← Ana Rapor / TUĞBERK ONGUN / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
07 December 2025, 17:18
Bitiş
Devam ediyor
Süre
17 dakika
Durum
Devam Ediyor

AI Öğretmen Değerlendirmesi

Tespit Edilen Eksikler

Konular:
  • Ek Eylem

Detaylı Değerlendirme

Öğrenci Performans Analizi

Öğrenci, "Ek Eylem" konusunun temel mantığını ve işlevlerini anlamakta belirgin zorluklar yaşamıştır. Ders boyunca neredeyse her sorudan sonra ipucu istemesi ve ipuçlarına rağmen verdiği cevapların genellikle eksik veya yanlış olması, konuyu tam olarak kavrayamadığını göstermektedir.

Genel Değerlendirme:
- Temel Kavramlar: Öğrenci, ek eylemin iki temel görevini (isim soylu sözcükleri yüklem yapma ve basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapma) ayırt etmekte ve açıklamakta zorlanmıştır. İlk iki soruya verdiği "birleşik zamanlı eylem olur" ve "ikisi de ek eylem olur" gibi yüzeysel cevaplar, bu temel eksikliği ortaya koymaktadır.
- Kip ve Zaman Anlamları: Ek eylemin farklı kiplerdeki (görülen geçmiş, öğrenilen geçmiş, şart) anlam inceliklerini kavramakta güçlük çekmiştir.
- Görülen geçmiş zamanın "tanık olma" anlamını açıklayamamış, hatta "-yor" (şimdiki zaman) ekiyle karıştırmıştır.
- Öğrenilen geçmiş zamanın "başkalarından duyma/sonradan öğrenme" anlamını eksik ifade etmiştir.
- Şart kipinin cümleye kattığı "koşul" anlamını belirtse de, cümlenin ana yüklemiyle olan ilişkisini kuramamıştır.
- Öğrenme Stratejisi: Öğrenci, anladığını belirtmesine rağmen ("Anladım"), sorulan sorularda sürekli olarak desteğe ihtiyaç duymuştur. Bu durum, konuyu dinlerken anladığını düşünse de bilgiyi aktif olarak kullanmada ve uygulamada eksiklikleri olduğunu göstermektedir.

Sonuç:
Öğrencinin "Ek Eylem" konusunu temel seviyede tekrar etmesi, özellikle ek eylemin isimlere ve fiillere geldiğindeki işlev farkını ve farklı zaman/kip eklerinin cümleye kattığı özel anlamları (tanık olma, başkasından duyma, şart vb.) bol örnekle pekiştirmesi gerekmektedir.

📜 Oturum Detayları

17:18:18
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:18:19
💭 AI Öğretmen
Başlayalım şimdi
17:18:19
Görsel
Görsel
17:18:23
AI Öğretmen
Ek eylem, diğer adıyla ek fiil, ad veya ad soylu kelimelere eklenerek onlara yargı anlamı katar ve bu kelimeleri cümlede yüklem yapar.
17:18:24
AI Öğretmen
Ayrıca, basit zamanlı eylemlere eklenerek o fiilleri birleşik zamanlı hale getirir.
17:18:26
AI Öğretmen
Ek eylem, "-imek" fiilinin ek halinde cümleye katılmasıyla oluşur.
17:18:30
AI Öğretmen
Ek eylemin ad ya da ad soylu sözcüklerle kullanılması, varlık, nitelik, durum ve kimlik bildiren sözcükleri cümlenin ana yargısı haline getirir.
17:18:32
AI Öğretmen
Ek eylem, basit zamanlı fiillerle kullanıldığında ise fiilin zamanını genişletir, ona geçmiş zaman, rivayet ya da şart gibi yeni anlamlar ekler ve fiili birleşik zamanlı yapar.
17:18:34
AI Öğretmen
Ek eylem bir kelimeye eklendiğinde, o kelimenin türünü yani isim, sıfat, zamir, zarf veya fiil olma özelliğini değiştirmez.
17:18:35
AI Öğretmen
Sadece kelimenin cümledeki görevini ve taşıdığı zaman ya da kip anlamını değiştirir.
17:18:36
AI Öğretmen
Ek eylem aynı zamanda kelimenin kökünü veya gövdesini de değiştirmez; esas formu aynı kalır.
17:18:37
AI Öğretmen
Ek eylem, sadece yüklem olma ve zaman-kip bakımından kelimeye yeni bir görev kazandırır.
17:18:38
AI Öğretmen
Ek eylemin ne işe yaradığını ve nasıl kullanıldığını anladın mı?
17:19:31
Öğrenci
Anladım
17:19:33
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyorum
17:19:34
❓ Soru medium
Ek eylemin, eklendiği sözcüğün türünü veya yapısını değiştirmeksizin cümlenin temel yargısını ve zaman yapısını nasıl dönüştürdüğünü, isme ve fiile gelme görevleri üzerinden açıklayınız.
17:19:47
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:19:48
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
17:19:51
AI Öğretmen
Ek eylemin, sözcüğün türünü veya yapısını değiştirmediğini söyledik; peki, bu durumda ek eylem eklendiğinde sözcüğün cümledeki görevinde ne gibi bir değişiklik olur, sence?
17:19:54
AI Öğretmen
İsim soylu sözcüklere ek eylem geldiğinde, bu sözcükler cümlede nasıl bir işlev kazanır? Yani, ek eylem onları hangi konuma getirir?
17:19:56
AI Öğretmen
Fiillere ek eylem geldiğinde ise, fiilin zaman yapısında ne tür bir dönüşüm gerçekleşir? Bu dönüşüm cümlenin anlamını nasıl etkiler?
17:20:13
Öğrenci
Cevabım: birleşik zamanlı eylem olur
17:20:13
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:20:20
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü sadece ek eylemin birleşik zamanlı eylem oluşturduğunu belirtmişsiniz.
17:20:21
AI Öğretmen
Ek eylem, sözcüğün türünü (isim, fiil vb.) veya yapısını değiştirmez, ama cümlenin yargısını ve zaman yapısını dönüştürür.
17:20:24
AI Öğretmen
İlk olarak, ek eylem isim soylu sözcüklere geldiğinde onları yüklem yapar ve böylece cümlenin temel yargısını oluşturur. Örneğin, "güzel" kelimesi sıfattır ve tek başına yargı taşımaz, ama "güzeldir" şeklinde ek eylemle yüklem olur.
17:20:27
AI Öğretmen
İkinci olarak, ek eylem basit zamanlı fiillere geldiğinde zaman yapısını değiştirir; örneğin, "okuyor" fiilini "okuyordu" yaparak geçmiş zamanın hikâyesi anlamı katar.
17:20:29
AI Öğretmen
Bu yüzden ek eylem, sözcüğün türünü değiştirmeden cümlenin yargısını kesinleştirir veya fiilin zamanını dönüştürür.
17:20:31
AI Öğretmen
Bu açıklamalar ışığında doğru cevap, ek eylemin hem isim soylu sözcüklere yüklem olma görevi vererek hem de fiilin zaman yapısını değiştirerek cümlenin temel yargısını ve zamanını dönüştürmesidir.
17:20:31
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:21:21
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:21:23
