AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
19 December 2025, 10:03
Bitiş
Devam ediyor
Süre
4 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

10:03:57
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
10:03:59
💭 AI Öğretmen
Harika, başlayalım
10:04:02
AI Öğretmen
Fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiiller gibi kip (zaman) ve kişi ekleriyle çekimlenemeyen bazı sözcükler vardır.
10:04:03
AI Öğretmen
Bu sözcükler cümlede isim, sıfat ve zarf gibi kullanılırlar. Bunlara fiilimsi ya da eylemsi adı verilir.
10:04:05
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil köküne ya da gövdesine getirilen eklerle oluşturulur.
10:04:06
AI Öğretmen
Bu eklerin hepsi yapım eki olduğu için, fiilimsiler türemiş sözcükler arasında yer alır.
10:04:08
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil çekim ekleri alamazlar yani kip ya da şahıs ekiyle çekimlenemezler.
10:04:10
AI Öğretmen
Ama fiilimsiler, fiillerin olumsuzluk ekini alabilirler.
10:04:12
AI Öğretmen
Ayrıca isimler gibi çokluk, hâl, iyelik ve tamlama ekleriyle de çekimlenebilirler.
10:04:14
AI Öğretmen
Cümlede fiilimsiler isim, sıfat veya zarf görevinde olabilir, yani yüklem dahil cümlenin her ögesi olabilir.
10:04:16
AI Öğretmen
Fiilimsiler kullanıldıkları cümlede anlamca bir yan cümlecik (küçük cümle) oluşturur ve bu yan cümle temel cümleyle birleşince daha karışık cümle yapısı ortaya çıkarır.
10:04:16
AI Öğretmen
Fiilimsiler ek fiil alarak yüklem olarak da kullanılabilirler.
10:04:17
AI Öğretmen
Fiilimsilerle ilgili bu kısmı anladın mı?
10:05:14
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
10:05:14
💭 AI Öğretmen
En son kaldığımız yeri hızlıca bir tekrar edelim
10:05:18
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil kökü ya da gövdesinden türetilmiş, ama fiillerdeki gibi kip (zaman) veya kişi ekleriyle çekimlenemeyen kelimelerdir.
10:05:20
AI Öğretmen
Bu kelimeler fiil gibi değildir, aksine bir cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılabilirler, yani farklı görevler üstlenebilirler.
10:05:22
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil kökü ya da gövdesine ekler getirilerek yapılır ve bu eklerin hepsi yapım eki olduğu için fiilimsiler türemiş kelimelerdir.
10:05:24
AI Öğretmen
İlginç bir şekilde, fiilimsiler fiil çekim eki alamazlar, yani onları şimdiki zaman, geçmiş zaman gibi kiplerle çekemeyiz, “yapıyor”, “yaptı” gibi olmazlar.
10:05:27
AI Öğretmen
Ama olumsuzluk eki alabilirler, örnek olarak “yapmamak” gibi, ayrıca isimlerde olduğu gibi çoğul eki, hal eki, iyelik eki, tamlama eki gibi ekleri de alabilirler.
10:05:30
AI Öğretmen
Bir cümle içerisinde fiilimsi, isim, sıfat veya zarf rolüyle karşımıza çıkabilir ve cümlenin herhangi bir ögesinde bulunabilir, yani özne, nesne, zarf tümleci gibi görevlerde olabilirler.
10:05:32
AI Öğretmen
Fiilimsiler bulundukları cümlede, kendi başlarına anlamca tamamlanmış bir yan cümle oluşturabilir, bu yan cümle ana cümleyle birlikte daha karmaşık bir cümle yapısı meydana getirir.
10:05:33
AI Öğretmen
Ayrıca fiilimsiler ek eylem alarak yüklem olarak da kullanılabilirler, yani cümlenin yüklemi olabilirler.
10:05:34
AI Öğretmen
Şimdi fiilimsilerle ilgili konuyu daha iyi anladın mı?
