← Ana Rapor / DEMİR SÜNBÜL / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
06 December 2025, 17:13
Bitiş
06 December 2025, 17:22
Süre
9 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:13:12
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:13:13
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
17:13:13
Görsel
Görsel
17:13:18
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükler, yani anlamdaş kelimeler, yazılışı ve okunuşu birbirinden farklı olan fakat aynı anlamı ya da kavramı ifade eden kelimelerdir.
17:13:20
AI Öğretmen
Türkçede, bu tür sözcük çiftlerinden çoğu zaman biri yabancı bir dilden gelmiştir.
17:13:23
AI Öğretmen
Mesela “bellek” ve “hafıza” kelimeleri eş anlamlıdır; biri Türkçe, diğeri Arapça kökenlidir.
17:13:26
AI Öğretmen
“Deprem” ve “zelzele”, “acele” ve “çabuk” ya da “ivedi”, “akıl” ve “us” da birbirinin yerine kullanılabilen anlamdaş sözcüklerdir.
17:13:28
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin aynı cümlede gereksiz yere birlikte kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar.
17:13:30
AI Öğretmen
Örneğin, “Ayağı iyileşene dek istirahat edip dinlenmesi gerekiyormuş.” cümlesinde iki kelime de aynı anlama geldiği için kullanmak yanlış olur.
17:13:33
AI Öğretmen
Ancak, eş ya da yakın anlamlı kelimelerle oluşturulan “ikilemeler” anlatımı güçlendirir ve anlatım bozukluğuna yol açmaz.
17:13:35
AI Öğretmen
Mesela, “Eş dost herkesi burada görmek beni mutlu etti.” cümlesinde olduğu gibi, bu kullanım doğrudur.
17:13:36
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükler konusunu anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
17:14:19
Öğrenci
Anladım
17:14:21
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
17:14:22
❓ Soru medium
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının anlatımı pekiştiren bir ikileme oluşturmasıyla gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna yol açması arasındaki temel fark nedir? Açıklayınız.
17:15:59
Öğrenci
Cevabım: bir arada kullanılması cümleyi sıkılaştırır ve bu cümlede anlatımı güçlendirir fakat gereksiz sözcük kullanımı cümleyi bozar
17:16:00
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:16:06
AI Öğretmen
Harika bir tespit! Cevabın kesinlikle doğru.
17:16:09
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının anlatımı güçlendirmesiyle, gereksiz sözcük kullanımının anlatımı bozması arasındaki temel farkı çok güzel yakalamışsın.
17:16:13
AI Öğretmen
Önemli olan, bu kelimelerin cümleye kattığı değer ve kullanım amacıdır. Anlatımı pekiştiren ikilemeler anlamı zenginleştirirken, gereksiz sözcük kullanımı cümlenin duruluğunu bozar ve anlatım bozukluğuna yol açar.
17:16:14
AI Öğretmen
Bu ayrımı fark etmen, dil bilgisi becerilerinin ne kadar geliştiğini gösteriyor!
17:16:15
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:16:42
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:16:43
💭 AI Öğretmen
Devam edelim o halde
17:16:48
Görsel
Görsel
17:16:52
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler, tam olarak aynı anlama gelmeseler de anlam bakımından birbirlerine çok yakın olan kelimelerdir.
17:16:53
AI Öğretmen
Bu kelimeler arasında küçük anlam farklılıkları bulunur ama genellikle benzer durumlarda kullanılabilirler.
17:16:54
AI Öğretmen
Örneğin, "dost" ve "ahbap" kelimeleri yakın anlamlıdır.
17:16:55
AI Öğretmen
"Dost", güçlü ve güvenilir bir arkadaşı ifade eder.
17:16:56
AI Öğretmen
"Ahbap" ise samimi bir tanıdık anlamına gelir.
17:16:58
AI Öğretmen
Başka bir örnek olarak "beklemek" ve "durmak" kelimeleri de yakın anlamlıdır.
17:17:00
AI Öğretmen
"Beklemek", bir şeyin olmasını istemek ve onun için zaman geçirmek demektir.
17:17:01
AI Öğretmen
"Durmak" ise herhangi bir hareketi kesmek anlamına gelir.
17:17:02
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
17:17:31
Öğrenci
Dost ve ahbap kelimelerinin kullanıldığı farklı cümle örnekleri verebilir misiniz?
17:17:33
💭 AI Öğretmen
Hemen örnekleyeyim
17:17:37
AI Öğretmen
Tabii! İşte "dost" ve "ahbap" kelimelerinin kullanıldığı farklı cümle örnekleri: 1. Dost: "Zor zamanlarımda her zaman yanımda olan gerçek dostlarım var."
17:17:38
AI Öğretmen
2. Ahbap: "Okuldan eski ahbaplarımla hafta sonu buluşacağız."
17:17:41
AI Öğretmen
Bu cümlelerde "dost" daha derin ve güvenilir arkadaş anlamında, "ahbap" ise samimi tanıdık anlamında kullanılmıştır. Anlayabildin mi?
17:17:58
Öğrenci
Anladım
17:18:01
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
17:18:02
Görsel
Görsel
17:18:05
AI Öğretmen
Zıt anlamlı (karşıt anlamlı) sözcükler, anlam bakımından birbirinin tam tersi olan kelimelerdir.