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
17:21:31
Görsel
Görsel
17:21:35
AI Öğretmen
Ek eylem; -idi, -imiş, -ise, -dır / -dir ekleriyle kullanılan ve çekim eki gibi çalışan bir parçadır.
17:21:37
AI Öğretmen
Bu ek, isimleri ve isim soylu kelimeleri yüklem yapar, yani onlara bir iş veya yargı kazandırır.
17:21:37
AI Öğretmen
Böylece cümlenin yüklemi ad soylu bir kelime olur.
17:21:39
AI Öğretmen
Ayrıca, ek eylem basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı hâle getirir.
17:21:42
AI Öğretmen
Yani, sadece bir zaman ekiyle çekimlenmiş fiillere ek eylem eklenip daha karmaşık zaman anlamları yapılabilir.
17:21:44
AI Öğretmen
Ek eylem bu işlemleri yaparken, kelimenin türünü veya yapısını değiştirmez; sadece zaman, kip veya yargı bildirir.
17:21:45
AI Öğretmen
Ek eylemin cümlede nasıl işlev gördüğünü anladın mı?
17:22:14
Öğrenci
Anladım
17:22:17
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçiyoruz
17:22:17
❓ Soru medium
Ek eylemin, bir isme ve basit zamanlı bir fiile eklenmesi durumunda bu sözcüklerin cümle içindeki görevlerini nasıl değiştirdiğini karşılaştırarak açıklayınız.
17:22:37
Öğrenci
Cevabım: ikiside ek eylem olur
17:22:37
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:22:43
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü sadece "ikisinin de ek eylem olduğu" belirtilmiş ama ek eylemin isimlere ve fiillere eklenince cümledeki görevlerindeki fark açıklanmamış.
17:22:47
AI Öğretmen
Ek eylem, isim veya isim soylu sözcüklere eklendiğinde, onları cümlenin yüklemi yapar; yani daha önce yüklem olamayan bir sözcüğü eylem gibi kullanmamızı sağlar. Örneğin, "güzel" kelimesine ek eylem gelirse, "güzeldi" gibi cümlenin yüklemi olur.
17:22:50
AI Öğretmen
Ama ek eylem, basit zamanlı fiillere eklendiğinde, fiilin görevini değiştirmez; zaten yüklem olan fiilin zaman anlamını zenginleştirir ve birleşik zamanlı fiil yapar. Mesela "geliyor" fiiline "-du" eklenince "geliyordu" olur, bu da zamanın daha detaylı anlatılmasıdır.
17:22:52
AI Öğretmen
Yani ek eylemin isimlere eklenmesi yüklem olma görevini kazandırırken, fiillere eklenmesi sadece zaman anlamını genişletir. Bu temel farkı anlamak önemli.
17:22:54
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, ek eylemin isimlerde yüklem yapıcı, fiillerde ise zaman anlamını zenginleştirici görev üstlendiğidir; sadece "ikisinin de ek eylem" demek yeterli değildir.
17:22:55
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap şöyle olmalı: Ek eylem, isimlere eklendiğinde onları yüklem yapar, fiillere eklendiğinde ise birleşik zamanlı fiil oluşturur.
17:22:55
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:23:58
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:24:00
💭 AI Öğretmen
Devam edelim şimdi
17:24:06
Görsel
Görsel
17:24:08
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eylem biçimi, isimlerin ya da isim soylu kelimelerin yüklem olduğu cümlelerde kullanılır.
17:24:10
AI Öğretmen
Bu biçimle kurulan cümlede, öznenin geçmişteki bir hâline doğrudan tanık olunduğu, yani o durumun bizzat yaşandığı anlatılır.
17:24:12
AI Öğretmen
Ek eylemin “-idi” biçiminde olan eki, ses değişimine uğrayıp ünlü düşmesi ve kaynaşmayla "-ydı, -ydi, -du, -dü, -tu, -tü" hâline gelir.
17:24:14
AI Öğretmen
“Başarılıydım, başarılıydın, başarılıydı, başarılıydık, başarılıydınız, başarılıydılar” örneklerinde başarılı kelimesi isim soyludur ve ek eylem ekleriyle çekimlenerek yüklem olur.
17:24:16
AI Öğretmen
Bu örneklerde anlatılan başarı, konuşanın ya da öznelerin kendi gözleriyle gördüğü, yaşadığı bir durumdur.
17:24:17
AI Öğretmen
Bu yüzden görülen geçmiş zaman ek eylem biçimi kullanılır.
17:24:19
AI Öğretmen
