AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
13 February 2026, 15:52
Bitiş
Devam ediyor
Süre
48 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

15:53:25
Öğrenci
"Öğretmenim
15:53:26
💭 AI Öğretmen
Buradayım, dinliyorum
15:53:29
AI Öğretmen
Bir cebirsel ifadede, araya toplama (+) ve çıkarma (−) işaretleri girerek birbirinden ayırdığımız her bir parçaya terim denir.
15:53:30
AI Öğretmen
Bu terimlerin, yani bu parçaların, toplam kaç tane olduğuna da terim sayısı adı verilir.
15:53:31
AI Öğretmen
Bir terimde, harfle yazılan ve değeri değişebilen kısma değişken denir.
15:53:32
AI Öğretmen
Bu değişkenin hemen önünde bulunan sayıya ise katsayı adı verilir.
15:53:33
AI Öğretmen
Hiç harf içermeyen, yani sadece sayı olan terime de sabit terim denir.
15:53:34
AI Öğretmen
Örneğin \(5x+3\) cebirsel ifadesinde terimler \(5x\) ve \(3\) tür.
15:53:35
AI Öğretmen
Bu ifadede toplam 2 tane terim olduğu için terim sayısı 2’dir.
15:53:35
AI Öğretmen
Buradaki değişken \(x\) tir, yani değeri değişebilen kısım \(x\) harfidir.
15:53:36
AI Öğretmen
\(x\) in önündeki 5 sayısı katsayıdır, yani değişkenin katsayısı 5 tir.
15:53:37
AI Öğretmen
İfadede harf içermeyen, sadece sayı olan 3 ise sabit terimdir.
15:53:38
AI Öğretmen
Denklem, iki matematiksel ifadenin birbirine eşit olduğunu gösteren bir bağıntıdır.
15:53:39
AI Öğretmen
Bu denklemdeki eşitliği sağlayan, yani eşitliği doğru yapan bilinmeyen değerine denklemin çözümü ya da kökü denir.
15:53:40
AI Öğretmen
Örneğin \(5x+3=18\) denkleminde, bu eşitliği doğru yapan \(x\) değeri denklemin köküdür.
15:53:41
AI Öğretmen
Bu kısımları anladın mı?
15:55:17
Öğrenci
Anladım
15:55:21
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
15:55:21
❓ Soru medium
Ali, `6y + 7 - 4y - 11` cebirsel ifadesini analiz ederken aşağıdaki yorumları yapmıştır: I. İfadenin en sade hâli `2y - 4` tür. II. En sade hâldeki ifadenin değişkeninin katsayısı 2'dir. III. İfadenin ilk hâlindeki sabit terimleri +7 ve +11'dir. IV. Bu ifade 20'ye eşitlenirse oluşan denklemin kökü 12'dir. Ali'nin yorumlarından hangisi hatalıdır ve bu hatanın düzeltilmiş hâli ne olmalıdır?
16:05:54
Öğrenci
Cevabım: 3
16:05:55
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:06:02
AI Öğretmen
Cevabın harika, hem hatalı yorumu doğru belirlemişsin hem de sabit terimin işaretiyle birlikte alınması gerektiğini net açıklamışsın. Cebirsel ifadelerde sabit terimi her zaman önündeki + veya - işaretiyle birlikte düşünmek çok önemli.
16:06:04
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap Hatalı olan yorum III. maddededir ve düzeltilmiş hâli: “İfadenin ilk hâlindeki sabit terimleri +7 ve -11'dir.”
16:06:04
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:06:29
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:06:30
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:06:43
AI Öğretmen
En az bir bilinmeyenin yer aldığı ve genellikle $x$, $y$, $a$ gibi değişkenlerle gösterilen, sadece belirli değerler için doğru olan eşitliklere denklem denir.
16:06:44
AI Öğretmen
Bir denklemin her iki tarafında da yalnızca sayılar değil, aynı zamanda bu bilinmeyenler de bulunur; yani sadece sayısal bir eşitlikten farklıdır.
16:06:44
AI Öğretmen
Bu tür eşitlikler, bilinmeyen her değeri için doğru olmaz, sadece o bilinmeyenin bazı özel değerleri için sağlanır.
