AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
21 November 2025, 12:29
Bitiş
21 November 2025, 12:34
Süre
5 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

12:29:30
Öğrenci
Evet.
12:29:31
💭 AI Öğretmen
Anladım, devam edelim
12:29:31
Görsel
Görsel
12:29:34
AI Öğretmen
Beş duyu organımızdan birini ya da birkaçıyla hissedebildiğimiz, görebildiğimiz, duyabildiğimiz, koklayabildiğimiz ya da tadabildiğimiz varlıkları ifade eden sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
12:29:36
AI Öğretmen
Örneğin; masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi kelimeler somut anlamlıdır çünkü bu varlıkları veya durumları beş duyu organımızdan biriyle algılayabiliriz.
12:29:37
AI Öğretmen
Eğer bir sözcük duyularımızla algılanamayan bir varlığı, durumu veya kavramı anlatıyorsa buna soyut anlamlı sözcük denir.
12:29:40
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi kavramlar buna örnektir, çünkü bu duyguları gözle göremeyiz, kulağımızla duyamayız, yani beş duyu organımızla algılayamayız.
12:29:41
AI Öğretmen
Bir sözcüğün somut ya da soyut anlamı, bazen cümle içinde kullanıldığı yere göre değişebilir.
12:29:42
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı sözcükler “-lık” eki aldığında soyut anlamlı olabilir; mesela anne kelimesi annelik olunca, insan kelimesi insanlık olunca soyut bir anlam kazanır.
12:29:43
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
12:30:31
Öğrenci
Anladım
12:30:34
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
12:30:34
Görsel
Görsel
12:30:37
AI Öğretmen
Aynı türden olan varlıkların hepsini kapsayan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
12:30:38
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı anlatan kelimelere ise özel anlamlı sözcükler denir.
12:30:40
AI Öğretmen
Genelden özele doğru gittikçe kapsanan varlıkların sayısı azalır.
12:30:42
AI Öğretmen
Örneğin; "Bitki" birçok varlığı kapsar, "Ağaç" daha özel bir grubu, "Çam" belli bir ağaç türünü, "Kızıl Çam" ise tek bir ağaç çeşidini belirtir.
12:30:44
AI Öğretmen
Bu şekilde genelden özele doğru bir sıralama olur ve her basamakta kapsanan varlık sayısı azalır.
12:30:45
AI Öğretmen
Kelimenin bulunduğu cümleye göre, yani kullanımına göre de genel veya özel anlam kazanabileceğini bilmemiz gerekir.
12:30:47
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde mektup kelimesi, tüm mektupları anlatır yani genel anlamlıdır.
12:30:49
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise mektup, sadece oğlundan gelen belirli bir mektuptur ve bu yüzden özel anlamlıdır.
12:30:50
AI Öğretmen
Anlattığım bölüm senin için anlaşılır oldu mu?
12:31:37
Öğrenci
Anladım
12:31:40
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz ilerleyelim
12:31:40
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
12:31:51
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
12:31:51
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
12:31:57
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Kesinlikle doğru şıkkı buldun!
12:31:59
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kastederek genel bir yargı bildiriyor.
12:32:00
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünse de kendi türlerinin tamamını ifade edebileceği "genel anlam" kavramını çok güzel gösteriyor.
12:32:01
AI Öğretmen
Böylece, kelimelerin cümledeki kullanımına göre anlamlarının nasıl değiştiğini kavramış oldun. Tebrikler!
12:32:02
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
12:32:02
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
12:32:28
Öğrenci
Olur, devam edelim
12:32:33
💭 AI Öğretmen
Devam edelim hemen
12:32:40
Görsel
Görsel
12:32:42
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen ya da ölçülebilen özellikleri anlatan kelimelerdir.
12:32:43
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen, sayılamayan; yani bir şeyin nasıl olduğunu, hangi özelliğe sahip olduğunu ifade eden kelimelerdir.
12:32:44
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümlenin anlamına göre nicel ya da nitel anlam taşıyabilir.
12:32:47
AI Öğretmen
Örneğin, “Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı.” cümlesinde “yakın” kelimesi nicel anlamdadır, çünkü evlerin arası ölçülebilir.
12:32:50
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın" kelimesi nitel anlamdadır, çünkü burada insanlar arasındaki duygusal yakınlık anlatılır, ölçülemez.
12:32:52
AI Öğretmen
Bir diğer örnek: “İyi bir insana benziyor.” cümlesinde "iyi" kelimesi nitel anlamdadır, çünkü insanın karakterinden bahseder ve ölçülemez.
12:32:53
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." dediğimizde ise "iyi" kelimesi nicel anlam taşır, çünkü kazancın miktarı ölçülebilir.
12:32:55
AI Öğretmen
“Derin düşüncelere dalmıştı.” cümlesinde “derin” nitel anlamda kullanılmıştır, çünkü burada kişinin ne kadar düşündüğü ölçülemez.
12:32:57
AI Öğretmen
“Suyun derinliği istediği gibi değildi.” cümlesinde “derinlik” nicel anlamlıdır, çünkü suyun derinliği ölçülebilir.
12:32:59
AI Öğretmen
“Yüksek makamlarda tanıdığı vardı.” derken, “yüksek” nitel anlamdadır; çünkü burada bir yerin yüksekliği değil, makamın prestiji anlatılır.
12:33:00
AI Öğretmen
“Yüksek bir bina yapmaya karar verdi.” örneğinde ise “yüksek” kelimesi nicel anlam taşır, çünkü binanın yüksekliği ölçülebilir.
12:33:01
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?
12:34:14
Öğrenci
Anladım
12:34:16
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
12:34:22
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcüklerin ne olduğunu, genel ve özel anlamlı kelimelerin farklarını ve nicel ile nitel anlamlı sözcüklerin özelliklerini öğrendik. Sözcüklerin anlamlarının cümle içindeki kullanıma göre nasıl değişebileceğini de inceledik. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Eğer yoksa dersi burada sonlandırabiliriz.
12:34:55
Öğrenci
Hayır.
12:34:59
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!