Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
15:31:06
💭 AI Öğretmen
Harika, başlayalım
15:31:09
AI Öğretmen
Herhangi bir yeri bulmak ya da bildiğimiz bir yeri soran bir kişiye tarif etmek için yönlerden faydalanmaktayız.
15:31:10
AI Öğretmen
Yönler, bir yerin başka bir yere göre konumunu gösteren sözcüklerdir.
15:31:11
AI Öğretmen
Dört tane ana yön vardır ve bunlar kuzey, güney, doğu ve batıdır.
15:31:11
AI Öğretmen
Ana yönler arasında kalan yönlere ise ara yön adı verilir.
15:31:13
AI Öğretmen
Dört tane ara yön vardır: kuzeydoğu, kuzeybatı, güneydoğu ve güneybatı.
15:31:13
AI Öğretmen
Güneşli bir günde bir çubuk yardımıyla yönümüzü bulmak için bazı işlemleri sırayla yapabiliriz.
15:31:14
AI Öğretmen
Güneşli bir havada yere yaklaşık 50 cm uzunluğunda bir çubuk çakılır.
15:31:15
AI Öğretmen
Çubuğun oluşan gölgesinin ucu işaretlenir, bu birinci gölgedir.
15:31:16
AI Öğretmen
Gölgenin ucu 20 cm kadar yer değiştirmeden önce en az 15-20 dakika beklenir.
15:31:17
AI Öğretmen
Bu süre sonunda oluşan ikinci gölgenin ucu da işaretlenir, bu da ikinci gölgedir.
15:31:18
AI Öğretmen
Daha sonra işaretlenen bu iki nokta bir çizgi ile birleştirilir.
15:31:19
AI Öğretmen
İlk işaretlenen nokta batıyı, ikinci işaretlenen nokta ise doğuyu gösterir.
15:31:20
AI Öğretmen
Bu doğru, doğu-batı yönünü göstermiş olur.
15:31:21
AI Öğretmen
Bu durumda sağ kolumuzu doğuya, sol kolumuzu batıya uzattığımızda, önümüz kuzeyi, arkamız ise güneyi gösterir.
15:31:22
AI Öğretmen
Yönlerin belirlenmesinde genellikle Güneş’in konumu esas alınır.
15:31:22
AI Öğretmen
Güneş’in doğduğu taraf doğu, battığı taraf ise batı yönünü gösterir.
15:31:24
AI Öğretmen
Bulunduğumuz yerde sağ kolumuzu Güneş’in doğduğu yani doğu yönüne uzatırsak, solumuz batı, önümüz kuzey, arkamız güney olur.
15:31:24
AI Öğretmen
Güneş dışında yönümüzü bulmak için kullanabileceğimiz farklı yöntem ve araçlar da vardır.
15:31:25
AI Öğretmen
Yönleri bulmanın en kolay yolu, pusula kullanmaktır.
15:31:26
AI Öğretmen
Pusula, şekil olarak saate benzer ama saatten oldukça farklı bir araçtır.
15:31:27
AI Öğretmen
Pusulanın ortasında hareket eden bir ibre bulunur ve bu ibrenin bir ucu farklı rengiyle dikkat çeker.
15:31:28
AI Öğretmen
Pusulada ibrenin renkli ucu her zaman kuzey yönünü gösterir.
15:31:28
AI Öğretmen
Pusuladan doğru şekilde yararlanmak için pusulanın yatay ve düz bir zemine konması gerekir.
15:31:29
AI Öğretmen
Diğer yön bulma yöntemleri ise ağaçların yosun tutan kısmına bakmak, karınca yuvalarına bakmak ve gece Kutup Yıldızı’nı izlemektir.
15:31:30
AI Öğretmen
Ülkemizin bulunduğu kuzey yarım kürede, ağaç ve taşların kuzeye bakan yamaçları yosunludur.
15:31:31
AI Öğretmen
Bu taraflar Güneş’i daha az gördüğü için yosun tutar ve biz de bu yosunlu tarafı kullanarak kuzey yönünü bulabiliriz.
15:31:32
AI Öğretmen
Karıncalar yuvalarının girişine toprak yığar ve bu toprağı yuvanın kuzey tarafına yığarlar.
15:31:33
AI Öğretmen
Bunun amacı, yuvayı rüzgâr ve yağmurdan korumaktır.
15:31:34
AI Öğretmen
Geceleri ise yönümüzü Kutup Yıldızı sayesinde bulabiliriz.
15:31:34
AI Öğretmen
Kutup Yıldızı her zaman kuzey yönünü gösterir.
15:31:35
AI Öğretmen
Bulutsuz bir gecede gökyüzüne baktığımızda ilk olarak Büyükayı ve Küçükayı takımyıldızlarını fark ederiz.
15:31:36
AI Öğretmen
Sıralanış biçimleriyle dikkat çeken bu yıldızların içinde bir tanesi parlaklığıyla öne çıkar.
15:31:37
AI Öğretmen
Bu parlak yıldız Kutup Yıldızı’dır ve her zaman kuzeyi gösterir.
15:31:37
AI Öğretmen
Teknoloji geliştikçe yön bulmak ve gideceğimiz yere ulaşmak daha da kolay hâle gelmiştir.
15:31:38
AI Öğretmen
Örneğin akıllı telefonlarda yer alan GPS teknolojisi, yön bulmamızı sağlayabilir.
15:31:39
AI Öğretmen
GPS alıcısı bulunan cihazın uydulara gönderdiği sinyaller sayesinde o cihazın dünya üzerindeki yeri net bir şekilde tespit edilir.
15:31:40
AI Öğretmen
Böylece bize yakın ve uzakta olan doğal ve beşerî unsurları ve bunların hangi yönlerde olduğunu görebiliriz.
15:31:40
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
15:31:41
AI Öğretmen
Bu teknoloji, araçlara takılan navigasyon cihazlarında da kullanılır.
15:31:42
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyorum
15:31:42
AI Öğretmen
Navigasyon cihazı, bulunduğumuz konumu tespit ederek gitmek istediğimiz yere ulaşmamıza yardımcı olur.
15:31:43
AI Öğretmen
Genel ağ üzerinden elde edilebilen uydu görüntüleri de bulunduğumuz yerdeki yakın ve uzak unsurları tanımamızda çok önemlidir.
15:31:43
AI Öğretmen
Yakın çevremizi tanımaya yönelik yaptığımız araştırmalarda da bu durumu fark etmişizdir.
15:31:43
AI Öğretmen
Herhangi bir yeri bulmak ya da bildiğimiz bir yeri soran bir kişiye tarif etmek için yönlerden faydalanmaktayız.
15:31:44
AI Öğretmen
Yön bulma konusu, özellikle doğa yürüyüşlerinde çok önemli bir yere sahiptir.
15:31:45
AI Öğretmen
Doğa yürüyüşüne çıkan ve kaybolan insanlarla ilgili pek çok haber okumuşsunuzdur.
15:31:45
AI Öğretmen
Yönler, bir yerin başka bir yere göre konumunu gösteren sözcüklerdir.
15:31:45
AI Öğretmen
Yön bulma ve doğal çevreyi tanıma konusunda uzman kuruluşlar vardır.
15:31:45
AI Öğretmen
Dört tane ana yön vardır.
15:31:46
AI Öğretmen
Bunlar kuzey, güney, doğu ve batıdır.
15:31:46
AI Öğretmen
Bu kuruluşlardan biri de Arama Kurtarma Teşkilatı, yani AKUT’tur.
15:31:47
AI Öğretmen
Ana yönler arasında kalan yönler ise ara yön ismini almaktadır.
15:31:47
AI Öğretmen
AKUT, her yıl kaybolan pek çok insana yardım etmektedir.
15:31:47
AI Öğretmen
Dört tane ara yön vardır.
15:31:48
AI Öğretmen
Yönler doğrultusunda bir yerleri bulma ya da çevremizdeki doğal ve beşerî unsurları tespit etme, zamanla bir spor dalı hâline gelmiştir.
15:31:48
AI Öğretmen
Bunlar kuzeydoğu, kuzeybatı, güneydoğu ve güneybatıdır.
15:31:49
AI Öğretmen
Güneşli bir günde bir çubuk yardımıyla bazı işlemleri sırayla yaparak yönümüzü bulabiliriz.
15:31:50
AI Öğretmen
Doğada yön bulma sporu, yani oryantiring, ilk olarak 1800’lü yıllarda İsveç, Norveç ve Danimarka gibi Kuzey Avrupa ülkelerinde ortaya çıkmıştır.
15:31:50
AI Öğretmen
Güneşli bir havada yere yaklaşık 50 cm uzunluğunda bir çubuk çakılır.
15:31:51
AI Öğretmen
Oryantiring, pusula ve özel olarak hazırlanmış bir harita yardımıyla yön bulunarak zamana karşı yarışılan bir spordur.
15:31:51
AI Öğretmen
Çubuğun oluşan gölgesinin ucu işaretlenir, buna birinci gölge denir.
15:31:52
AI Öğretmen
Oryantiring yapılacak alanda yarışmacıların, belirlenmiş hedeflerdeki kontrol noktalarına uğraması gerekir.