16:06:45
AI Öğretmen
Bu durum, denklemin sabit ve her zaman doğru bir ilişki değil, belirli çözümleri olan bir matematiksel bağıntı olduğunu gösterir.
16:06:46
AI Öğretmen
Günlük hayatta denklemlere, örneğin bir alışverişte toplam tutarı belirleyen miktarların bilinmeyeniyle kişi başına düşen ödeme hesabını yaparken rastlanır.
16:06:48
AI Öğretmen
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem, $a \neq 0$ olmak üzere $ax + b = 0$ genel formuna sahiptir ve burada $a$ ile $b$ gerçel sayılardır.
16:06:49
AI Öğretmen
Bir denklemin birinci dereceden olması, denklemdeki bilinmeyenin üssünün $1$ olduğu ve $x^2$, $x^3$ gibi daha yüksek dereceli terimlerin yer almadığı anlamına gelir.
16:06:50
AI Öğretmen
Bu, değişkenin denklemde doğrusal biçimde, yani tek kuvvetle etkili olduğu durumların incelendiğini gösterir.
16:06:52
AI Öğretmen
Bir denklemin bir bilinmeyenli olması ise yalnızca bir tane değişken içermesi, örneğin sadece $x$ bulunması ve başka bilinmeyenlerin yer almaması demektir.
16:06:52
AI Öğretmen
Bu tür bir denklemi çözmek, eşitliği sağlayan tüm bilinmeyen değerlerini bulmak, yani değişkenin hangi durumda bu eşitliği sağladığını ortaya çıkarmak anlamına gelir.
16:06:53
AI Öğretmen
Bu çözüm mantığı, örneğin sabit hızla hareket eden bir aracın zamanı ile aldığı mesafeyi ilişkilendiren fiziksel problemleri çözerken de kullanılabilir.
16:06:56
AI Öğretmen
Now we will cover 8
16:06:57
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
16:08:27
Öğrenci
Anladım
16:08:30
💭 AI Öğretmen
Hmm
16:08:30
❓ Soru medium
$(4a - 16)x + a + 3 = 0$ ifadesi, $x$ değişkenine bağlı birinci dereceden bir bilinmeyenli bir denklem olduğuna göre, 'a' sabiti hangi değeri alamaz?
16:09:02
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
16:09:03
💭 AI Öğretmen
Bir düşünelim şimdi
16:09:06
AI Öğretmen
Denklemin birinci dereceden olabilmesi için, $x$'in katsayısının hangi özellikte olması gerekir sizce?
16:09:06
AI Öğretmen
Bu katsayının sıfır olması durumunda denklemde ne tür bir değişiklik olur?
16:09:08
AI Öğretmen
Sizce $4a - 16$ ifadesinin sıfır olması hangi $a$ değerini verir?
16:09:32
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
16:09:33
💭 AI Öğretmen
Hemen bakıyorum
16:09:35
AI Öğretmen
Denklemde birinci dereceden olabilmesi için $x$'in katsayısı neden sıfır olmamalı?
16:09:37
AI Öğretmen
Eğer $x$'in katsayısı sıfır olursa, denklemde $x$ değişkeni kalmaz, bu durumda denklem nasıl bir hal alır?
16:09:38
AI Öğretmen
$4a - 16 = 0$ denklemini çözdüğümüzde $a$ için hangi değeri buluruz?
16:10:33
Öğrenci
Cevabım: a=4
16:10:34
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:10:42
AI Öğretmen
Harika iş çıkarmışsın, mantığı çok iyi kavramışsın! Birinci dereceden olabilmesi için $x$’in katsayısının sıfır olmaması gerektiğini fark edip $(4a - 16) = 0$ eşitliğinden $a = 4$ değerinin denklemde $x$’i yok ettiğini doğru yorumlamışsın.
16:10:42
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap $a = 4$’tür.
16:10:43
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:11:02
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:11:04
💭 AI Öğretmen
Hmm
16:11:14
Görsel
Görsel
16:11:16
AI Öğretmen
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler, eşit kollu terazi modeliyle somutlaştırılabilir.
