AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
05 December 2025, 06:43
Bitiş
Devam ediyor
Süre
5 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

06:43:33
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
06:43:34
💭 AI Öğretmen
Tamam, başlıyoruz şimdi
06:43:34
Görsel
Görsel
06:43:38
AI Öğretmen
Beş duyu organımız göz, kulak, burun, dil ve deridir.
06:43:40
AI Öğretmen
Bir varlığı gözümüzle görebiliyor, kulağımızla duyabiliyor, burnumuzla kokusunu alabiliyor, dilimizle tadına bakabiliyor ya da derimizle dokunabiliyorsak, o varlığı somut olarak algılamış oluruz.
06:43:42
AI Öğretmen
Beş duyu organımızdan biri veya birkaçıyla algılayabildiğimiz varlıkları anlatan kelimelere somut anlamlı sözcükler denir.
06:43:45
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı, hava kelimeleri somut anlamlıdır çünkü onları bir şekilde görebilir, dokunabilir, hissedebiliriz.
06:43:47
AI Öğretmen
Bazı varlıkları, durumları veya kavramları ise duyu organlarımızla algılayamayız.
06:43:49
AI Öğretmen
Bu gibi durumları anlatan kelimelere ise soyut anlamlı sözcükler denir.
06:43:53
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi sözcükleri göremez, duyamaz, dokunamaz ya da tadamazsın; onları sadece hissedersin.
06:43:55
AI Öğretmen
Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre bazen somut anlamda, bazen de soyut anlamda olabilir.
06:43:57
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler “-lık” eki aldıklarında soyut anlam kazanır.
06:43:59
AI Öğretmen
Örneğin anne kelimesi somuttur fakat annelik dediğimizde bu artık bir kavrama dönüşür ve soyut bir anlam taşır.
06:44:00
AI Öğretmen
İnsan kelimesi de somuttur, ama insanlık dediğimizde bu da bir kavram olur ve soyut anlam kazanır.
06:44:01
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
06:44:52
Öğrenci
Hangi somut sözcükler '-lık' eki ile soyut anlam kazanabilir?
06:44:55
💭 AI Öğretmen
Güzel soru, bakıyorum
06:44:58
AI Öğretmen
Somut sözcüklerden bazıları “-lık” eki aldığında soyut anlam kazanır. Örneğin; anne → annelik, insan → insanlık.
06:45:01
AI Öğretmen
Başka örnek verirsek; kardeş → kardeşlik, dost → dostluk, arkadaş → arkadaşlık gibi sözcükler de somut anlamdan soyut anlama geçer.
06:45:02
AI Öğretmen
Bu sözcükler, gerçek varlıklardan kavramlara dönüşür ve artık duyu organlarımızla algılanamaz hale gelir.
06:45:03
AI Öğretmen
Bu açıklamalar sana yeterli oldu mu, anladın mı?
06:45:26
Öğrenci
Anladım
06:45:28
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
06:45:29
Görsel
Görsel
06:45:31
AI Öğretmen
Aynı türdeki bütün varlıkları ifade eden kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
06:45:32
AI Öğretmen
Yalnızca tek bir varlığı belirten kelimelere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
06:45:33
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama geçildikçe kapsanan varlık sayısı azalır, yani kapsam daralır.
06:45:37
AI Öğretmen
Örneğin, “Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam” şeklinde genelden özele bir sıralama yapılabilir.
06:45:39
AI Öğretmen
Bu sıralamada “bitki” en genel olanı kapsarken, “Kızıl Çam” sadece tek bir türü gösterir ve en özeldir.
06:45:42
AI Öğretmen
Sözcükler, kullanıldıkları cümledeki duruma göre genel ya da özel anlam taşıyabilir.
06:45:46
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde “mektup” kelimesi, bütün mektupları kapsayan genel bir anlamda kullanılmıştır.
06:45:50
AI Öğretmen
“Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı.” cümlesinde ise “mektup” kelimesi, sadece oğlundan gelen tek bir mektup için kullanıldığı için özel anlamlıdır.
06:45:50
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
06:46:30
Öğrenci
Anladım
06:46:33
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz pekiştirelim
06:46:34
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
06:46:53
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
06:46:53
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
06:46:57
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
06:47:01
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde genel anlamda kullanılmıştır.
06:47:03
AI Öğretmen
Bu, bir kelimenin bazen tekil görünse de kendi türünün tamamını ifade edebileceği "genel anlam" kavramını çok iyi anladığını gösteriyor.
06:47:04
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
06:47:04
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
06:48:06
Öğrenci
Olur, devam edelim
06:48:07
💭 AI Öğretmen
Devam edelim hemen
06:48:15
Görsel
Görsel
06:48:19
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir şeyin sayısını ya da ölçüsünü belirten, yani miktarı belli olan özellikleri anlatan kelimelerdir.
06:48:21
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise sayılamayan, ölçülemeyen, sadece nasıl olduğunu yani niteliğini anlatan kelimelerdir.
06:48:23
AI Öğretmen
Bir sözcüğün nicel mi nitel mi olduğu, o sözcüğün kullanıldığı cümleye göre değişebilir.
06:48:25
AI Öğretmen
"Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi nicel anlamdadır, çünkü burada evler arasındaki mesafe ölçülebilir.
06:48:29
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın" kelimesi nitel anlamdadır, çünkü burada arkadaşlığın derecesi ölçülemez, sadece nasıl bir arkadaşlık olduğu anlatılır.
06:48:30
AI Öğretmen
Bazı örneklerle devam edelim.
06:48:33
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" kelimesi nitel anlamlıdır, çünkü bu kişinin nasıl biri olduğu anlatılıyor ve bu ölçülemez.
06:48:36
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde "iyi" kelimesi nicel anlamlıdır, çünkü burada kazanılan paranın miktarı ölçülebilir, ne kadar çok olduğu kast ediliyor.
06:48:39
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin" kelimesi nitel anlamlıdır, çünkü bu kişinin düşüncelerinin ne kadar karmaşık ya da yoğun olduğunu anlatıyor ve bu ölçülemez.
06:48:42
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde "derinlik" kelimesi nicel anlamlıdır, çünkü burada sudaki derinliğin ölçülebilir bir boyutu vardır.
06:48:45
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde "yüksek" kelimesi nitel anlamlıdır, çünkü burada makamların prestiji, yani değeri ya da önemi anlatılıyor ve bu ölçülemez.
06:48:48
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek" nicel anlamlıdır, çünkü binanın boyu, yani metre olarak ölçülebilir bir özelliktedir.
06:48:49
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?