15:31:52
AI Öğretmen
Gölgenin ucu 20 cm kadar yer değiştirinceye kadar en az 15-20 dakika beklenir.
15:31:52
AI Öğretmen
Bu hedefler harita üzerinde gösterilir ve yarışmacılar, harita ve pusula yardımıyla bu hedeflere sırayla ulaşmaya çalışır.
15:31:53
AI Öğretmen
Daha sonra oluşan ikinci gölgenin ucu tekrar işaretlenir, buna da ikinci gölge denir.
15:31:53
AI Öğretmen
Bu hedeflere giderken yakın ve uzaktaki şelale, yamaç ya da mağara gibi doğal unsurlar keşfedilir.
15:31:54
AI Öğretmen
İşaretlenen iki gölge ucunu düz bir çizgi ile birleştiririz.
15:31:54
AI Öğretmen
Ülkemizde ve pek çok ülkede, farklı yaş gruplarına uygun pek çok ulusal ve uluslararası oryantiring yarışması düzenlenmektedir.
15:31:55
AI Öğretmen
Bu çizgide ilk işaretlenen nokta batıyı, ikinci işaretlenen nokta ise doğuyu gösterir.
15:31:55
AI Öğretmen
Ülkemizde bu yarışmalarla ilgilenen kuruluş, Türkiye Oryantiring Federasyonudur.
15:31:56
AI Öğretmen
Bu doğru parçası, doğu-batı istikametini yani yönünü gösterir.
15:31:56
AI Öğretmen
Bu durumda sağ kolumuzu doğuya, sol kolumuzu batıya uzattığımızda önümüz kuzeyi, arkamız güneyi gösterir.
15:31:56
AI Öğretmen
Yakın çevremizde bulunan dere, çayır ya da tepe gibi doğal unsurların bize göre konumunu anlatırken yönlerden yararlanabiliriz.
15:31:57
AI Öğretmen
Yönlerin belirlenmesinde genellikle Güneş'in konumu esas alınır.
15:31:57
AI Öğretmen
Aynı durum alışveriş merkezi, okul binası ya da tarihî bir köprü gibi beşerî unsurlar için de geçerlidir.
15:31:58
AI Öğretmen
Güneş'in doğduğu taraf doğu, battığı taraf ise batı yönünü gösterir.
15:31:58
AI Öğretmen
Yönleri kullanarak ve mesafeler hakkında tahminler yaparak çevremizdeki doğal ve beşerî unsurların bize ne kadar yakın ya da uzak olduğunu söyleyebiliriz.
15:31:59
AI Öğretmen
Yaşadığımız evi ya da apartmanı düşündüğümüzde, çevremizde yalnızca evler değil, insanların hayatında önemli olan bazı yapılar da vardır.
15:32:00
AI Öğretmen
Hastaneler, okullar, marketler ve ibadethaneler bu yapılara örnektir.
15:32:00
AI Öğretmen
Bulunduğumuz yerde sağ kolumuzu Güneş'in doğduğu yani doğu yönüne doğru uzatırsak solumuz batı, önümüz kuzey, arkamız güney yönünü gösterir.
15:32:00
AI Öğretmen
Güneş dışında yönümüzü bulmak için kullanabileceğimiz çeşitli yöntem ve araçlar da vardır.
15:32:01
AI Öğretmen
Yönleri bulmanın en kolay yolu pusula kullanmaktır.
15:32:01
AI Öğretmen
Mahallemiz, bu tür yapıların hepsini kapsayan alandır.
15:32:02
AI Öğretmen
Tüm bu yapılarla birlikte, içinde yaşayan insanlar için yaşadıkları yerleri tarif etmek önemli bir ihtiyaçtır.
15:32:02
AI Öğretmen
Pusula, şekil olarak saate benzeyen fakat saatten oldukça farklı bir araçtır.
15:32:02
AI Öğretmen
Adresimizi öğrenmek için yaptığımız çalışmada da bu ihtiyacı fark etmişizdir.
15:32:03
AI Öğretmen
Pusulanın ortasında hareket eden bir ibre vardır ve bu ibrenin bir ucu farklı rengi ile dikkat çeker.
15:32:04
AI Öğretmen
Pusulada ibrenin renkli ucu her zaman kuzey yönünü göstermektedir.
15:32:04
AI Öğretmen
Yaşadığımız yeri başkalarına tarif ederken önce mahalleyi, caddeyi ya da sokağı, ardından apartman numarasını ve ismini söyleriz.
15:32:04
AI Öğretmen
Yaşadığımız yeri bu kadar çok yapı arasında doğru anlatabilmek için krokilerden yararlanabiliriz.
15:32:04
AI Öğretmen
Pusuladan doğru şekilde yararlanabilmek için pusulanın yatay olarak düz bir zemine konması gerekir.
15:32:05
AI Öğretmen
Diğer yön bulma yöntemleri ise ağaçların yosun tutan kısmına bakma, karınca yuvalarına bakma ve gece Kutup Yıldızı’na bakma şeklindedir.
15:32:06
AI Öğretmen
Ülkemizin yer aldığı kuzey yarım kürede ağaç ve taşların kuzeye bakan yamaçları yosunludur.
15:32:06
AI Öğretmen
Krokiler, bir bölgeyi kuş bakışı gösteren ve o bölgedeki yapıları ana hatlarıyla belirten basit çizimlerdir.
15:32:07
AI Öğretmen
Kroki çizerken, çizilecek alanı doğru bir biçimde yansıtmalıyız.
15:32:07
AI Öğretmen
Güneş'i daha az gördükleri için bu taraflar yosun tutar ve bu yosunlu kısımları kullanarak yönümüzü bulabiliriz.
15:32:07
AI Öğretmen
Yapıların büyüklüklerini göz kararıyla çizmeli ve yaklaşık oranları korumalıyız.
15:32:07
AI Öğretmen
Karıncalar yuvalarının girişine toprak yığarlar.
15:32:08
AI Öğretmen
Görüntüyü kuş bakışı, yani yukarıdan bakıyormuşuz gibi yansıtmalıyız.
15:32:09
AI Öğretmen
Krokide çizilecek unsurların tüm ayrıntılarını çizmemize gerek yoktur.
15:32:09
AI Öğretmen
Bu toprakları yuvanın kuzeyine yığarlar, bunun amacı yuvayı rüzgâr ve yağmurdan korumaktır.
15:32:10
AI Öğretmen
Yolları çizgi hâlinde, yapıları ise kutucuk şeklinde gösterebiliriz.
15:32:10
AI Öğretmen
Geceleri ise yönümüzü Kutup Yıldızı sayesinde bulabiliriz.
15:32:10
AI Öğretmen
Krokimizde hangi tarafın hangi yön olduğunu mutlaka belirtmeliyiz.
15:32:10
AI Öğretmen
Kutup Yıldızı her zaman kuzeyi gösterir.
15:32:11
AI Öğretmen
Krokide önemli gördüğümüz yapılara yer vermeliyiz.
15:32:11
AI Öğretmen
Sokak ve caddelerin isimlerini krokide göstermeliyiz.
15:32:12
AI Öğretmen
Krokimizde acil durumlarda kullanılacak sığınak, acil toplanma yeri, acil çıkış ve diğer güvenli alanları da göstermeliyiz.
15:32:12
AI Öğretmen
Bulutsuz bir gecede gökyüzüne baktığımızda ilk olarak Büyükayı ve Küçükayı takımyıldızlarını fark ederiz.
15:32:12
AI Öğretmen
Kroki, yalnızca mahallemiz için çizdiğimiz bir gösterim değildir.
15:32:13
AI Öğretmen
Sıralanış biçimleriyle dikkat çeken bu yıldızların içinde bir tanesi parlaklığıyla öne çıkar.
15:32:14
AI Öğretmen
Evimizin, sınıfımızın, okulumuzun ya da aklımıza gelebilecek başka yapıların olduğu her yer için kroki çizebiliriz.
15:32:14
AI Öğretmen
Bu parlak yıldız Kutup Yıldızı’dır ve her zaman kuzey yönünü gösterir.
15:32:14
AI Öğretmen
Teknoloji geliştikçe yön bulmak ya da gideceğimiz bir yere ulaşmak daha kolay hâle gelmiştir.
15:32:15
AI Öğretmen
Krokilerimizde sığınak, acil toplanma yeri, acil çıkış ve diğer güvenli alanları işaretleriz.
15:32:15
AI Öğretmen
Böylece acil bir durumda insanların hangi yönde hareket etmeleri gerektiğini belirtmiş oluruz.
15:32:15
AI Öğretmen
Örneğin akıllı telefonlarda yer alan GPS teknolojisi yön bulmamızı sağlayabilir.
15:32:16
AI Öğretmen
Yaşamımızı sürdürdüğümüz mahalle, bizim yakın çevremizdir.
15:32:16
AI Öğretmen
Mahallemizde bir gezintiye çıktığımızda farklı unsurlarla karşılaşırız.
15:32:17
AI Öğretmen
Bu teknolojiyle GPS alıcısı bulunan cihazın uydulara gönderdiği sinyaller sayesinde, o cihazın dünya üzerindeki yeri net bir şekilde saptanabilmektedir.
15:32:17
AI Öğretmen
Dünyamızda doğal süreçlerle oluşan ve oluşumunda insan etkisi olmayan unsurlara doğal unsur denir.
15:32:17
AI Öğretmen
Böylece bize yakın ve uzakta olan doğal ve beşerî unsurları ve bunların hangi yönde olduklarını görebiliriz.
15:32:18
AI Öğretmen
İnsanların oluşturduğu yapılara ise beşerî unsur adı verilir.
15:32:18
AI Öğretmen
Bu teknoloji araçlara takılan navigasyon cihazlarında da kullanılır.
15:32:19
AI Öğretmen
Navigasyon cihazı, bulunduğumuz konumu tespit ederek gitmek istediğimiz yere ulaşmamızı sağlar.
15:32:19
AI Öğretmen
Ormanlar, dağlar, tepeler, göller, ovalar, akarsular, şelaleler, mağaralar ve denizler birer doğal unsurdur.
15:32:19
AI Öğretmen
Genel ağ üzerinden elde edilebilen uydu görüntüleri de bulunduğumuz yerdeki bize yakın ve uzak unsurları tanımamızda çok önemlidir.
15:32:20
AI Öğretmen
Bu unsurların oluşumunda insanların etkisi yoktur ve tamamen doğanın bir parçasıdırlar.
15:32:20
AI Öğretmen
Yakın çevremizi tanımaya yönelik yaptığımız araştırmada da bu durumu fark etmişizdir.
15:32:20
AI Öğretmen
Okul, hastane, yol, bina, köprü, park ve benzeri birçok yapı ise beşerî unsurdur.
15:32:21
AI Öğretmen
Yön bulma konusu özellikle doğa yürüyüşlerinde çok önemli bir yere sahiptir.
15:32:21
AI Öğretmen
Her bir beşerî unsur, insanların yaşamını kolaylaştırmak ve güzelleştirmek amacıyla insanlar tarafından yapılmıştır.
15:32:22
AI Öğretmen
Doğa yürüyüşüne çıkan ve kaybolan insanlarla ilgili pek çok haber okumuşsunuzdur.
15:32:22
AI Öğretmen
Neyse ki yön bulma ve doğal çevreyi tanıma konusunda uzman kuruluşlar vardır.
15:32:22
AI Öğretmen
Beşerî unsurlar, ihtiyaçlarımızı karşılamak için doğadaki malzemeler kullanılarak inşa edilir.
15:32:23
AI Öğretmen
Örneğin barınma ihtiyacımızı, evler inşa ederek karşılarız.
15:32:23
AI Öğretmen
Bunlardan biri de Arama Kurtarma Teşkilatıdır, kısaca AKUT’tur.
15:32:24
AI Öğretmen
Eğitim ihtiyacımızı güvenli ve korunaklı bir ortamda karşılayabilmek için okul binalarına ihtiyaç duyarız.
15:32:24
AI Öğretmen
AKUT, her yıl kaybolan pek çok insana yardım etmektedir.
15:32:25
AI Öğretmen
Bir yerden başka bir yere konforlu ve hızlı biçimde gidebilmek için yollara, köprülere, tünellere ve viyadüklere ihtiyaç vardır.
15:32:25
AI Öğretmen
İçme ve kullanma suyunu, yaptığımız barajlardan elde ederiz.
15:32:26
AI Öğretmen
Yönler doğrultusunda bir yerleri bulma ya da çevremizdeki doğal ve beşerî unsurları tespit etme, zamanla bir spor dalı hâline gelmiştir.
15:32:26
AI Öğretmen
Üretim ihtiyacımızı karşılamak için fabrikalar kurulur.
15:32:27
AI Öğretmen
İbadetlerimizi yerine getirebilmemiz için ibadethaneler, sağlık problemlerinde başvurabileceğimiz hastaneler inşa edilir.
15:32:27
AI Öğretmen
Doğada yön bulma sporu yani oryantiring, ilk olarak 1800’lü yıllarda İsveç, Norveç ve Danimarka gibi Kuzey Avrupa ülkelerinde ortaya çıkmıştır.
15:32:27
AI Öğretmen
Dört mevsimin yaşandığı ülkemizin farklı yerlerinde birbirinden farklı hava olayları görülebilir.
15:32:28
AI Öğretmen
Belirli bir alanda kısa süre içinde etkili olan hava olaylarına hava durumu denir.
15:32:28
AI Öğretmen
Oryantiring, pusula ve özel olarak hazırlanmış bir harita yardımıyla yön bulunan ve zamana karşı yarışılan bir spordur.
15:32:29
AI Öğretmen
Oryantiring yapılacak alanda yarışmacıların belirlenmiş hedeflerdeki kontrol noktalarına uğraması gerekmektedir.
15:32:30
AI Öğretmen
Hava durumunu bilmek, günlük hayatımızdaki etkinlikleri planlayabilmek için önemlidir.
15:32:30
AI Öğretmen
Bu hedefler harita üzerinde gösterilir ve yarışmacılar harita ve pusula yardımıyla bu hedeflere sırasıyla ulaşmaya çalışır.
15:32:30
AI Öğretmen
Örneğin yağmurlu günler için yanımıza şemsiye alabiliriz.
15:32:31
AI Öğretmen
Bu hedeflere ulaşırken yakın ve uzaktaki doğal unsurlar, örneğin şelale, yamaç ya da mağara gibi yerler keşfedilir.
15:32:31
AI Öğretmen
Hava durumu; yağmur, kar, rüzgâr, sis gibi hava olaylarının belli aralıklarla gözlemlenmesiyle elde edilir.
15:32:31
AI Öğretmen
Ülkemizde ve pek çok ülkede farklı yaş gruplarına uygun ulusal ve uluslararası birçok oryantiring yarışması düzenlenmektedir.
15:32:32
AI Öğretmen
Hava durumunu öğrenmek, gün içinde yapacağımız etkinlikler için önem taşır.
15:32:32
AI Öğretmen
Ülkemizde bu yarışmalarla ilgilenen kuruluş Türkiye Oryantiring Federasyonudur.
15:32:33
AI Öğretmen
Örneğin rüzgârın şiddetli eseceği bir günde piknik yapmak uygun değildir.
15:32:33
AI Öğretmen
Yakın çevremizde bulunan bir dere, çayır ya da tepe gibi doğal unsurların bize göre konumunu ifade ettiğimizde yönlerden yararlanabiliriz.
15:32:35
AI Öğretmen
Çünkü piknik ateşi rüzgâr nedeniyle başka yerlere sıçrayarak yangın çıkarabilir.
15:32:35
AI Öğretmen
Aynı durum bir alışveriş merkezi, okul binası ya da tarihî bir köprü gibi beşerî unsurlar için de geçerlidir.
15:32:36
AI Öğretmen
Çok sıcak bir günde dışarı çıkmak, özellikle yaşlılar, tansiyon hastaları ve çocuklar için tehlikeli olabilir.
15:32:36
AI Öğretmen
Yönleri kullanarak ve mesafeler konusunda tahminler yürüterek çevremizdeki doğal ve beşerî unsurların bize ne kadar yakın ya da uzak olduğuna ilişkin çıkarımlarda bulunabiliriz.
15:32:36
AI Öğretmen
Yaşadığımız evi ya da apartmanı düşünelim.
15:32:37
AI Öğretmen
Hava gözlemi yapmak ve hava durumunu raporlamak aynı zamanda bir uzmanlık alanıdır.
15:32:37
AI Öğretmen
Çevremizde sadece evler değil, insanların yaşamlarında önemli yerleri olan bazı yapılar da vardır.
15:32:37
AI Öğretmen
Ülkemizde hava olaylarıyla ilgili çalışmalar yapan kuruluş Meteoroloji Genel Müdürlüğüdür.
15:32:38
AI Öğretmen
Örneğin hastaneler, okullar, marketler ve ibadethaneler bu yapılara örnektir.
15:32:38
AI Öğretmen
Merkezi Ankara’da bulunan bu kuruluş, hava tahminlerini rapor hâline getirir.
15:32:38
AI Öğretmen
Mahallemiz, bu saydığımız yapıları kapsayan alandır.
15:32:39
AI Öğretmen
Hava durumunun kolay takip edilebilmesi için Meteoroloji Genel Müdürlüğünün belirlediği bazı görseller vardır.
15:32:39
AI Öğretmen
Tüm bu yapılarla birlikte, içinde yaşayan insanlar için yaşadıkları yerleri tarif etmek önemli bir ihtiyaçtır.
15:32:39
AI Öğretmen
Yaşadığımız yerin coğrafi özelliklerini tanımak, ülkemizi tanımakla yakından ilişkilidir.
15:32:39
AI Öğretmen
Adresimizi öğrenmek için yaptığımız çalışmada da bunu fark etmişizdir.
15:32:40
AI Öğretmen
Ülkemizin coğrafi özellikleri, nüfusun dağılımı başta olmak üzere birçok durumu etkilemiştir.