16:11:17
AI Öğretmen
Burada eşitliğin sol tarafı terazinin bir kefesini, sağ tarafı ise diğer kefesini temsil eder.
16:11:18
AI Öğretmen
Terazinin dengede kalması, denklemdeki eşitliğin korunmasına karşılık gelir.
16:11:19
AI Öğretmen
Terazinin dengesini bozmamak için, bir kefeye yapılan her işlem diğer kefeye de birebir aynı şekilde uygulanmak zorundadır.
16:11:21
AI Öğretmen
Yani bir tarafa eklenen, çıkarılan, çarpılan veya bölünen her şey, diğer tarafa da aynı biçimde uygulanır.
16:11:22
AI Öğretmen
Denklem çözmenin hedefi, yapılan işlemler sonucunda terazinin bir kefesinde yalnızca bilinmeyen (örneğin \(x\)) kalmasını sağlamaktır.
16:11:22
AI Öğretmen
Diğer kefede ise bu bilinmeyenin eşit olduğu sayı değeri kalır.
16:11:23
AI Öğretmen
Böylece denge korunarak, bilinmeyenin hangi değerde olduğuna ulaşılır.
16:11:24
AI Öğretmen
Eşit kollu terazi modeliyle birinci dereceden denklemin nasıl çözüldüğünü anladın mı?
16:12:10
Öğrenci
Anladım
16:12:13
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
16:12:13
❓ Soru medium
Kerem, `5(x - 1) = 3x + 9` denklemini, eşit kollu terazi modeli ve eşitliğin korunumu ilkesini kullanarak aşağıdaki adımlarla çözmüştür: **1. Adım:** `5x - 5 = 3x + 9` **2. Adım:** `5x - 3x = 9 - 5` **3. Adım:** `2x = 4` **4. Adım:** `x = 2` Kerem'in çözümünde, bilinmeyenleri ve sayıları terazinin farklı kefelerinde toplarken yaptığı ilk hata hangi adımdadır ve bu denklemin doğru sonucu kaçtır?
16:12:40
Öğrenci
Cevabım: 2
16:12:40
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:12:44
AI Öğretmen
Cevabın ne yazık ki tam doğru değil; sadece hatanın yapıldığı adımı söylemişsin, sonucu eksik bırakmışsın.
16:12:45
AI Öğretmen
İlk hata 2. Adım’dadır ve denklemin doğru sonucu x = 7’dir.
16:12:46
AI Öğretmen
Burada önemli kural, eşitliğin her iki tarafına aynı işlemi uygulayarak “teraziyi” dengede tutmaktır; 2. adımda sağ taraftan 5 çıkarmak bu dengeyi bozuyor.
16:12:48
AI Öğretmen
Büyük ihtimalle, “eksi 5’i karşıya atarken” işaret değiştirme kuralını karıştırıp, sadece tek tarafa işlem yapılabileceğini düşündün; oysa her zaman her iki tarafa da aynı işlem uygulanmalıdır.
16:12:48
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:13:20
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:13:22
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
16:13:31
AI Öğretmen
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemleri çözerken temel amaç, bilinmeyeni eşitliğin bir tarafında yalnız bırakmaktır.
16:13:32
AI Öğretmen
Bu amaçla denklemler, belirli kurallara göre adım adım düzenlenir ve önce "bilinenler bir tarafa, bilinmeyenler diğer tarafa" ilkesi uygulanır.
16:13:33
AI Öğretmen
Bir terim eşitliğin bir tarafından diğer tarafına geçirilirken işareti değişir; toplama işlemi çıkarma işlemine, çıkarma işlemi toplama işlemine dönüşür.
16:13:35
AI Öğretmen
Sonraki aşamada, denklemin her iki tarafında parantezler varsa açılır; benzer terimler, yani aynı bilinmeyeni içeren terimler ile sabit sayılar kendi aralarında toplanır veya çıkarılır.
16:13:37
AI Öğretmen
Son adımda bilinmeyen terim genellikle \(ax\) biçimindedir; burada \(a\) katsayıdır ve eşitliğin her iki tarafı bu katsayıya bölünerek bilinmeyen tek başına bırakılır, böylece denklemin çözümü elde edilir.
