← Geri Ana Sayfa / ZEYNEP KAYHAN / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
24 February 2026, 16:06
Bitiş
Devam ediyor
Süre
9 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

16:06:50
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:06:54
💭 AI Öğretmen
Harika, başlayalım
16:06:54
Görsel
Görsel
16:06:57
AI Öğretmen
Ek eylem (ek fiil), “imek” fiilinin ek hâline dönüşmüş şeklidir.
16:06:58
AI Öğretmen
Bu ek eylem, ad ya da ad soylu sözcüklere gelerek onlara yargı anlamı katar.
16:07:00
AI Öğretmen
Yargı anlamı katması demek, o sözcüğü cümlede yüklem hâline getirmesi demektir.
16:07:03
AI Öğretmen
Ek eylem, yalnızca adlara değil, ad soylu bütün sözcüklere gelerek onları cümlenin yüklemi yapabilir.
16:07:05
AI Öğretmen
Ayrıca ek eylem, basit zamanlı eylemlere de gelerek bu eylemleri birleşik zamanlı hâle getirir.
16:07:06
AI Öğretmen
Yani bir fiilin zaman yapısını, ek alarak daha karmaşık, birleşik bir zaman yapısına dönüştürür.
16:07:08
AI Öğretmen
Ek eylem bir sözcüğe eklendiğinde o sözcüğün türünü değiştirmez.
16:07:09
AI Öğretmen
Aynı zamanda o sözcüğün yapısını da değiştirmez; sözcük yine aynı tür ve yapıda kalır.
16:07:11
AI Öğretmen
Ek eylem, yalnızca sözcüğün cümlede üstlendiği görevi etkiler.
16:07:12
AI Öğretmen
Buna ek olarak, ek eylem sözcüğün cümleye kazandırdığı anlamı da değiştirir ya da belirginleştirir.
16:07:15
AI Öğretmen
Bu yönüyle ek eylem, ad ve ad soylu sözcüklerin yüklem olmasını sağlar.
16:07:17
AI Öğretmen
Ayrıca fiillerin zaman yapısının birleşik hâle gelmesine de yardımcı olur.
16:07:18
AI Öğretmen
Ek eylem konusunu anladın mı?
16:08:01
Öğrenci
Anladım
16:08:04
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:08:04
❓ Soru medium
Ek eylemin, bir sözcüğe eklendiğinde o sözcüğün türünü ve yapısını değiştirmeden, cümledeki görevini ve anlamını nasıl dönüştürdüğünü metindeki işlevlerinden yola çıkarak açıklayınız.
16:08:50
Öğrenci
Cevabım: idi imiş veya ise getirerek o sözcüğü yüklem yapar
16:08:51
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:09:02
AI Öğretmen
Cevabın tam doğru değil; çünkü sadece “idi, imiş, ise getirerek yüklem yapar” demişsin ama ek eylemin cümlede anlamı nasıl değiştirdiğini açıklamamışsın. Doğru cevap: Ek eylem, sözcüğün türünü ve yapısını değiştirmez; ad soylu sözcüklere geldiğinde onları yüklem yapar, fiillere geldiğinde ise basit zamanı birleşik zamana dönüştürerek yeni bir zaman/anlam kazandırır.
16:09:08
AI Öğretmen
Örneğin “güzel” sözcüğü sıfattır; “Hava güzeldi.” dediğimizde “-di” ek eylemiyle bu sıfat, cümlenin yüklemi olur ama sıfatlığı değişmez; sadece yüklem görevi kazanır. Benzer biçimde “okuyor” fiili basit şimdiki zamandır, “okuyordu” olduğunda ek eylem bu fiili “şimdiki zamanın hikâyesi” hâline getirip daha karmaşık bir zaman/anlam kazandırır.
16:09:14
AI Öğretmen
Muhtemel yanılgı, ek eylemi sadece “yüklem yapan ek” gibi görüp onun zaman ve birleşik zaman oluşturma işlevini gözden kaçırman; oysa ek eylem hem ad soylu sözcükleri yüklem yapar hem de fiillerde birleşik zaman kurar. Dolayısıyla doğru cevap, ek eylemin türü değiştirmeden sözcüğe yeni görev (yüklem olma) ve yeni zaman/anlam (birleşik zaman) kazandırdığını açıklamaktır.
16:09:14
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:10:12
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:10:13
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:10:22
Görsel
Görsel
16:10:26
AI Öğretmen
Ek eylem, “imek” fiilinin ek hâline dönüşmüş biçimidir ve -idi, -imiş, -ise, -dır/-dir şekillerinde kullanılır.
16:10:29
AI Öğretmen
Bu ek eylem, cümlede adları ya da ad soylu sözcükleri yüklem hâline getirir.
16:10:30
AI Öğretmen
Böylece ad ve ad soylu sözcükler, cümlede bir yargı bildirir yani cümlenin temel hükmünü taşır.