15:32:41
AI Öğretmen
Yaşadığımız yeri başkalarına tarif ederken önce mahalleyi, caddeyi ya da sokağı söyler, ardından apartman numaramızı ve ismini de mutlaka belirtiriz.
15:32:41
AI Öğretmen
Ülkemizin coğrafi özelliklerini daha iyi anlayabilmek için haritalardan yararlanabiliriz.
15:32:41
AI Öğretmen
Yaşadığımız yeri bu kadar çok yapı arasında doğru tarif edebilmek için krokilerden yararlanabiliriz.
15:32:42
AI Öğretmen
Yeryüzünün tümünün ya da bir parçasının belli oranda küçültülerek düzlem üzerinde gösterilmesine harita denir.
15:32:42
AI Öğretmen
Krokiler, bir bölgeyi kuş bakışı gösteren ve o bölgede var olan yapıları ana hatlarıyla belirten basit çizimlerdir.
15:32:42
AI Öğretmen
Kroki çizerken kroki çizeceğimiz alanı doğru bir biçimde yansıtmalıyız.
15:32:43
AI Öğretmen
Haritalar; coğrafya, dil, nüfus, doğa gibi durumların dağılışını göstermek için kullanılabilir.
15:32:43
AI Öğretmen
Yapıların büyüklüklerini göz kararı çizmeliyiz, yani aralarındaki büyüklük farkını kabaca göstermeliyiz.
15:32:44
AI Öğretmen
Türkiye siyasi haritasında ülkemizin komşu ülkelerle sınırlarını, il sınırlarını ve il merkezleri gibi idari bilgileri görebiliriz.
15:32:45
AI Öğretmen
Kroki çizerken görüntüyü kuş bakışı, yani yukarıdan bakıyormuşuz gibi yansıtmalıyız.
15:32:45
AI Öğretmen
Dağ, ova, göl, vadi, ırmak gibi yer şekillerinin gösterildiği haritalara fiziki harita denir.
15:32:45
AI Öğretmen
Krokide çizilecek unsurların tüm detaylarıyla çizilmesine gerek yoktur, basit olması yeterlidir.
15:32:45
AI Öğretmen
Fiziki haritalarda yer şekilleri renklerle ifade edilir.
15:32:46
AI Öğretmen
Yükseltiler kahverengi ile gösterilir ve yükselti arttıkça kahverengi koyulaşır.
15:32:46
AI Öğretmen
Yolları çizgiler hâlinde, yapıları ise kutucuk şeklinde gösterebiliriz.
15:32:47
AI Öğretmen
Yükseltinin az olduğu yerler sarı, deniz seviyesindeki ve çukur alanlar ise yeşil renkle gösterilir.
15:32:47
AI Öğretmen
Krokimizde hangi tarafların hangi yönler olduğunu mutlaka belirtmeliyiz.
15:32:48
AI Öğretmen
Krokimizde önemli gördüğümüz yapılara yer vermeliyiz.
15:32:48
AI Öğretmen
Deniz, göl ve akarsular mavi renkle gösterilir.
15:32:49
AI Öğretmen
Krokimizde sokak ve caddelerin isimlerine de yer vermeliyiz.
15:32:49
AI Öğretmen
Ülkemizi tanımaya yönelik araştırmalar yaparken, nüfusun her yerde aynı yoğunlukta olmadığını fark ederiz.
15:32:49
AI Öğretmen
Krokimizde acil durumlarda kullanılacak olan sığınak, acil toplanma yeri, acil çıkış ve diğer güvenli alanları da göstermeliyiz.
15:32:49
AI Öğretmen
Bunun en temel sebebi, ülkemizin sahip olduğu yer şekilleridir.
15:32:50
AI Öğretmen
Kroki sadece mahallemiz için çizebileceğimiz bir gösterim değildir.
15:32:50
AI Öğretmen
Yer şekilleri, nüfusun dağılışını etkiler.
15:32:51
AI Öğretmen
Yer şekillerinin ülkemizin her yerinde aynı olmadığını, Türkiye’nin uydu görüntülerine bakarak görebiliriz.
15:32:52
AI Öğretmen
Türkiye’nin üç tarafı denizlerle çevrilidir.
15:32:52
AI Öğretmen
Evimizin, sınıfımızın, okulumuzun hatta aklımıza gelebilecek çeşitli yapıların bulunduğu her yerle ilgili kroki çizimi yapabiliriz.
15:32:52
AI Öğretmen
Ülkemizin kuzeyinde ve güneyinde yüksek sıradağlar vardır.
15:32:53
AI Öğretmen
Krokilerimizde sığınak, acil toplanma yeri, acil çıkış ve diğer güvenli alanları belirtiriz.
15:32:53
AI Öğretmen
Doğu kesiminde ise bir bütün olarak yüksek ve engebeli alanlar bulunur.
15:32:53
AI Öğretmen
Böylece acil bir durumda insanların ne yönde hareket etmeleri gerektiğini belirtmiş oluruz.
15:32:54
AI Öğretmen
Ülkemizin engebeli yerlerinde nüfus seyrektir, yeryüzü şekillerinin sade olduğu yerlerde ise nüfus daha fazladır.
15:32:54
AI Öğretmen
Yaşamımızı sürdürdüğümüz mahalle bizim yakın çevremizdir.
15:32:55
AI Öğretmen
Mahallemizde bir gezintiye çıktığımızda farklı unsurlarla karşılaşırız.
15:32:55
AI Öğretmen
Doğal afetler; can ve mal kayıplarına, büyük yıkım ve zararlara neden olan ve insan eliyle önlenemeyen felaketlerdir.
15:32:56
AI Öğretmen
Doğal afetlerin nerede ve ne zaman ortaya çıkacağını önceden kesin olarak bilmek çok zordur.
15:32:56
AI Öğretmen
Dünyamızda doğal süreçlerle oluşan, oluşumunda insan katkısı olmayan unsurlara doğal unsur denir.
15:32:57
AI Öğretmen
Ülkemizde en sık görülen doğal afetler deprem, sel, orman yangınları, heyelan ve çığ düşmesidir.
15:32:57
AI Öğretmen
İnsanların oluşturduğu yapılara ise beşerî unsur adı verilir.
15:32:58
AI Öğretmen
Çölleşme, erozyon, fırtınalar, tsunami, aşırı sıcaklar ve aşırı soğuklar da doğal afetlerdendir.
15:32:58
AI Öğretmen
Ormanlar, dağlar, tepeler, göller, ovalar, akarsular, şelaleler, mağaralar ve denizler birer doğal unsurdur.
15:32:59
AI Öğretmen
Doğal afetler, toplum yaşamını olumsuz yönde etkiler.
15:32:59
AI Öğretmen
Yani bu yapılar oluşurken insanların etkisi yoktur, kendiliğinden doğal süreçlerle oluşmuşlardır.
15:33:00
AI Öğretmen
Tüm bu oluşumlar doğanın bir parçasıdır.
15:33:00
AI Öğretmen
Doğal afetlerin yol açtığı olumsuzluklar, çeşitli önlemler alınarak büyük ölçüde azaltılabilir.
15:33:01
AI Öğretmen
Okul, hastane, yol, bina, köprü, park ve daha birçok yapı ise beşerî unsurdur.
15:33:01
AI Öğretmen
Ülkemiz, pek çok ülkede olduğu gibi sık sık farklı doğal afetlerin görüldüğü bir coğrafya üzerinde yer almaktadır.
15:33:02
AI Öğretmen
Bu doğal afetlerin başında deprem gelir.
15:33:02
AI Öğretmen
Her bir beşerî unsur, insan yaşamını kolaylaştırmak ve güzelleştirmek amacıyla insanlar tarafından oluşturulmuştur.
15:33:03
AI Öğretmen
Deprem, yeryüzünün şiddetle sarsılması olayıdır.
15:33:03
AI Öğretmen
Beşerî unsurlar, ihtiyaçlarımızı karşılamamız için doğadaki malzemeler kullanılarak inşa edilir.
15:33:04
AI Öğretmen
Depremler, yer kabuğunda bulunan fay hatlarından kaynaklanır.
15:33:04
AI Öğretmen
Örneğin barınma ihtiyacımızı evler inşa ederek karşılarız.
15:33:05
AI Öğretmen
Ülkemiz, şiddetli depremler oluşturabilen önemli fay hatları üzerindedir.
15:33:05
AI Öğretmen
Eğitim ihtiyacımızı güvenli ve korunaklı bir ortamda karşılayabilmemiz için okul binalarına ihtiyaç vardır.
15:33:05
AI Öğretmen
Ülkemizde görülen bir diğer doğal afet heyelandır.
15:33:06
AI Öğretmen
Zemini kayalardan oluşan bir yamacın üstündeki toprak kütlelerinin yer çekimi, eğim, su ve benzeri kuvvetlerin etkisiyle yerinden koparak yer değiştirmesine heyelan ya da toprak kayması denir.
15:33:07
AI Öğretmen
Bir yerden bir yere konforlu ve hızlı bir biçimde seyahat edebilmemiz için yollara, köprülere, tünellere ve viyadüklere ihtiyaç duyarız.
15:33:07
AI Öğretmen
Heyelan bazen çok ani gelişebilir, bazen ise yavaş yavaş zaman içinde gerçekleşebilir.
15:33:07
AI Öğretmen
İçme ve kullanma suyunu inşa ettiğimiz barajlardan elde ederiz.
15:33:08
AI Öğretmen
Üretim ihtiyacımızı karşılamak için fabrikalar, ibadetimizi gerçekleştirebilmemiz için ibadethaneler inşa edilir.
15:33:08
AI Öğretmen
Bu yüzden heyelana yatkın olduğu bilinen bölgelerde yerleşim yerleri kurulmamalıdır.
15:33:09
AI Öğretmen
Bu bölgelere yakın yerlerde yaşayanlar iyi birer gözlemci olmalı ve fark ettikleri kütlesel hareketleri yerel yöneticilere bildirmelidir.
15:33:09
AI Öğretmen
Sağlık problemleri yaşadığımızda başvurabileceğimiz hastaneler de insanlar tarafından yapılan beşerî unsurlardır.
15:33:10
AI Öğretmen
Heyelan sadece yumuşak toprak örtüsünün kayması olarak düşünülmemelidir.
15:33:10
AI Öğretmen
Dört mevsimin yaşandığı ülkemizin farklı yerlerinde birbirinden farklı hava olayları görülebilmektedir.
15:33:10
AI Öğretmen
Belirli bir alanda kısa süreler içinde etkili olan hava olaylarına hava durumu denir.
15:33:11
AI Öğretmen
Bu örtüyle birlikte dev kayalar, ağaçlar, yollar ve dolgu malzemeleri de yerlerinden kopup kayabilir.
15:33:11
AI Öğretmen
Hava durumunu bilmek, günlük hayatımızdaki etkinlikleri gerçekleştirebilmemiz için önemlidir.
15:33:12
AI Öğretmen
Bu nedenle heyelanın yıkıcı bir etkisi vardır.
15:33:12
AI Öğretmen
Örneğin yağmurlu günler için yanımızda şemsiye taşıyabiliriz.
15:33:12
AI Öğretmen
Heyelan tehdidi fark edildiğinde, yerleşim yerleri acilen boşaltılmalıdır.
15:33:13
AI Öğretmen
Heyelan anında heyelanın geldiği yol üzerinden uzak durmak, mümkünse daha yüksek kesimlere veya farklı yönlere gitmek gerekir.
15:33:13
AI Öğretmen
Hava durumu; yağmur, kar, rüzgâr, sis gibi hava olaylarının belli aralıklarla gözlemlenmesiyle elde edilir.
15:33:14
AI Öğretmen
Ayrıca çevredeki insanları da uyarmalıyız.
15:33:14
AI Öğretmen
Hava durumunu öğrenmek, gün içinde gerçekleştireceğimiz etkinlikler için önem taşır.
15:33:15
AI Öğretmen
Gelen kütlelerden kaçmak için yeterli zaman yoksa, etrafta arkasına saklanabileceğimiz ve sağlam olduğuna inandığımız bir yapı bulmalıyız.
15:33:15
AI Öğretmen
Bu yapının arkasında baş ve boynumuzu koruyarak güvenli bir pozisyon almalıyız.
15:33:16
AI Öğretmen
Örneğin rüzgârın şiddetli eseceği bir günde piknik yapmak uygun olmayabilir.
15:33:16
AI Öğretmen
Heyelanların zararlarını önlemek için yerleşim alanları yer bilimleri ve mühendislik açısından incelenmelidir.
15:33:17
AI Öğretmen
Çünkü piknik ateşi rüzgâr nedeniyle başka yerlere sıçrayabilir ve yangınlar çıkabilir.
15:33:17
AI Öğretmen
Heyelana yatkın bölgelerin haritası çıkarılmalı, yeni bilgiler geldikçe güncellenmeli ve halk bu konuda bilinçlendirilmelidir.
15:33:18
AI Öğretmen
Ülkemizde sık görülen bir başka doğal afet orman yangınlarıdır.
15:33:18
AI Öğretmen
Çok sıcak bir günde dışarı çıkmak ise özellikle yaşlılar, tansiyon hastaları ve çocuklar için tehlikeli olabilir.
15:33:18
AI Öğretmen
Hava gözlemi ve hava durumunu raporlama aynı zamanda bir uzmanlık alanıdır.
15:33:19
AI Öğretmen
Orman yangınlarının oluşmasında hem doğal hem de beşerî, yani insan kaynaklı sebepler etkilidir.
15:33:19
AI Öğretmen
Ülkemizde yaptığı çalışmalarda hava olaylarını konu edinen kuruluş Meteoroloji Genel Müdürlüğüdür.
15:33:19
AI Öğretmen
Orman yangınlarını önlemek için ormanlık alanlarda ateş yakılmamalıdır.
15:33:20
AI Öğretmen
Merkezi Ankara’da olan bu kuruluş, hava tahminlerini rapor hâline getirir.
15:33:20
AI Öğretmen
Piknik için ateş yakıldıysa, ayrılmadan önce ateşin tamamen söndüğünden emin olunmalıdır.
15:33:20
AI Öğretmen
Hava durumunun kolaylıkla takip edilmesi amacıyla Meteoroloji Genel Müdürlüğünün belirlediği görseller vardır.
15:33:21
AI Öğretmen
Ormanlara yanıcı kimyasal maddeler, cam ve metal parçalar kesinlikle atılmamalıdır.
15:33:21
AI Öğretmen
Yaşadığımız yerin coğrafi özelliklerini tanımak, ülkemizi tanımakla yakından ilişkilidir.
15:33:21
AI Öğretmen
Orman yangınları sadece bitki topluluklarına değil, tüm canlılara büyük zarar verir.
15:33:23
AI Öğretmen
Çünkü yangınlarda yalnızca bitkiler değil, ormanda yaşayan diğer canlılar da zarar görür.
15:33:23
AI Öğretmen
Ülkemizin coğrafi özellikleri, nüfusun dağılımı başta olmak üzere pek çok faktörü etkilemiştir.
15:33:23
AI Öğretmen
Ülkemizin coğrafi özelliklerini daha iyi anlayabilmek için haritalardan yararlanabiliriz.
15:33:24
AI Öğretmen
Yangınlar sırasında oksijen kaynağımız olan ağaçlarla birlikte geleceğimiz de yanar.
15:33:24
AI Öğretmen
Yeryüzünün tümünün ya da bir parçasının belli oranda küçültülüp düz bir yüzey üzerinde gösterilmesine harita denir.
15:33:24
AI Öğretmen
Bu nedenle insanlara, yangınlara karşı alınabilecek önlemler hakkında eğitim verilmesi gerekir.
15:33:25
AI Öğretmen
Ülkemizde görülen bir başka doğal afet çığdır.
15:33:25
AI Öğretmen
Haritalar, coğrafya, dil, nüfus, doğa gibi olguların dağılımını göstermek üzere kullanılabilir.
15:33:26
AI Öğretmen
Türkiye siyasi haritası üzerinde ülkemizin komşu ülkelerle sınırları, il sınırları ve il merkezleri gibi idari bilgileri görebiliriz.
15:33:26
AI Öğretmen
Eğimli arazilerde birikmiş kalın kar örtüsünün; yer çekimi, deprem, şiddetli rüzgârlar, aşırı kar yağışı veya dengesiz kar erimeleri nedeniyle hızla kaymasına çığ denir.
15:33:27
AI Öğretmen
Çığ tehlikesini azaltmak için özellikle yamaçlardaki orman örtüsü tahrip edilmemelidir.
15:33:28
AI Öğretmen
Büyük gövdeli ağaçlar ve orman örtüsündeki diğer unsurlar, çığın gücünü azaltabilir.
15:33:28
AI Öğretmen
Dağ, ova, göl, vadi, ırmak gibi yer şekillerinin gösterildiği haritalar fiziki harita olarak adlandırılır.
15:33:28
AI Öğretmen
Bazı dönemlerde çığ riski artar ve bu dönemlerde ilgili kuruluşların uyarıları ve duyuruları dikkatle takip edilmelidir.
15:33:29
AI Öğretmen
Fiziki haritalarda yer şekilleri renklerle belirtilir.
15:33:29
AI Öğretmen
Çığ oluşmadan önce bazı belirtiler görülebilir.
15:33:29
AI Öğretmen
Yükseltiler kahverengi renkle gösterilir ve yükselti arttıkça renk koyulaşır.
15:33:31
AI Öğretmen
Yükseltinin az olduğu yerler sarı renkle, deniz seviyesinde ve çukur olan yerler ise yeşil renkle gösterilir.
15:33:31
AI Öğretmen
Bunların başında ses gelir, örneğin çığ kütlelerinin etkisiyle ince gövdeli ağaçların kırılma sesleri duyulabilir.
15:33:31
AI Öğretmen
Deniz, göl ve akarsular ise mavi renkle gösterilir.
15:33:31
AI Öğretmen
Böyle durumlarda çığın etkileyebileceği bölgeler hemen terk edilmelidir.
15:33:32
AI Öğretmen
Çevredeki insanlar uyarılmalı ve çığ haberi alınır alınmaz yetkililere bilgi verilmelidir.
15:33:33
AI Öğretmen
Ülkemizi tanımaya yönelik araştırmalar yaparken nüfusun ülkemizin her yerinde aynı şekilde dağılmadığını fark ederiz.
15:33:34
AI Öğretmen
Yetkililer, gerekli ekipmana, yeterli eğitime ve uygun araçlara sahip oldukları için çığdan etkilenen insanların nasıl kurtarılacağını iyi bilirler.
15:33:34
AI Öğretmen
Bunun en temel sebebi ülkemizin sahip olduğu yer şekilleridir.
15:33:34
AI Öğretmen
Yer şekilleri nüfusun dağılışını etkiler.
15:33:35
AI Öğretmen
Ülkemizde sık görülen bir başka afet ise seldir.
15:33:35
AI Öğretmen
Sel, aşırı yağışlardan sonra toprağın suyu emememesiyle su kütlelerinin yüzeyde akarak oluşturduğu baskınlardır.
15:33:36
AI Öğretmen
Bu büyük su kütleleri önlerine çıkan her şeyi sürükleyerek yıkıcı bir güç kazanır.
15:33:36
AI Öğretmen
Yer şekillerinin ülkemizin her yerinde aynı olmadığını, Türkiye’nin uydu görüntüsünü inceleyerek de fark edebiliriz.
15:33:36
AI Öğretmen
Türkiye’nin üç tarafı denizlerle çevrilidir.
15:33:37
AI Öğretmen
Sel sırasında özellikle alçakta bulunan ev ve iş yerleri su ve çamur altında kalır.
15:33:37
AI Öğretmen
Ülkemizin kuzeyinde ve güneyinde yüksek sıradağlar vardır.
15:33:37
AI Öğretmen
Ülkemizin doğusunda ise bir bütün olarak yüksek ve engebeli kesimler yer alır.
15:33:37
AI Öğretmen
Çarpık kentleşmiş, betonarme yapıların çok olduğu ve nehir yataklarına ev yapılan bölgelerde sellerin verdiği zararlar artmaktadır.
15:33:38
AI Öğretmen
Sellerden korunmak için akarsu yatakları konut yapımına kapatılmalı, bu yataklara setler yapılmalı ve toprağı ve ağaçları koruyan kentler inşa edilmelidir.
15:33:39
AI Öğretmen
Ülkemizin engebeli yerlerinde nüfus seyrekken, yeryüzü şekillerinin sade olduğu yerlerde nüfus fazladır.
15:33:39
AI Öğretmen
Afetlerden sonra bir süre evlerimize dönemeyebiliriz ama ihtiyaçlarımız bu süre içinde devam eder.
15:33:40
AI Öğretmen
Bu ihtiyaçların karşılanması için afet ve acil durum çantamızı önceden hazırlamamız gerekir.
15:33:40
AI Öğretmen
Doğal afetler; can ve mal kayıpları ile büyük yıkım ve zararlara neden olan, insan eliyle önlenemeyen felaketlerdir.
15:33:41
AI Öğretmen
Bu çantanın, afetten sonra kolayca ulaşabileceğimiz bir yerde olması önemlidir.
15:33:41
AI Öğretmen
Doğal afetlerin nerede ve ne zaman ortaya çıkacağını önceden kesin olarak belirlemek çok zordur.
15:33:41
AI Öğretmen
Ülkemizde en sık görülen doğal afetler deprem, sel, orman yangınları, heyelan ve çığ düşmesidir.
15:33:42
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantaları yalnızca evlerde değil, iş yerlerinde ve okullarda da hazırlanabilir.
15:33:43
AI Öğretmen
Çölleşme, erozyon, fırtınalar, tsunami, aşırı sıcaklar ve aşırı soğuklar da doğal afetlere örnektir.
15:33:43
AI Öğretmen
Çantanın içinde, ailede varsa yaşlılar, bebekler ve engelliler için gerekli eşyalar da bulunmalıdır.
15:33:44
AI Öğretmen
Doğal afetler toplum yaşamını olumsuz etkiler.
15:33:44
AI Öğretmen
Doğal afetlerin yol açtığı olumsuzluklar çeşitli önlemler alınarak büyük ölçüde azaltılabilir.
15:33:44
AI Öğretmen
Evcil hayvanlarımızın da bizimle olacağı düşünülerek, onlar için de gerekli malzemeler çantaya eklenmelidir.
15:33:46
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantalarına; su, konserveler, kuru gıdalar, meyve suları konmalıdır.
15:33:46
AI Öğretmen
Ülkemiz, pek çok ülkede olduğu gibi sık sık çeşitli doğal afetlerin görüldüğü bir coğrafya üzerinde yer almaktadır.
15:33:46
AI Öğretmen
Ayrıca kimlik kartı gibi önemli belgelerin fotokopileri, banka cüzdanları ve giyecekler de çantaya eklenmelidir.
15:33:47
AI Öğretmen
Bu doğal afetlerin başında deprem gelmektedir.
15:33:48
AI Öğretmen
Deprem, yeryüzünün şiddetle sarsılması olayıdır.
15:33:48
AI Öğretmen
Dezenfektanlar, ıslak mendil, tuvalet kâğıdı gibi hijyen malzemeleri de çantada bulunmalıdır.
15:33:49
AI Öğretmen
İlk yardım çantası, uyku tulumu, kolay kurulabilen çadır, battaniye, eldiven, çakı, ip, tornavida, düdük, makas, kâğıt ve kalem de yer almalıdır.
15:33:49
AI Öğretmen
Depremler, yer kabuğunda yer alan fay hatlarından kaynaklanmaktadır.
15:33:50
AI Öğretmen
Pilli radyo, el feneri ve ışıldak da her birey için yeterli miktarda çantaya konulmalıdır.
15:33:50
AI Öğretmen
Bunlara ek olarak gerekli görülen başka malzemeler de çantaya eklenebilir.
15:33:50
AI Öğretmen
Ülkemiz, şiddetli depremler oluşturabilen önemli fay hatları üzerindedir.
15:33:51
AI Öğretmen
Bu malzemelerin amacı, afetten sonra dışarıda geçirdiğimiz sürede hayatımızı kolaylaştırmaktır.
15:33:51
AI Öğretmen
Ülkemizde görülen bir diğer doğal afet ise heyelandır.
15:33:51
AI Öğretmen
Bu malzemelerin bir kısmı, afet ve acil durum ekipleri gelene kadar afetten etkilenen insanlara yardım etmemizi de sağlayabilir.
15:33:52
AI Öğretmen
Afetler öncesinde, sırasında ve sonrasında alınması gereken bazı önlemler vardır.
15:33:53
AI Öğretmen
Zemini kayalardan oluşan bir yamacın üstündeki toprak kütlelerinin yer çekimi, eğim, su ve benzeri kuvvetlerin etkisiyle yerlerinden koparak yer değiştirmesine heyelan veya toprak kayması denir.
15:33:53
AI Öğretmen
Ailemizden başlayarak okulumuz ve yakın çevremizde bu önlemlerin alınmasına katkı sağlamalıyız.
15:33:53
AI Öğretmen
Afetlerden önce yapılması gerekenler arasında ailemiz için bir afet ve acil durum planı geliştirmek vardır.
15:33:53
AI Öğretmen
Heyelan bazen çok ani gelişen bir afetken bazen de zamanla yavaş yavaş gerçekleşebilir.
15:33:54
AI Öğretmen
Bu nedenle heyelana yatkın olduğu bilinen bölgelerde yerleşim yerleri kurulmamalıdır.
15:33:54
AI Öğretmen
Bir afet ve acil durum çantası oluşturmak da bu hazırlıkların içindedir.
15:33:55
AI Öğretmen
En son acil durum uyarıları hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir.
15:33:55
AI Öğretmen
Bu bölgelere yakın yerlerde yaşayan insanlar iyi birer gözlemci olmalı ve fark ettikleri kütlesel hareketleri yerel yöneticilerle paylaşmalıdır.
15:33:55
AI Öğretmen
Tahliye durumunda gidilebilecek güvenli yerleri önceden belirlemeliyiz.
15:33:55
AI Öğretmen
Heyelan sadece yumuşak toprak örtüsünün kayması olarak düşünülmemelidir.
15:33:55
AI Öğretmen
Tahliye planlarının hazırlanmasına destek olmalı ve yapılan tatbikatlara katılmalıyız.
15:33:56
AI Öğretmen
Bu örtüyle birlikte dev kayalar, ağaçlar, yollar ve dolgu malzemeleri de yerlerinden kopup gelebilir.
15:33:56
AI Öğretmen
Biz bu kapsamda bir afet ve acil durum çantası oluşturduk.
15:33:56
AI Öğretmen
Bu nedenle heyelanın yıkıcı bir etkisi vardır.
15:33:57
AI Öğretmen
Heyelan tehdidi fark edildiğinde yerleşim birimleri acilen boşaltılmalıdır.
15:33:57
AI Öğretmen
Çantamızın içinde su, yiyecek, battaniye ve ilk yardım malzemeleri bulunuyor.