16:13:38
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
16:42:49
Öğrenci
Anladım
16:42:53
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:42:53
❓ Soru medium
Ali, "4(x - 3) - 1 = 2(x + 1) + 3" denklemini aşağıdaki adımları izleyerek çözmeye çalışmıştır: 1. Adım: "4x - 12 - 1 = 2x + 2 + 3" 2. Adım: "4x - 13 = 2x + 5" 3. Adım: "4x + 2x = 5 + 13" 4. Adım: "6x = 18" 5. Adım: "x = 3" Ali'nin çözümünde ilk hata hangi adımda yapılmıştır ve denklemin doğru çözümü nedir?
09:18:50
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
09:18:50
💭 AI Öğretmen
Tamam, şimdi en son bu soruya bakıyorduk
09:18:50
❓ Soru medium
Ali, "4(x - 3) - 1 = 2(x + 1) + 3" denklemini aşağıdaki adımları izleyerek çözmeye çalışmıştır: 1. Adım: "4x - 12 - 1 = 2x + 2 + 3" 2. Adım: "4x - 13 = 2x + 5" 3. Adım: "4x + 2x = 5 + 13" 4. Adım: "6x = 18" 5. Adım: "x = 3" Ali'nin çözümünde ilk hata hangi adımda yapılmıştır ve denklemin doğru çözümü nedir?
09:19:22
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
09:19:24
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım şimdi
09:19:26
AI Öğretmen
Ali'nin yaptığı işlemlerde hangi adımda terimleri bir taraftan diğer tarafa geçirirken işaret değişikliğine dikkat etmesi gerektiğini düşündün mü?
09:19:36
Öğrenci
Cevabım: 1
09:19:36
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:19:42
AI Öğretmen
Cevabın maalesef yanlış; hata 1. adımda değil, 3. adımda yapılmıştır.
09:19:43
AI Öğretmen
Doğru çözüm: 3. adımda 2x terimi sol tarafa geçirilirken işaret değiştirmeli ve "4x - 2x = 5 + 13" olmalıydı; buradan "2x = 18" ve "x = 9" elde edilir.
09:19:45
AI Öğretmen
Büyük olasılıkla, sen 1. adımda dağıma (dağılma özelliğine) dikkat edip hata aradın, ama o adım zaten doğruydu; asıl kritik nokta, terimi eşitliğin diğer tarafına geçirirken işaret değiştirmeyi unutmamaktır.
09:19:45
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
09:25:42
Öğrenci
Olur, devam edelim
09:25:44
💭 AI Öğretmen
Tamam, süper
09:25:52
AI Öğretmen
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerde amaç, bilinmeyeni yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafına da aynı işlemleri uygulamaktır.
09:25:53
AI Öğretmen
Bu örnekteki denklemimiz: 2a - 8 = 18 ve soru, bu denklemde a kaçtır şeklindedir.
09:25:55
AI Öğretmen
Çözümde birinci adımda, 2a - 8 = 18 denkleminde önce -8 diğer tarafa +8 olarak geçirilir ve 2a = 26 elde edilir.
09:25:56
AI Öğretmen
İkinci adımda, 2a ifadesi 2·a anlamına gelir ve çarpmanın tersi olan bölme kullanılarak her iki taraf 2’ye bölünür, böylece a = 13 bulunur.
09:25:56
AI Öğretmen
Sonuç olarak, denklemi sağlayan a değeri 13’tür.
09:25:58
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı yoksa soracağın bir şey var mı?
09:26:46
Öğrenci
Anladım
09:26:50
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam
09:26:50
❓ Soru medium
`4x + 9 = 37` denklemini çözen bir öğrenci aşağıdaki adımları izlemiştir: * **1. Adım:** `4x = 37 + 9` * **2. Adım:** `4x = 46` * **3. Adım:** `x = 46 / 4` * **4. Adım:** `x = 11,5` Bu öğrenci ilk olarak hangi adımda hata yapmıştır ve denklemin doğru sonucu kaçtır?
09:28:37
Öğrenci
Cevabım: fr
09:28:38
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:28:41
AI Öğretmen
Cevabın soruyla ilgisiz olduğu için maalesef yanlış.
09:28:42
AI Öğretmen
İlk hata **1. adımda** yapılmıştır; çünkü `+9` diğer tarafa geçerken `-9` olarak geçmeliydi, öğrenci ise `37 + 9` yazmış.
09:28:44
AI Öğretmen
Bu tip sorularda en sık karıştırılan nokta, terimi eşitliğin karşı tarafına geçirirken **işaretinin mutlaka değişmesi gerektiğini** unutmak. Dolayısıyla doğru cevap x = 7.
09:28:44
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
09:31:03
Öğrenci
Olur, devam edelim
09:31:05
💭 AI Öğretmen
Hmm
09:31:11
Görsel
Görsel
09:31:14
AI Öğretmen
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerde parantez içeren ifadeler, dağılma özelliği kullanılarak parantezden kurtarılarak çözülebilir.
09:31:15
AI Öğretmen
Örnekte verilen denklem $-3(x-1) + x = 7$ dir.
09:31:16
AI Öğretmen
Bu denklemde önce $-3$ sayısı, parantez içindeki her iki terimle çarpılır: $(-3 \cdot x) + (-3 \cdot -1) + x = 7$ yazılır.
09:31:17
AI Öğretmen
Bu çarpma işlemlerinden sonra $-3x + 3 + x = 7$ elde edilir.
09:31:18
AI Öğretmen
Daha sonra benzer terimler olan $-3x$ ve $+x$ birleştirilerek $-2x + 3 = 7$ yazılır.
09:31:19
AI Öğretmen
Sabit terim olan $+3$, eşitliğin diğer tarafına işaret değiştirerek geçirilir ve $-2x = 7 - 3$ yani $-2x = 4$ bulunur.
09:31:21
AI Öğretmen
Son adımda, bilinmeyeni yalnız bırakmak için denklemin her iki tarafı $-2$’ye bölünür, $\frac{-2x}{-2} = \frac{4}{-2}$ işlemi yapılır.
09:31:21
AI Öğretmen
Bu işlemin sonucu olarak $x = -2$ elde edilir ve böylece denklemi sağlayan $x$ değeri $-2$ olarak bulunur.
09:31:22
AI Öğretmen
Anlattığım bu adımlar senin için anlaşılır oldu mu?
09:34:37
Öğrenci
Anladım
09:34:40
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
09:34:40
❓ Soru medium
Bir öğrenci, $4(2x - 5) - x = 2$ denklemini çözerken aşağıdaki adımları izlemiştir: 1. Adım: $8x - 5 - x = 2$ 2. Adım: $7x - 5 = 2$ 3. Adım: $7x = 7$ 4. Adım: $x = 1$ Bu öğrencinin çözümünde ilk hata hangi adımda yapılmıştır ve denklemin doğru sonucu kaçtır?
09:35:57
Öğrenci
Cevabım: 1
09:35:57
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:36:00
AI Öğretmen
Yanıtın ne yazık ki eksik ve bu yüzden yanlış kabul edilir.
09:36:01
AI Öğretmen
Doğru cevap: İlk hata 1. adımda yapılmıştır ve denklemin doğru sonucu \(x = \dfrac{22}{7}\)’dir.
09:36:02
AI Öğretmen
Çünkü parantezi açarken 4 sayısı hem \(2x\) ile hem de \(-5\) ile çarpılmalıydı; \(4(2x - 5)\) ifadesi \(8x - 20\) olmalıydı, öğrenci ise \(8x - 5\) yazmış.
09:36:04
AI Öğretmen
Muhtemel yanılgı, dağılma özelliğini sadece değişkenli terime uygulayıp sabit terimi (−5’i) 4 ile çarpmayı unutmak olabilir.
09:36:04
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:08:38
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
16:08:41
💭 AI Öğretmen
Tam devam şimdi
16:08:48
AI Öğretmen
Rasyonel (kesirli) denklemler, terimlerinin bir kısmı ya da tamamı kesir şeklinde yazılmış denklemlerdir.
16:08:49
AI Öğretmen
Paydasında bilinmeyen bulunmayan kesirli denklemleri çözerken en pratik yol, kesirlerin paydalarını eşitlemektir.
16:08:50
AI Öğretmen
Bunun için, kesirlerin paydalarının ortak bir katı bulunur ve her kesir bu paydaya getirilerek genişletilir.
16:08:54
AI Öğretmen
Tüm paydalar eşitlendikten sonra, denklemdeki her terimin paydası aynı olduğu için, bu ortak payda göz ardı edilerek yalnızca paylar üzerinde işlem yapılabilir.
16:08:56
AI Öğretmen
Böylece rasyonel denklem, birinci dereceden bir bilinmeyenli standart bir denkleme dönüştürülür ve önceki adımlarda olduğu gibi bilinmeyen yalnız bırakılarak çözüm bulunur.
16:08:57
AI Öğretmen
Rasyonel denklemlerde paydaların eşitlenmesiyle ilgili kısmı anladın mı?
16:09:47
Öğrenci
Anladım
16:09:52
💭 AI Öğretmen
Pekala, süper
16:09:52
❓ Soru medium
Kerem, "(2x + 1)/3 - (x - 2)/4 = 2" denklemini çözerken aşağıdaki adımları izlemiştir: 1. Adım: Paydaları 12'de eşitlemek için birinci kesri 4 ile, ikinci kesri 3 ile genişletir ve eşitliğin sağ tarafını da 12 paydasına göre yazar. (4(2x + 1))/12 - (3(x - 2))/12 = 24/12 2. Adım: Paydalar eşitlendiği için denklemi paylar arasında yeniden yazar. 4(2x + 1) - 3(x - 2) = 24 3. Adım: Parantezleri dağıtarak terimleri yeniden düzenler. 8x + 4 - 3x - 6 = 24 4. Adım: Benzer terimleri birleştirir ve denklemi çözer. 5x - 2 = 24 5x = 26 x = 26/5 Kerem'in çözümünde ilk hata hangi adımda yapılmıştır ve denklemin doğru sonucu kaçtır?
16:11:57
Öğrenci
Cevabım: f
16:11:57
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:12:04
AI Öğretmen
Verdiğin cevap soruyla ilgili ve anlamlı bir çözüm içermediği için maalesef yanlış kabul edilir.
16:12:05
AI Öğretmen
Bu soruda ilk hata 3. Adım’da yapılmıştır ve denklemin doğru sonucu x = 14/5’tir.
16:12:09
AI Öğretmen
Doğrusu, -3 ile (x - 2) çarpılırken -3·x = -3x ve -3·(-2) = +6 olmasıdır; yani 8x + 4 - 3x + 6 = 24 elde edilmeliydi.
16:12:13
AI Öğretmen
Büyük olasılıkla işaret çarpımında “eksi ile eksi çarpılırsa artı olur” kuralını gözden kaçırdığın için -3·(-2)’yi -6 olarak düşünmüş olabilirsin; dolayısıyla doğru cevap x = 14/5’tir.
16:12:13
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:16:42
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:16:45
💭 AI Öğretmen
Hmm
16:16:56
Görsel
Görsel
16:17:00
AI Öğretmen
$\frac{x}{2} - \frac{x-1}{3} = 4$ gibi paydasında bilinmeyen bulunmayan kesirli denklemlerde çözüm için en etkili yol, paydaları eşitleyerek ortak bir payda bulmaktır.
16:17:04
AI Öğretmen
Denklemin sol tarafında paydalar 2 ve 3, sağdaki 4 sayısının ise gizli paydası 1 olarak düşünülebilir ve bu üç sayının en küçük ortak katı (EKOK) 6 olduğundan her terim 6 paydasına genişletilerek yazılır; böylece $\frac{x}{2}$ kesri 3 ile, $\frac{x-1}{3}$ kesri 2 ile, $\frac{4}{1}$ kesri 6 ile genişletilir.
16:17:05
AI Öğretmen
Bu işlemlerin sonucunda $$\frac{3x}{6} - \frac{2x-2}{6} = \frac{24}{6}$$ ifadesi elde edilir.