“Başarılıydılar” ya da “başarılılardı” örneklerinde ise, çoğul eki “-lar/-ler” ile ek eylem bir arada bulunur.
17:24:20
AI Öğretmen
Bu şekilde, birden fazla kişinin geçmişteki durumuna tanık olunduğu anlatılmış olur.
17:24:21
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
17:25:17
Öğrenci
Görülen geçmiş zaman ek eyleminin kökeni nedir?
17:25:19
💭 AI Öğretmen
Konuyu inceliyorum
17:25:23
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eyleminin kökeni, ek eylemin temel biçimi olan "-idi" ekinin ünlü düşmesi ve kaynaşmasıyla oluşur.
17:25:24
AI Öğretmen
Bu süreçte "-idi" eki, hızlı ve akıcı konuşmada "-ydı, -ydi, -du, -dü, -tu, -tü" gibi farklı şekillere dönüşür.
17:25:27
AI Öğretmen
Yani, görülen geçmiş zaman ek eylemi, ek eylemin "-idi" biçiminin ses değişikliklerine uğraması sonucu ortaya çıkmıştır.
17:25:28
AI Öğretmen
Bu ek, geçmişte yaşanmış ve konuşanın tanık olduğu durumları ifade etmek için kullanılır.
17:25:29
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için anlaşılır oldu mu? Başka bir şey açıklamamı ister misin?
17:26:03
Öğrenci
Anladım
17:26:06
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
17:26:07
❓ Soru medium
Geçmişteki bir durumu veya olayı anlatan ve yüklemi ad soylu bir sözcük olan bir cümlede, görülen geçmiş zaman ek eyleminin kullanılması, konuşmacının olayla olan ilişkisi hakkında hangi özel anlamı ifade eder?
17:26:18
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:26:19
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
17:26:22
AI Öğretmen
Geçmişteki bir durumu anlatırken konuşmacının olayla olan ilişkisini düşünelim; konuşmacı o olayı doğrudan görmüş mü, yoksa sadece duymuş ya da başkasından mı öğrenmiş olabilir?
17:26:23
AI Öğretmen
Bu ayrım, cümlede kullanılan ek eylemin hangi anlamı taşıdığını anlamamızda nasıl bir rol oynar sizce?
17:26:25
AI Öğretmen
Konuşmacının olaya tanıklık etmesi, cümlede hangi tür zaman veya kip ekinin kullanılmasını gerektirir?
17:26:55
Öğrenci
Cevabım: geçmişte rol oynar ve yor eki kullanılır
17:26:55
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:27:01
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü görülen geçmiş zaman eki (-ydı, -di gibi) hakkında sorulan özel anlamı tam olarak açıklamamışsınız.
17:27:03
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman eki, konuşmacının anlattığı duruma bizzat tanık olduğunu, olayı gördüğünü veya deneyimlediğini gösterir. Bu, cümleye kesinlik ve kişisel tanıklık anlamı katar.
17:27:06
AI Öğretmen
Örneğin, "O, başarılıydı." dediğimizde, bu kişinin başarısını konuşmacı doğrudan görmüş veya deneyimlemiştir. Bu yüzden bu ek sadece geçmiş zamanı değil, aynı zamanda konuşmacının olaya olan kişisel bağını da ifade eder.
17:27:11
AI Öğretmen
Yanlış anlamanızın sebebi, görülen geçmiş zaman ekini sadece geçmişte rol oynamak veya "-yor" eki ile karıştırmak olabilir. "-yor" eki şimdiki zamanı belirtir, görülen geçmiş zaman eki ise geçmişte yaşanan ve tanıklık edilen durumu anlatır.
17:27:13
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, görülen geçmiş zaman ekinin konuşmacının olaya bizzat tanık olduğunu ve cümleye kesinlik kattığını ifade etmesidir.
17:27:17
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, "Görülen geçmiş zaman ek eyleminin (-ydı / -ydi / -du / -dü / -tu / -tü) ad soylu bir sözcüğü yüklem yapması, konuşmacının o duruma bizzat tanık olduğunu, yani olayı gördüğünü veya doğrudan deneyimlediğini gösterir." olmalıdır.
17:27:17
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:28:17
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:28:18
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz şimdi
17:28:25
Görsel
Görsel
17:28:28
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman (imiş), ad ya da ad soylu bir kelimenin geçmişteki bir durumunun başkalarından duyularak ya da öğrenilerek anlatılmasıdır.
17:28:30
AI Öğretmen
Yani burada anlatan kişi, olayın ya da durumun gerçekleştiğine doğrudan tanık olmamıştır.
17:28:31
AI Öğretmen
Kişi bu bilgiyi başka birinden duymuş veya sonradan öğrenmiştir.
17:28:34
AI Öğretmen
“Başarılıymışım, başarılıymışız” örneklerinde “başarılı” sözcüğü, öğrenilen geçmiş zaman ek fiili olan “-imiş” ile çekimlenmiştir.
17:28:35
AI Öğretmen
Bu örnekler birinci kişi içindir, yani "ben" ve "biz" kişilerinden söz edilmektedir.
17:28:36
AI Öğretmen
“Başarılıymışsın, başarılıymışsınız” örnekleri ise ikinci kişiye, yani "sen" ve "siz" kişilerine aittir.
17:28:38
AI Öğretmen
“Başarılıymış, başarılıymışlar” örneklerinde ise üçüncü kişi, yani "o" ve "onlar" anlatılmıştır.
17:28:41
AI Öğretmen
Ayrıca “Başarılılarmış” şeklindeki kullanım da üçüncü çoğul kişide çokluk eki "-lar" getirilerek yapılır.
17:28:43
AI Öğretmen
Bu çekimlerde kullanılan “-imiş” eki, Türkçedeki ünlü uyumuna uyarak “-mış, -miş, -muş, -müş” şekillerinde de olabilir.
17:28:45
AI Öğretmen
Ama bu örneklerde, kök olan “başarılı” sözcüğüne “-ymış” eklenerek öğrenilen geçmiş zaman anlamı ortaya konmuştur.
17:28:46
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman eki ve kullanımı hakkında anladığın bir nokta var mı?
17:29:35
Öğrenci
Anladım
17:29:38
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçiyoruz
17:29:38
❓ Soru medium
Bir kişinin bir durumu veya olayı anlatırken '-imiş' ek eylemini kullanması, onun bu durum veya olayla ilgili bilgiyi hangi yolla edindiğini gösterir?
17:30:17
Öğrenci
Cevabım: bu kip ekini kullanırsa duyulan geçmiş zamanlı bir eylem olur
17:30:17
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:30:24
AI Öğretmen
Cevabınız tam olarak doğru değil, çünkü '-imiş' eki sadece duyulan geçmiş zamanı belirtmekle kalmaz, aynı zamanda bilginin kaynağının doğrudan kişinin kendisi olmadığını gösterir.
17:30:25
AI Öğretmen
Bu ek, kişinin anlattığı durumu ya da olayı başkasından duyduğunu veya sonradan öğrendiğini ifade eder. Yani, kişi olaya bizzat tanık olmamıştır.
17:30:31
AI Öğretmen
Örneğin, "Ali gelmiş" dediğimizde, Ali'nin gelişi hakkında bilgiyi biz doğrudan görmemiş, başkasından duymuşuzdur. Bu yüzden '-imiş' eki dolaylı bilgi kaynağını belirtir.
17:30:33
AI Öğretmen
Sizin cevabınızda sadece "duyulan geçmiş zaman" ifadesi var, fakat soru bilginin nasıl edinildiğine yani kaynağına odaklanıyor. Bu yüzden eksik kalmış.
17:30:35
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, '-imiş' ekinin, kişinin bilgiyi doğrudan gözlemlemediğini, başkasından duyduğunu veya sonradan öğrendiğini göstermesidir.
17:30:37
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, "-imiş ek eyleminin kullanılması, konuşan kişinin anlattığı durum veya olayı doğrudan kendi gözlemleriyle değil, başkasından duyarak veya sonradan öğrenerek edindiğini gösterir." olmalıdır.
17:30:38
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:31:28
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:31:28
💭 AI Öğretmen
Harika, devam edelim
17:31:36
Görsel
Görsel
17:31:39
AI Öğretmen
Şart kipi, ek eylemin "-se/-sa" ekiyle oluşturulan halidir ve isimlerle birlikte kullanıldığında bu isimlere şart anlamı katar.
17:31:40
AI Öğretmen
Bir isim bu eki aldığında, artık ek eylemle çekimlenmiş olur; yani, o isim ek eylemden bir ek almıştır.
17:31:42
AI Öğretmen
Fakat şart kipi alan bu isim cümlede yüklem olarak tek başına kullanılmaz, yani cümlenin esas yüklemi olmaz.
17:31:44
AI Öğretmen
Cümlede asıl yüklem görevini, şart kipiyle çekimlenen bu isimden farklı bir isim veya fiil üstlenir.