15:33:58
AI Öğretmen
Heyelan anında heyelanın takip ettiği yoldan uzak durmak gerekir.
15:33:58
AI Öğretmen
Ayrıca fazladan kıyafet, ilaç ve diğer gerekli eşyaları da çantaya yerleştirdik.
15:33:59
AI Öğretmen
Mümkün olduğunca yüksek kesimlere çıkmak ya da farklı yerlere doğru uzaklaşmak ve çevredeki insanları uyarmak önemlidir.
15:33:59
AI Öğretmen
Kuru gıdalar ve konserveleri de ekleyerek çantamızı evimizde belirlediğimiz tahliye yoluna yakın bir yere koyduk.
15:34:00
AI Öğretmen
Evimizdeki ve yakın çevremizdeki güvenli bölgeleri belirledik.
15:34:00
AI Öğretmen
Gelen kütlelerden kaçmak için yeterince zaman yoksa, etrafınızda arkasına saklanabileceğiniz ve sağlam olduğunu düşündüğünüz bir yapı bulmalısınız.
15:34:01
AI Öğretmen
Evde yaşam üçgeni oluşturabileceğimiz alanları seçerken uzmanların önerilerini dikkate aldık.
15:34:01
AI Öğretmen
Bu yapının arkasında baş ve boynunuzu koruyarak güvenli bir pozisyon almanız gerekir.
15:34:02
AI Öğretmen
Heyelanların zararlarının önlenebilmesi için yerleşim alanları yer bilimleri ve mühendislik açısından incelenmelidir.
15:34:02
AI Öğretmen
Daha sonra en yakın acil toplanma alanına nasıl gideceğimizle ilgili bir plan yaptık.
15:34:02
AI Öğretmen
Heyelana yatkın yerlerin haritası çıkarılmalı, yeni veriler geldikçe güncellenmelidir ve halk bu konuda bilinçlendirilmelidir.
15:34:03
AI Öğretmen
Acil durum numaralarını gözden geçirdik.
15:34:03
AI Öğretmen
Ülkemizde sık sık görülen bir başka doğal afet ise orman yangınlarıdır.
15:34:04
AI Öğretmen
Ailem, bana ülkemizdeki farklı acil çağrı numaralarının tek bir numara olan 112 altında toplandığını öğretti.
15:34:04
AI Öğretmen
Orman yangınlarının oluşmasında hem doğal sebepler hem de beşerî yani insan kaynaklı sebepler etkilidir.
15:34:04
AI Öğretmen
Bu numarayı nasıl arayacağımı ve yalnızca gerçek bir acil durumda kullanmam gerektiğini biliyorum.
15:34:05
AI Öğretmen
Orman yangınlarının önüne geçebilmek için ormanlık arazilerde ateş yakılmamalıdır.
15:34:05
AI Öğretmen
Afetlerle ilgili doğru bilgileri takip etmeyi öğrendim.
15:34:05
AI Öğretmen
Piknik için ateş yakılmışsa, ateşin tamamen söndüğünden emin olunmalıdır.
15:34:06
AI Öğretmen
Ormanlara yanıcı kimyasal maddeler, cam ve metal parçalar kesinlikle atılmamalıdır.
15:34:06
AI Öğretmen
Ailemle, yaşadığımız yerdeki olası afetlerle ilgili güncellemeleri kontrol edebileceğimizi konuştuk.
15:34:07
AI Öğretmen
Orman yangınlarının sadece bitki topluluklarına değil, tüm canlılara zararı dokunur.
15:34:07
AI Öğretmen
Bunun için her gün okuduğumuz haberleri ve yetkililerin duyurularını birbirimizle paylaşmaya karar verdik.
15:34:07
AI Öğretmen
Çünkü yangınlarda sadece bitkiler değil, aynı zamanda orman içindeki diğer canlılar da zarar görür.
15:34:08
AI Öğretmen
Yangınlar sırasında oksijen kaynağı olan ağaçlarla birlikte geleceğimiz de yanar.
15:34:08
AI Öğretmen
Bir iletişim planı oluşturduk ve acil durumda nerede buluşacağımızı, kimi arayacağımızı belirledik.
15:34:09
AI Öğretmen
Acil durumda tam olarak ne yapacağımızı bilmek için ailece tatbikatlar yaptık.
15:34:09
AI Öğretmen
İnsanlara, yangınlara karşı alınabilecek önlemler ile ilgili eğitimlerin verilmesi gerekmektedir.
15:34:09
AI Öğretmen
Afet esnasında yapılması gerekenler arasında kapı ve pencerelerden uzak durmak vardır.
15:34:10
AI Öğretmen
Ülkemizde görülen bir başka doğal afet ise çığdır.
15:34:10
AI Öğretmen
Asansörleri kullanmamalı, elektriği ve gazı kapatmalıyız.
15:34:10
AI Öğretmen
Afetin zararından korunmak için güvenli alanlara gitmeliyiz.
15:34:11
AI Öğretmen
Eğimli arazi üzerinde birikmiş büyük kar örtüsünün, yer çekimi, deprem, şiddetli rüzgârlar, aşırı kar yağışı ya da dengesiz kar erimeleri nedeniyle büyük bir hızla kaymasına çığ adı verilir.
15:34:11
AI Öğretmen
Ben ve ailem, afet sırasında hazırladığımız plana göre belirlediğimiz acil durum tahliye yolunu kullanacağız.
15:34:12
AI Öğretmen
Çığ tehlikesini engellemek için özellikle yamaçlardaki orman örtülerinin tahrip edilmemesi gerekir.
15:34:12
AI Öğretmen
Evden çıkarken afet ve acil durum çantamızı yanımıza almayı unutmayacağız.
15:34:13
AI Öğretmen
Büyük gövdeli ağaçlar ve orman örtüsündeki diğer ögeler çığın gücünü kırabilir.
15:34:13
AI Öğretmen
Afet sonrasında yapılması gerekenler arasında, afet yardımı sağlayan yerel ve ulusal kuruluşlardan yardım istemek vardır.
15:34:14
AI Öğretmen
Özellikle bazı dönemlerde çığ riski artar.
15:34:14
AI Öğretmen
Yetkililerin yönlendirmelerini dikkatle dinleyip bunlara uymalıyız.
15:34:14
AI Öğretmen
Yaralanma olup olmadığını kontrol etmeli ve gerekirse tıbbi yardım almalıyız.
15:34:14
AI Öğretmen
Bu dönemlerde ilgili kuruluşların konuyla ilgili duyuruları ve uyarıları takip edilmelidir.
15:34:15
AI Öğretmen
Çığ gerçekleşmeden önce bazı belirtiler olabilir.
15:34:15
AI Öğretmen
Mümkün olduğunca sakin kalmaya çalışmalı ve afetten etkilenen insanlara yardımcı olmalıyız.
15:34:15
AI Öğretmen
Bu belirtilerin başında ses gelir, örneğin çığ kütlelerinin etkisiyle bazı ince gövdeli ağaçların kırılma sesi duyulabilir.
15:34:16
AI Öğretmen
Ben ve ailem, afet sonrasında güvende kalmamızı sağlayacak önlemleri biliyoruz.
15:34:16
AI Öğretmen
Böyle durumlarda çığın etkileyebileceği kesimler acilen terk edilmelidir.
15:34:16
AI Öğretmen
Planımıza uygun hareket ederek afet sonrasındaki süreci daha iyi yönetebileceğimizi düşünüyoruz.
15:34:17
AI Öğretmen
Herhangi bir afet veya acil durumda bizi korumak için ailemin bir planı olduğunu biliyorum.
15:34:17
AI Öğretmen
Çevredeki insanlar da uyarılmalıdır.
15:34:17
AI Öğretmen
Bu plan sayesinde afetlerden önce gerekli önlemleri aldık.
15:34:17
AI Öğretmen
Çığ haberi gelir gelmez yetkililere haber vermek son derece önemlidir.
15:34:18
AI Öğretmen
Afet sırasında ve sonrasında ne yapmamız gerektiğini biliyoruz.
15:34:19
AI Öğretmen
Yetkililer gerekli ekipmanlara, yeterli eğitime ve uygun araçlara sahip oldukları için çığdan etkilenen insanların nasıl kurtarılması gerektiğini bilirler.
15:34:19
AI Öğretmen
Ülkemizde sık sık görülen bir başka afet ise seldir.
15:34:19
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa herhangi bir konuda sorunun var mı?
15:34:20
AI Öğretmen
Sel, aşırı yağışlardan sonra toprağın suyu emme gücünü kaybetmesiyle yüzeysel akışa geçen su kütlelerinin oluşturduğu baskınlardır.
15:34:20
AI Öğretmen
Dev su kütleleri önlerine çıkan her şeyi hareket ettirerek yıkıcı bir güce kavuşur.
15:34:21
AI Öğretmen
Sel sırasında özellikle alçakta bulunan evler ve iş yerleri su ve çamur altında kalır.
15:34:21
AI Öğretmen
Çarpık kentleşmenin olduğu, betonarme yapıların çoğunlukta bulunduğu ve nehir yataklarına ev yapılan bölgelerde sellerin verdiği zararlar artmaktadır.