17:18:07
AI Öğretmen
Örnek olarak; maddi–manevi, çabuk–yavaş, alt–üst, ağır–hafif kelimeleri zıt anlamlıdır.
17:18:10
AI Öğretmen
Bunun yanında kısa–uzun, ölü–diri, ince–kaba, açık–kapalı, aç–tok, alçak–yüksek, ihtiyar–genç, iyi–kötü gibi kelimeler de zıt anlamlıdır.
17:18:12
AI Öğretmen
Ayrıca bol–dar, sıcak–soğuk, büyük–küçük kelimeleri de birbirinin karşıt anlamlılarıdır.
17:18:13
AI Öğretmen
Olumsuzluk ile karşıt anlamlılık birbirine karıştırılmamalıdır.
17:18:15
AI Öğretmen
Örneğin, çekmek (bir şeyi kendine doğru alma) ve itmek (karşı tarafa doğru kuvvet uygulama) zıt anlamlıdır; çekmemek ise o eylemin yapılmaması anlamına gelir.
17:18:16
AI Öğretmen
Zıt anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
17:18:53
Öğrenci
Anladım
17:18:56
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
17:18:56
Görsel
Görsel
17:19:00
AI Öğretmen
Eş sesli ya da diğer adıyla sesteş sözcükler, yazılışları ve okunuşları tamamen aynı olan ama farklı kavramları anlatan kelimelerdir.
17:19:00
AI Öğretmen
Sesteş sözcüklerin her biri temel anlam taşır ve bu anlamlar birbirinden bağımsızdır.
17:19:03
AI Öğretmen
"Çay" kelimesini içecek olarak da, bir coğrafi terim olan küçük dere anlamında da kullanabiliriz.
17:19:05
AI Öğretmen
"Bağ" kelimesi ise hem üzüm yetiştirilen bahçeyi, hem de iki şeyi birbirine bağlayan ilişkiyi ifade edebilir.
17:19:07
AI Öğretmen
"Dolu" kelimesi ise bir yağış türünü belirtirken, aynı zamanda bir şeyin tamamen dolmuş olma durumunu da anlatır.
17:19:10
AI Öğretmen
Bir kelimenin birden fazla temel ve tamamen farklı anlamı varsa, bu anlamlar sesteşlik ilişkisiyle birbirine bağlanır.
17:19:12
AI Öğretmen
Düzeltme işaretiyle (^) yazılan kelimeler sesteş değildir, çünkü yazılışları farklıdır.
17:19:16
AI Öğretmen
Örneğin "hala" (akraba) ile "hâlâ" (şimdiye kadar) ya da "alem" (bayrak) ile "âlem" (dünya, evren) arasında sesteşlik yoktur.
17:19:19
AI Öğretmen
Aynı şekilde, okunuşları benzer olsa da yazılışı farklı olan kelimeler de sesteş sayılamaz; örneğin "ad" (isim) ile "at" (hayvan) bu ilişkiye sahip değildir.
17:19:22
AI Öğretmen
Çok anlamlılık ile sesteşliği de karıştırmamak gerekir; çok anlamlılıkta bir kelimenin temel anlamından türemiş yan veya mecaz anlamlar bulunur, sesteşlikte ise tamamen farklı anlamlar vardır.
17:19:24
AI Öğretmen
Aynı kökten türeyip zamir, isim ya da fiil olarak kullanılan ve "ortak köklü" denilen sözcükler de sesteş değildir; çünkü bu kelimeler arasında hâlâ bir anlam bağı bulunur.
17:19:27
AI Öğretmen
Mesela "boyayla" (isim, duvarı boyama malzemesi) ve "boyadı" (fiil, duvarı boyama eylemi) gibi örnekte, sözcükler ortak köklüdür ama sesteş değildir.
17:19:27
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa sesteş sözcüklerle ilgili başka bir sorunun var mı?
17:20:39
Öğrenci
Anladım
17:20:42
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
17:20:44
AI Öğretmen
Bugünkü derste eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli (sesteş) sözcükler konularını öğrendik.
17:20:45
AI Öğretmen
Bu sözcüklerin anlam ilişkilerini, kullanım farklılıklarını ve cümlede doğru yerlerini nasıl ayırt edeceğimizi konuştuk.
17:20:46
AI Öğretmen
Anlatılanlarla ilgili sormak istediğin bir şey var mı?
17:21:11
Öğrenci
beni test etsene
17:21:24
AI Öğretmen
Tabii, seni test edeyim! Sana bir kelime vereceğim, hangi anlam ilişkisine sahip olduğunu söylemeni istiyorum: "bellek" ve "hafıza" kelimeleri arasındaki ilişki nedir?
17:21:27
AI Öğretmen
Bir de şöyle sorayım: "dost" ve "ahbap" kelimeleri yakın anlamlı mıdır, eş anlamlı mı yoksa zıt anlamlı mı?
17:21:29
AI Öğretmen
Son olarak, "çay" kelimesinin iki farklı anlamı olduğunu biliyor musun? Bu tür kelimelere ne ad verilir?
17:21:30
AI Öğretmen
Hazır mısın, cevaplarını bekliyorum!
17:21:52
Öğrenci
1
17:22:10
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi