AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
15 December 2025, 19:45
Bitiş
15 December 2025, 19:52
Süre
7 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

19:45:37
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:45:38
💭 AI Öğretmen
Güzel, başlayalım
19:45:41
AI Öğretmen
En az iki kelimeden oluşan ve çoğu zaman kelimelerin gerçek anlamı dışında kullanılan hazır söz gruplarına deyim denir.
19:45:42
AI Öğretmen
Deyimler, dilde çok sık kullanılan, belirli bir kalıba sahip ifadelerdir; yani deyimdeki kelimelerin yeri ya da yapısı değiştirilmez.
19:45:44
AI Öğretmen
Deyimler konuşma ve yazılara canlılık, akıcılık ve etkileyicilik katar; anlatımı daha süslü ve zengin yapar.
19:45:44
AI Öğretmen
Günlük hayatta hislerimizi ve düşüncelerimizi kısa, etkili ve akılda kalıcı şekilde dile getirmek için deyimler kullanılır.
19:45:46
AI Öğretmen
Deyimler bu yönüyle dili tıpkı yemeğe atılan tuz ve biber gibi lezzetlendirir; sade ve sıkıcı bir anlatımı daha ilgi çekici hâle getirir.
19:45:47
AI Öğretmen
Deyimlerin ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını anladın mı?
19:47:23
Öğrenci
daha çok mecaz olurlar değil mi daha çok mecaz olurlar değil mi
19:47:27
💭 AI Öğretmen
Güzel bir tespit
19:47:29
AI Öğretmen
Evet, deyimler genellikle kelimelerin gerçek anlamı dışında, yani mecaz anlamda kullanılırlar.
19:47:30
AI Öğretmen
Bu yüzden deyimler, anlatımı daha etkili ve renkli hale getiren mecazlı ifadeler olarak kabul edilir.
19:47:32
AI Öğretmen
Yani deyimler, kelimelerin doğrudan anlamından farklı, daha derin veya farklı bir anlam taşır.
19:47:32
AI Öğretmen
Bu konuyu anladın mı, başka bir örnekle açıklamamı ister misin?
19:47:55
Öğrenci
Anladım
19:47:59
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:48:02
AI Öğretmen
Deyimler, çoğunlukla mecaz anlamda kullanılan söz öbekleridir.
19:48:02
AI Öğretmen
Bir deyimi oluşturan kelimeleri tek tek düşündüğümüzde aklımıza gerçek anlamları gelir.
19:48:04
AI Öğretmen
Ama deyim bütün hâlinde kullanıldığında, kelimelerin kendi anlamlarından tamamen farklı, yeni ve mecaz bir anlam kazanır.
19:48:06
AI Öğretmen
Örneğin, "Korkudan dili tutuldu." deyiminde, birinin gerçekten dilinin elle tutulduğu anlamı yoktur.
19:48:09
AI Öğretmen
Buradaki anlam, kişinin çok korktuğu ya da şaşırdığı için konuşamaz hâle gelmesidir.
19:48:10
AI Öğretmen
Başka bir örnek olarak, "Gözden düştü." deyimini düşünelim.
19:48:11
AI Öğretmen
Kimse gerçek anlamda bir gözün içinden aşağıya düşmez.
19:48:12
AI Öğretmen
Bu deyimde anlatılmak istenen, bir kişinin artık eskisi kadar sevilmemesi ve değerini kaybetmesidir.
19:48:13
AI Öğretmen
Bu örneklerden de görebileceğimiz gibi, deyimlerdeki kelimeler çoğu zaman gerçek anlamlarıyla değil, mecaz anlamlarıyla bir araya gelerek yeni ve kalıplaşmış bir anlam ortaya çıkarır.
19:48:14
AI Öğretmen
Deyimlerin mecaz anlam taşıdığını ve örnekleri anlayabildin mi?
19:48:56
Öğrenci
Anladım
19:48:58
💭 AI Öğretmen
O hâlde devam edelim
19:49:01
AI Öğretmen
Deyimler, kelimelerin rastgele bir araya gelmesiyle oluşmaz, uzun zaman içinde oluşmuş ve artık değişmeyen kalıp sözlerdir.
19:49:02
AI Öğretmen
Bir deyimdeki kelimelerin sırası da, kullanılan kelimelerin kendisi de değiştirilemez.
19:49:04
AI Öğretmen
Mesela, "kulak misafiri olmak" deyimi vardır ve bu istemeden bir konuşmayı duymak anlamına gelir.
19:49:05
AI Öğretmen
"Yan masadakilere kulak misafiri oldum." cümlesini doğru bir şekilde kullanmış oluruz.
19:49:08
AI Öğretmen
Ama "misafir" kelimesinin yerine aynı anlamda olan "konuk" kelimesini koyup "kulak konuğu oldum" dersek deyimin kalıbı bozulur ve yanlış olur.
19:49:09
AI Öğretmen
Deyimler nasıl oluştuysa, o şekliyle kabul edilir ve her zaman aynı şekilde kullanılır.
19:49:10
AI Öğretmen
Deyimlerin değişmez yapısı hakkında anlattıklarımı anladın mı?
19:49:50
Öğrenci
Anladım
19:49:53
💭 AI Öğretmen
Dersle devam edelim
19:49:54
🎥 Video
19:49:55
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa bu deyimlerin anlamları hakkında bir sorunun var mı?
19:50:49
Öğrenci
Anladım
19:50:52
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
19:50:55
AI Öğretmen
Deyimler, günlük konuşma dilinde duyguları, düşünceleri ve yaşamla ilgili durumları anlatmak için kullanılan, yerleşmiş ve herkes tarafından bilinen söz öbekleridir.
19:50:57
AI Öğretmen
Bu deyimler, uzun uzun açıklama yapmaya gerek kalmadan, birkaç etkili kelime ile anlatılmak isteneni güçlü ve akılda kalıcı bir şekilde ifade eder.
19:50:59
AI Öğretmen
Deyimler anlatıma renk ve canlılık katar, söylenenleri daha etkili bir hale getirir.
19:51:00
AI Öğretmen
Konuşmalarda ve yazılarda deyimlerin doğru ve sık kullanılması, anlatımı sıradanlıktan çıkarır ve dili zenginleştirir.
19:51:02
AI Öğretmen
Türkçede deyimlere hâkim olmak ve bunları doğru yerlerde kullanmak, kendimizi daha etkili ve doğru anlatmamıza yardımcı olur.
19:51:03
AI Öğretmen
Böylece konuşmalarımız ve yazılarımız daha güzel, dikkat çekici ve akıcı olur.
19:51:04
AI Öğretmen
Deyimler hakkında anlattıklarımı anladın mı?
19:51:43
Öğrenci
Anladım
19:51:46
💭 AI Öğretmen
O hâlde devam edelim
19:51:52
AI Öğretmen
Bu derste deyimlerin ne olduğu, kelimelerin gerçek anlamlarından farklı olarak mecaz anlamda kullanıldıkları ve kalıplaşmış ifadeler oldukları üzerinde durduk. Ayrıca deyimlerin kelime sırasının ve yapısının değiştirilemediğini, aynı duygu için farklı deyimlerin kullanılabileceğini ve deyimlerin anlatımı nasıl zenginleştirdiğini öğrendik. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
19:52:41
Öğrenci
Bu konuyu sizin anlatımınızla birlikte çok iyi anladım, çok teşekkür ediyorum.
19:52:47
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!