16:17:07
AI Öğretmen
Tüm paydalar aynı olduğu için, paydalar göz ardı edilip sadece paylarla çalışılarak $$3x - (2x-2) = 24$$ şeklinde bir denklem yazılır.
16:17:12
AI Öğretmen
Burada kesrin önündeki eksi işaretinin parantez içindeki her terime ait olduğu, yani $-(2x-2)$ ifadesinin $-2x+2$ olduğu unutulmamalıdır; işaretler doğru dağıtıldıktan sonra benzer terimler birleştirilir, $3x - 2x + 2 = 24$ yazılır, buradan $x + 2 = 24$ ve $x = 22$ sonucu elde edilir.
16:17:13
AI Öğretmen
Bu bölümde anlatılanları anladın mı?
16:54:09
Öğrenci
Anladım
16:54:20
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:54:21
❓ Soru medium
Ayşe, $\frac{a+3}{2} - \frac{a-2}{5} = 3$ denklemini aşağıdaki adımları izleyerek çözmeye çalışmıştır: 1. Adım: $\frac{5(a+3)}{10} - \frac{2(a-2)}{10} = \frac{30}{10}$ 2. Adım: $5(a+3) - 2(a-2) = 30$ 3. Adım: $5a + 15 - 2a - 4 = 30$ 4. Adım: $3a + 11 = 30$ ve buradan $a = \frac{19}{3}$ Ayşe'nin çözümünde ilk hata hangi adımda yapılmıştır ve denklemin doğru çözümü aşağıdakilerden hangisidir?
16:56:25
Öğrenci
Cevabım: 2
16:56:25
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:56:32
AI Öğretmen
Cevabın ne yazık ki yanlış; hata 2. adımda değil, 3. adımda yapılmıştır.
16:56:35
AI Öğretmen
Doğru cevap: İlk hata 3. adımda yapılmıştır ve denklemin doğru çözümü \(a = \frac{11}{3}\) tür.
16:56:37
AI Öğretmen
3. adımda \(-2(a-2)\) ifadesi dağıtılırken \(-2a - 4\) yazılmış, oysa eksi tüm paranteze ait olduğundan \(-2a + 4\) olmalıydı.
16:56:40
AI Öğretmen
Muhtemelen “eksi ile eksi çarpılırsa artı olur” kuralını gözden kaçırıp \(-2 \cdot -2 = -4\) gibi düşünmüş olabilirsin; bu yüzden işaret hatası ortaya çıkıyor.
16:56:41
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:22:08
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:22:11
💭 AI Öğretmen
Hmm
17:22:23
AI Öğretmen
Denklem kurma, sözel bir ifadeyi yani yazıyla anlatılmış bir durumu, cebirsel bir ifade ya da denklem hâline dönüştürme işlemidir.
17:22:25
AI Öğretmen
Bu işlem, problem çözmenin ilk ve temel adımıdır; çünkü problemde verilenler ve bizden istenenler ancak matematiksel bir dille açıkça yazıldığında denklem kurulabilir.
17:22:26
AI Öğretmen
Bir sözel problemde geçen ve değerini bilmediğimiz büyüklüğe bilinmeyen denir ve bu bilinmeyen çoğunlukla x harfi ile gösterilir.
17:22:27
AI Öğretmen
Bilinmeyen sayı x ile gösterildiğinde, bazı sık kullanılan sözel ifadelerin cebirsel karşılıkları vardır.
17:22:29
AI Öğretmen
“Bir sayının 5 fazlası” dendiğinde, bu ifade x + 5 şeklinde gösterilir.
17:22:30
AI Öğretmen
“Bir sayının 3 eksiği” dendiğinde, bu ifade x - 3 olarak yazılır.
17:22:31
AI Öğretmen
“Bir sayının 2 katı” ifadesi, 2x biçiminde gösterilir.
17:22:33
AI Öğretmen
“Bir sayının yarısı” dendiğinde, bu ifade x bölü 2 yani \(\frac{x}{2}\) şeklinde yazılır.
17:22:34
AI Öğretmen
“Bir sayının 2 katının 5 fazlası” ifadesi, 2x + 5 şeklinde gösterilir.