16:10:31
AI Öğretmen
Ek eylemin bir başka görevi de, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmaktır.
16:10:32
AI Öğretmen
Fiillere eklenerek zaman anlamlarını birleştirir ve yüklemin zaman yapısını genişletir.
16:10:33
AI Öğretmen
Ek eylem konusunu anladın mı?
16:10:58
Öğrenci
Anladım
16:11:02
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:11:02
❓ Soru medium
Ek eylemin, eklendiği sözcük türüne göre cümleye kattığı iki temel işlevi karşılaştırarak açıklayınız.
16:13:12
Öğrenci
Cevabım: Birleşik zamanlı fiil birden fazla kip eki almış eylemdir Basit zamanlı fiillere ek fiilin çeşitli çekim eklerinin eklenmesiyle oluşur diğer görevi ise ad söyle sözcüklere gelen eklerle onları yüklem yapmak
16:13:12
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:13:21
AI Öğretmen
Cevabın çok güzel; ek eylemin hem fiillere gelerek birleşik zaman yaptığını hem de ad/adsözcükleri yüklem yaptığını doğru açıklamışsın. Özellikle “basit zamanlı fiile eklenince birleşik zaman yapar, ad soylu sözcüklere gelince onları yüklem yapar” ayrımını yakalaman çok değerli.
16:13:25
AI Öğretmen
Therefore, the correct answer is ek eylemin ad ve ad soylu sözcükleri yüklem yapmak ve basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı hâle getirmek olmak üzere iki temel işlevinin olduğudur.
16:13:25
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:13:53
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:13:54
💭 AI Öğretmen
Pekala devam edelim
16:14:00
Görsel
Görsel
16:14:04
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman (idi), varlıkların geçmişteki durumuna tanık olunduğunu bildiren bir ek eylemdir.
16:14:06
AI Öğretmen
Yani konuşan kişi, geçmişteki durumu sanki gözleriyle görmüş, yaşamış gibi anlatır.
16:14:08
AI Öğretmen
Bu yapı, ad soylu bir sözcüğe gelerek onun geçmişteki durumunu yüklem hâline getirir.
16:14:09
AI Öğretmen
Ad soylu sözcük dediğimizde, “başarılı, hasta, yorgun” gibi isim veya sıfat görevindeki kelimeleri düşünebilirsin.
16:14:11
AI Öğretmen
Bunlara “idi” ek eylemi eklenerek, o kelime cümlede yüklem olur ve geçmişteki bir durumu anlatır.
16:14:12
AI Öğretmen
Çekim örnekleri şöyledir: başarılıydım, başarılıydın, başarılıydı; başarılıydık, başarılıydınız, başarılıydılar.
16:14:15
AI Öğretmen
“Başarılıydım” derken, “Ben geçmişte başarılı idim” anlamı verilir ve bu durumun görüldüğü, bilindiği ifade edilir.
16:14:17
AI Öğretmen
Üçüncü çoğul kişi biçimi “başarılıydılar” yanında “başarılılardı” şeklinde de kullanılabilir.
16:14:19
AI Öğretmen
Yani “Onlar başarılıydılar” ile “Onlar başarılılardı” anlamca aynıdır ve ikisi de doğru kullanımdır.
16:14:20
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
16:15:26
Öğrenci
Anladım
16:15:29
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru
16:15:29
❓ Soru medium
Ek eylemin görülen geçmiş zamanı (-idi), eklendiği ad soylu sözcüğün bildirdiği duruma "tanık olunduğunu" ifade eder. Bu kuraldan yola çıkarak, "Komşumuz eskiden çok iyi bir insandı." cümlesini kuran bir konuşmacının, komşusunun bu durumu hakkında ne tür bir bilgiye sahip olduğunu açıklayınız.
16:15:33
Öğrenci
Anladım
16:15:34
💭 AI Öğretmen
Pekala, güzel
16:15:38
AI Öğretmen
Verdiğin cevap soruyla doğrudan ilgili değil, o yüzden yanlış kabul edilir.
16:15:42
AI Öğretmen
Doğru cevap: Bu cümleyi kuran kişi, komşusunun eskiden iyi bir insan olduğunu başkalarından duymamış, bunu kendi gözlemleri, deneyimleri ve yaşantılarıyla bizzat görmüş, yani bu duruma tanık olmuştur.
16:15:49
AI Öğretmen
Burada ek eylemin görülen geçmiş zamanı (-idi) kullanıldığı için, anlatılan duruma doğrudan tanıklık edildiği anlamı çıkar. Muhtemel karışıklık, her geçmiş zamanın sadece “geçmişte olmuş bir şeyi” anlattığını sanmak ve tanıklık/duyum farkını gözden kaçırmaktır. Dolayısıyla doğru cevap, konuşmacının komşusunun iyi bir insan olduğuna kendi deneyimleriyle tanık olduğudur.
16:15:49
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?

Voltran Okul Analiz Sistemi