleye göre anlayabiliriz.
17:05:39
AI Öğretmen
Mesela, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi ölçülebilir bir mesafeyi ifade ettiği için nicel anlamlıdır.
17:05:41
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." ifadesinde ise "yakın" kelimesi ölçülemediği, sadece arkadaşlık derecesini belirttiği için nitel anlamlıdır.
17:05:42
AI Öğretmen
Başka örneklere bakalım: "İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" kelimesi ölçülemediği için nitel anlamlıdır.
17:05:45
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi", miktar olarak ölçülebilen bir şeyi (parayı) anlattığı için nicel anlamlıdır.
17:05:46
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin", düşünceler ölçülemediği için nitel anlamlıdır.
17:05:48
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde ise suyun derinliği bir ölçü birimiyle ifade edilebildiği için nicel anlamlıdır.
17:05:49
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde "yüksek", makamların prestijini anlatır ve ölçülemediği için nitel anlamlıdır.
17:05:53
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek", doğrudan ölçülebilen bir boyut olduğu için nicel anlamlıdır.
17:05:54
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı, yoksa bir kısmını tekrar gözden geçirelim mi?

Voltran Okul Analiz Sistemi