17:22:36
AI Öğretmen
“Bir sayının 5 fazlasının 2 katı” dendiğinde, bu ifade 2(x + 5) biçiminde yazılır.
17:22:38
AI Öğretmen
“Bir sayının 3 katı ile 4 katının toplamı” ifadesi ise 3x + 4x şeklinde gösterilir.
17:22:38
AI Öğretmen
Bu tür eşleştirmeler, sözel ifadelerin doğru şekilde cebirsel ifadelere dönüştürülmesini sağlar ve birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin kurulmasının temelini oluşturur.
17:22:39
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
16:12:24
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
16:12:27
AI Öğretmen
Güzel, devam ediyoruz!
16:12:29
AI Öğretmen
Şimdi bu bilgileri kullanarak gerçek bir problem çözelim. Mesela şu soruya bakalım: "Bir sayının 3 katından 7 çıkarılırsa 14 elde edilmektedir. Bu sayı kaçtır?"
16:12:32
AI Öğretmen
Burada bilinmeyenimizi x diyelim. "Bir sayının 3 katı" ifadesi 3x olur, "3 katından 7 çıkarılırsa" ifadesi 3x - 7 olur ve bu 14'e eşit olduğu söylendiğinden denklemimiz şu olur: $3x - 7 = 14$.
16:12:33
AI Öğretmen
Bu denklemi çözersek $3x = 21$ ve $x = 7$ elde edilir.
16:12:34
AI Öğretmen
Anlattıklarım senin için anlaşılır oldu mu?
16:37:47
Öğrenci
Denklemi kontrol etmek için yerine koyunca nasıl kontrol ederiz?
16:37:50
AI Öğretmen
Çok güzel bir soru!
16:37:51
AI Öğretmen
Bulduğun x değerini, başlangıçtaki denklemdeki x'in yerine yazarsın ve sol taraf ile sağ tarafın eşit olup olmadığına bakarsın.
16:37:53
AI Öğretmen
Örneğin $3x - 7 = 14$ denkleminde $x = 7$ bulduysan, yerine koyunca $3 \cdot 7 - 7 = 21 - 7 = 14$ elde edersin ve sağ taraf da zaten 14 olduğu için eşitlik sağlanır, yani cevabın doğrudur.
16:37:55
AI Öğretmen
Bu kısımla ilgili aklına takılan bir şey var mı?
16:42:11
Öğrenci
Evet, çok net oldu!
16:42:15
AI Öğretmen
Harika, o zaman sana bir pratik sorusu gelecek, hazır mısın?
16:42:15
❓ Soru medium
"Bir sayının 5 eksiğinin 3 katı, aynı sayının 2 katının 4 fazlasına eşittir." Yukarıdaki sözel ifadeyi denklem olarak yazmak isteyen bir öğrenci, denklemi $3x - 5 = 2x + 4$ şeklinde kurmuştur. Bu öğrencinin yaptığı hata nedir ve ifadenin doğru denklem karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
17:47:39
Öğrenci
Cevabım: orada parantez içine alıp 3 katı yapacan
17:47:39
AI Öğretmen
Kontrol ediyorum.
17:47:42
AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:47:43
AI Öğretmen
Doğru yoldayken eksik bırakmışsın; hatayı doğru tespit etmişsin ama doğru denklemi de yazman gerekiyordu.
17:47:45
AI Öğretmen
Tam cevap: Hata, "bir sayının 5 eksiğinin 3 katı" ifadesinde önce 5 çıkarılıp sonra 3 ile çarpılması gerektiğini gözden kaçırmak; yani doğru denklem $3(x - 5) = 2x + 4$ olmalıydı.
17:47:47
AI Öğretmen
Anladın mı?
14:19:13
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
14:19:14
AI Öğretmen
Peki, kaldığımız soruya dönelim
14:19:14
❓ Soru medium
"Bir sayının 5 eksiğinin 3 katı, aynı sayının 2 katının 4 fazlasına eşittir." Yukarıdaki sözel ifadeyi denklem olarak yazmak isteyen bir öğrenci, denklemi $3x - 5 = 2x + 4$ şeklinde kurmuştur. Bu öğrencinin yaptığı hata nedir ve ifadenin doğru denklem karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?