15:34:22
AI Öğretmen
Sellerden korunmak için akarsu yatakları konutlaşmaya kapatılmalıdır.
15:34:23
AI Öğretmen
Akarsu yataklarına setler yapılmalı ve toprak ile ağaç varlığına dost kentler inşa edilmelidir.
15:34:23
AI Öğretmen
Afetler sonrasında belirli bir süre evlerimize geri dönemeyebiliriz.
15:34:24
AI Öğretmen
Fakat bu süre içinde ihtiyaçlarımız devam edecektir.
15:34:26
AI Öğretmen
Bu ihtiyaçların karşılanabilmesi için afet ve acil durum çantamızı önceden hazırlamış olmamız gerekir.
15:34:26
AI Öğretmen
Afetten sonra ihtiyaç duyabileceğimiz malzemelerin bulunduğu bu çantanın kolay ulaşılabilecek bir yerde olması önemlidir.
15:34:27
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantaları sadece evler için değil, iş yerlerinde ve okullarda da hazırlanabilir.
15:34:28
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantasının içinde, ailemizde varsa yaşlılar, bebekler ve engelliler için gerekli eşyalar da bulundurulmalıdır.
15:34:29
AI Öğretmen
Bakımından sorumlu olduğumuz evcil hayvanlarımızın da bizimle birlikte olacağı düşünülürse, onlar için de çantada gerekli malzemelerin bulundurulması gerekir.
15:34:29
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantalarına su, konserveler, kuru gıdalar ve meyve suları konulmalıdır.
15:34:30
AI Öğretmen
Kimlik kartı gibi önemli belgelerin fotokopileri, banka cüzdanları, giyecekler de çantada yer almalıdır.
15:34:31
AI Öğretmen
Ayrıca dezenfektanlar, ıslak mendil, tuvalet kâğıdı gibi hijyen malzemeleri konmalıdır.
15:34:32
AI Öğretmen
İlk yardım çantası, uyku tulumu, kolay kurulabilen çadır, battaniye, eldiven gibi eşyalar da çantaya eklenmelidir.
15:34:33
AI Öğretmen
Çakı, ip, tornavida, düdük, makas, kâğıt, kalem, pilli radyo, el feneri ve ışıldak da her birey için yeterli miktarda çantaya konulmalıdır.
15:34:34
AI Öğretmen
Bu malzemeler dışında gerekli görülebilecek başka malzemeler de çantaya eklenebilir.
15:34:35
AI Öğretmen
Bu malzemelerin çantaya konulmasının sebebi, afetten sonra dışarıda geçirdiğimiz sürede yaşamımızı kolaylaştırmaktır.
15:34:36
AI Öğretmen
Bu malzemelerin bir kısmı, afet ve acil durum ekipleri gelene kadar afetten etkilenen insanlara yardımcı olmamızı da sağlayabilir.
15:34:37
AI Öğretmen
Afetler öncesinde, sırasında ve sonrasında alınması gereken önlemler vardır.
15:34:38
AI Öğretmen
Ailemizden başlayarak okulumuz ve yakın çevremizde bu önlemlerin alınmasına katkıda bulunmalıyız.
15:34:39
AI Öğretmen
Ailemin afet ve acil durum planında, afetlerden önce yapılması gerekenler belirlenmiştir.
15:34:39
AI Öğretmen
Bunlar; ailemiz için afet ve acil durum planı geliştirmek, bir afet ve acil durum çantası oluşturmak, en son acil durum uyarıları hakkında bilgi sahibi olmaktır.
15:34:40
AI Öğretmen
Ayrıca tahliye durumunda gidilebilecek güvenli yerleri belirlemek ve tahliye planlarının hazırlanmasına destek olmak da gereklidir.
15:34:40
AI Öğretmen
Bu süreçte tatbikatlara katılmak da önemlidir.
15:34:42
AI Öğretmen
Bizim bu kapsamda yaptıklarımız arasında bir afet ve acil durum çantası oluşturmak vardır.
15:34:43
AI Öğretmen
Çantamız su, yiyecek, battaniye ve ilk yardım malzemelerini içeriyor.
15:34:43
AI Öğretmen
Ayrıca fazladan kıyafet, ilaç ve diğer gerekli eşyaları da paketledik.
15:34:44
AI Öğretmen
Kuru gıdalar ve konserveleri de ekleyerek çantamızı evimizde belirlediğimiz tahliye yoluna yakın bir yerde konumlandırdık.
15:34:45
AI Öğretmen
Evimizdeki ve yakın çevremizdeki güvenli bölgeleri de belirledik.
15:34:45
AI Öğretmen
Evimizde yaşam üçgeni oluşturabileceğimiz alanları tespit ettik.
15:34:46
AI Öğretmen
Bunu yaparken uzmanların önerilerini dikkate aldık.
15:34:47
AI Öğretmen
Ardından en yakın acil toplanma alanına nasıl ulaşabileceğimiz konusunda bir planlama yaptık.
15:34:48
AI Öğretmen
Acil durum numaralarını da gözden geçirdik.
15:34:50
AI Öğretmen
Ailem bana, ülkemizde birden fazla olan acil çağrı numarasının tek numara, yani 112 altında toplandığını öğretti.
15:34:50
AI Öğretmen
Bu numarayı nasıl arayacağımı ve yalnızca gerçek bir acil durumda kullanmam gerektiğini biliyorum.
15:34:50
AI Öğretmen
Afetlerle ilgili doğru bilgileri takip etmeyi de öğrendim.
15:34:51
AI Öğretmen
Ailemle yaşadığımız yerdeki olası afetlerle ilgili güncellemeleri kontrol edebileceğimizi konuştuk.
15:34:52
AI Öğretmen
Bunun için gündelik olarak okuduğumuz haberleri ve yetkililerin duyurularını birbirimizle paylaşmaya karar verdik.
15:34:52
AI Öğretmen
Ayrıca bir iletişim planı oluşturduk.
15:34:53
AI Öğretmen
Acil bir durumda nerede buluşacağımızı ve kimi arayacağımızı önceden planladık.
15:34:54
AI Öğretmen
Acil durum tatbikatları da yaptık.
15:34:54
AI Öğretmen
Acil bir durumda tam olarak ne yapacağımızı bilmek için bu tatbikatları tekrar ettik.
15:34:55
AI Öğretmen
Afet esnasında yapılması gerekenler arasında kapı ve pencerelerden uzak durmak vardır.
15:34:56
AI Öğretmen
Asansörleri kullanmamak, elektriği ve gazı kapatmak da önemlidir.
15:34:57
AI Öğretmen
Afetin zararından kaçınmak için önceden belirlediğimiz güvenli alanlara gitmeliyiz.
15:34:58
AI Öğretmen
Ben ve ailem, afet esnasında hazırladığımız plana uygun olarak belirlediğimiz acil durum tahliye yolunu kullanacağız.
15:35:00
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantamızı yanımıza almayı da unutmayacağız.
15:35:00
AI Öğretmen
Afet sonrasında yapılması gerekenler arasında, afet yardımı sağlayan yerel ve ulusal kuruluşlardan yardım istemek vardır.
15:35:01
AI Öğretmen
Yetkililerin yönlendirmelerini dikkatle takip etmek ve bunlara uymak gerekir.
15:35:02
AI Öğretmen
Yaralanma olup olmadığını kontrol etmeli ve gerekirse tıbbi yardım almalıyız.
15:35:03
AI Öğretmen
Olabildiğince sakin olmaya çalışmak ve afetten etkilenen insanlara yardımcı olmak da önemlidir.
15:35:03
AI Öğretmen
Ben ve ailem afet sonrasında güvende kalmamızı sağlayacak önlemleri biliyoruz.
15:35:04
AI Öğretmen
Planımıza uygun hareket ederek afet sonrasındaki süreci daha iyi yönetebileceğimizi düşünüyoruz.
15:35:05
AI Öğretmen
Herhangi bir afet veya acil durumda bizi güvende tutmak için ailemin bir planı olduğunu biliyorum.
15:35:05
AI Öğretmen
Bu plan sayesinde afetlerden önce gerekli önlemleri almış olduk.
15:35:06
AI Öğretmen
Afet sırasında ve sonrasında ne yapmamız gerektiğini biliyoruz.
15:35:07
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa yön bulma veya afetlerle ilgili herhangi bir konuda sorunun var mı?
15:53:47
Öğrenci
Anladım
15:53:51
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
15:53:58
AI Öğretmen
Bu derste yönler, ara yönler ve güneş yardımıyla yön bulma yöntemlerini öğrendik. Ayrıca pusula, doğadaki işaretler ve teknolojik araçlarla yön bulma, mahalle ve çevremizi tanıma, krokilerin önemi, hava durumu ve ülkemizin coğrafi özellikleri hakkında bilgi edindik. Doğal afetler, afetlere karşı alınacak önlemler ve afet sonrası yapılması gerekenler konusunda da kapsamlı bilgiler paylaşıldı. Çok güzel bir çalışma oldu, kendine iyi bak ve bir sonraki derste görüşmek üzere!