10:06:36
Öğrenci
Anladım
10:06:39
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
10:06:40
Görsel
Görsel
10:06:43
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil kökü ya da gövdesine getirilen eklerle yapılır.
10:06:44
AI Öğretmen
Bu fiilimsiler, sonradan isim çekim ekleri de alabilir; bu yüzden aldıkları eklerin ne işe yaradığını bilmek önemlidir.
10:06:47
AI Öğretmen
"Susma-y-ı sen seçtin." cümlesinde "susma" kelimesi, fiilden türetilmiş bir isim-fiildir.
10:06:49
AI Öğretmen
Bu kelimenin sonuna gelen "-yı" eki ise belirtme hâl ekidir yani nesneyi belirtir.
10:06:51
AI Öğretmen
"Konuşulan-lar-da hiçbir kusur bulamadık." örneğinde "konuşulan" kelimesi sıfat-fiildir.
10:06:52
AI Öğretmen
Buradaki "-lar" eki çokluk ekidir; "-da" ise bulunma hâl ekidir.
10:06:54
AI Öğretmen
"Söyleyecek-ler-im hoşunuza gitmeyebilir." cümlesinde "söyleyecek" sıfat-fiildir.
10:06:55
AI Öğretmen
Bu kelimedeki "-ler" çokluk ekidir; "-im" eki ise iyelik ekidir ve burada konuşanın söyleyeceklerini anlatır.
10:06:57
AI Öğretmen
"Aranızda bulunmak-tan mutluluk duydum." örneğinde "bulunmak" isim-fiildir.
10:06:58
AI Öğretmen
Sonuna gelen "-tan" eki, ayrılma hâl ekidir.
10:07:00
AI Öğretmen
"Bil-me-mek değil, öğren-me-mek ayıp." cümlesinde fiil köklerine eklenen "-me" ekleri olumsuzluk eki olarak kullanılmıştır, yani fiilleri olumsuz yapar.
10:07:02
AI Öğretmen
"Önemli olan, değişen parolalar." örneğinde "değişen" hem sıfat-fiil hem de ek eylem alıp yüklem görevinde kullanılmıştır.
10:07:04
AI Öğretmen
"Düşünerek konuşmak, kendini bilen insana özgü bir davranıştır." örneğinde "düşünerek" zarf-fiil, "konuşmak" isim-fiil, "bilen" ise sıfat-fiildir.
10:07:06
AI Öğretmen
"Bu havada dışarı çıkmak / akıl kârı değil." örneğinde ise "çıkmak" isim-fiil, yüklemi tamamlayan bir yan cümle kurup temel cümlenin anlamını tamamlar.
10:07:07
AI Öğretmen
Bu kısımdaki açıklamayı anladınız mı?
10:08:12
Öğrenci
Fiilimsilerde eklerin aldığı çekim eklerinin görevleri nelerdir?
10:08:16
💭 AI Öğretmen
Güzel bir detay
10:08:27
AI Öğretmen
Fiilimsilerde aldıkları çekim eklerinin görevleri şunlardır: Belirtme hâl eki (-ı, -i, -u, -ü) nesneyi belirtir, örneğin "susma-yı". Çokluk eki (-lar, -ler) kelimenin çoğul olduğunu gösterir, mesela "konuşulan-lar". Bulunma hâl eki (-da, -de) yer veya zamanda bulunmayı belirtir, örneğin "konuşulan-lar-da". İyelik eki (-im, -ın, -i, -imiz) sahipliği belirtir, örneğin "söyleyecek-ler-im". Ayrılma hâl eki (-tan, -ten) bir yerden ayrılmayı ifade eder, mesela "bulunmak-tan". Olumsuzluk eki (-me, -ma) fiili olumsuz yapar, örneğin "bil-me-mek". Bu ekler, fiilimsilere farklı anlamlar ve görevler kazandırır. Anladın mı, daha detaylı örnek istersen söyle lütfen.