17:31:46
AI Öğretmen
"Başarılıysam, başarılıysak; başarılıysan, başarılıysanız; başarılıysa, başarılıysalar (başarılılarsa)" örneklerinde "başarılı" kelimesi isimdir.
17:31:49
AI Öğretmen
"-y-sa / -y-sak" ekleri ise ek eylemin şart kipini ve aynı zamanda kişi eklerini ifade eder.
17:31:51
AI Öğretmen
Bu tür yapılarda, "başarılı" kelimesi artık şart anlamı taşır, yani bir koşul bildirir.
17:31:53
AI Öğretmen
Ancak cümlenin asıl anlamı, bu şartlı yapıdan sonra gelen başka bir isim veya fiil yüklemle tamamlanır.
17:31:54
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
17:32:39
Öğrenci
Anladım
17:32:41
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
17:32:41
❓ Soru medium
Ek eylemin şart kipiyle çekimlenmiş bir ismin cümledeki görevi nedir ve bu ismin cümlenin asıl yüklemiyle kurduğu anlamsal ilişkiyi açıklayınız.
17:33:11
Öğrenci
Cevabım: o sözcüğü şart anlamı taşımasına yardımcı olur
17:33:11
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:33:19
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü ek eylemin şart kipiyle çekimlenmiş ismin cümledeki görevini ve asıl yüklemle olan ilişkisini tam olarak açıklamamışsınız.
17:33:21
AI Öğretmen
Şart kipiyle çekimlenmiş bir isim, cümlede tek başına yüklem olmaz, sadece cümleye bir koşul anlamı katar. Bu isim, cümlenin temel yargısının gerçekleşmesi için bir ön koşul belirtir.
17:33:25
AI Öğretmen
Yani, cümlenin asıl yüklemi, bu şart kipindeki ismin ifade ettiği koşula bağlıdır; yüklemin anlattığı eylem veya durum ancak o koşul gerçekleşirse olur. Örneğin, "Yağmur yağarsa dışarı çıkmam" cümlesinde "yağarsa" şart kipindedir ve dışarı çıkma eylemi bu koşula bağlıdır.
17:33:27
AI Öğretmen
Muhtemelen, cevabınızda bu koşul-yüklem ilişkisini ve şart kipindeki ismin cümledeki görevini yeterince belirtmemiş olmanız yanlışa yol açtı.
17:33:28
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, ek eylemin şart kipiyle çekimlenmiş ismin cümleye koşul anlamı kattığı ve asıl yüklemin bu koşula bağlı olarak gerçekleştiği olmalıdır.
17:33:28
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:34:18
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:34:19
💭 AI Öğretmen
Harika, derse devam ediyoruz
17:34:28
Görsel
Görsel
17:34:30
AI Öğretmen
Ek eylemin geniş zamanı, isimlere ya da isim gibi kullanılan sözcüklere kişi ekleri eklenerek yapılır.
17:34:33
AI Öğretmen
Bu şekilde yapılan çekimde, fiil çekimi değil, ad çekimi olur ve sözcük üzerine eklenen ek ile o sözcüğün anlatmak istediği durum şu anda ve genel olarak geçerli kabul edilir.
17:34:36
AI Öğretmen
Yani, sözcükte anlatılan özellik kişinin şu anki hali ve genel bir durumu olarak gösterilir.
17:34:37
AI Öğretmen
Ek eylemin geniş zamanında kişi ekleri şu şekilde eklenir: ben başarılıyım, biz başarılıyız, sen başarılısın, siz başarılısınız, o başarılıdır, onlar başarılıdırlar ya da başarıllardır.
17:34:45
AI Öğretmen
Burada görüldüğü gibi, birinci tekil kişi için "-yım", birinci çoğul için "-yız", ikinci tekil için "-sın", ikinci çoğul için "-sınız", üçüncü tekil ve çoğul için ise genellikle "-dır" eki kullanılır.
17:34:47
AI Öğretmen
Ancak, geniş zaman ek eylemde üçüncü kişinin "-dır" eki çoğu zaman kullanılmayabilir veya söylenmeyebilir.
17:34:49
AI Öğretmen
Yani, "Başarılı(dır.)" ve "Başarılı(dır)lar." gibi örneklerde, parantez içindeki "-dır" eki günlük konuşmada ve konuşma dilinde kullanılmadan da cümle geniş zaman anlamını korur.
17:34:52
AI Öğretmen
Dil bilgisi açısından ise, her ne kadar "-dır" eki çoğu zaman söylenmese de, o yüklem hâlâ ek eylem içerdiği kabul edilir.
17:34:53
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?

Voltran Okul Analiz Sistemi