← Ana Rapor / ELA EREKE / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
16 November 2025, 18:46
Bitiş
16 November 2025, 18:53
Süre
7 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

18:46:27
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
18:46:28
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyorum
18:46:28
Görsel
Görsel
18:46:30
AI Öğretmen
Beş duyu organımız; görme, işitme, dokunma, tatma ve koklama duyularıdır.
18:46:32
AI Öğretmen
Bir varlığı ya da nesneyi bu beş duyu organımızdan biriyle veya birkaç tanesiyle algılayabiliyorsak, bu varlığın ismi somut anlamlıdır.
18:46:34
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcüklere örnek olarak masa, kalem, sıcak, acı ve hava verilebilir.
18:46:35
AI Öğretmen
Eğer bir sözcük ile bir şeyi duyularımızdan hiçbiriyle algılayamıyorsak, bu durumda bu sözcük soyut anlam taşır.
18:46:37
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi kavramlar soyut anlamlıdır çünkü beş duyumuzdan hiçbiriyle algılanamazlar.
18:46:39
AI Öğretmen
Bir sözcüğün somut mu yoksa soyut mu olduğu, bazen içinde bulunduğu cümleye göre değişebilir yani bir kelime cümlede farklı bir anlam kazanabilir.
18:46:41
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler "-lık" eki aldıklarında soyutlaşabilir. Örneğin "anne" kelimesi gerçek bir kişiyken, "annelik" kavramı soyut olur. Aynı şekilde "insan" kelimesi bir varlıkken, "insanlık" kelimesi ise soyut bir kavramdır.
18:46:42
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
18:47:53
Öğrenci
Rüya kelimesi somutmudur
18:47:56
💭 AI Öğretmen
İyi bir soru
18:47:58
AI Öğretmen
Rüya kelimesi soyut anlamlıdır çünkü rüyayı beş duyu organımızla doğrudan algılayamayız.
18:47:59
AI Öğretmen
Rüya, zihnimizde oluşan bir durumdur ve fiziksel olarak dokunulamaz, görülemez ya da işitilemez.
18:48:00
AI Öğretmen
Bu yüzden rüya somut değil, soyut anlamlı bir kelimedir.
18:48:01
AI Öğretmen
Anladın mı?
18:48:18
Öğrenci
Somut sözcüğün soyut anlam kazanması nasıl olur?
18:48:20
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum hemen
18:48:22
AI Öğretmen
Somut sözcükler, "-lık" eki gibi bazı ekler aldığında soyut anlam kazanabilirler.
18:48:23
AI Öğretmen
Örneğin, "anne" kelimesi somuttur çünkü gerçek bir kişiyi ifade eder, ama "annelik" kelimesi soyut anlam taşır çünkü bir kavramdır.
18:48:24
AI Öğretmen
Yani, somut bir kelimeye ek geldiğinde, o kelime fiziksel değil, düşünsel ya da kavramsal bir anlam kazanabilir.
18:48:25
AI Öğretmen
Bunu anladın mı?
18:48:51
Öğrenci
Anladım
18:48:53
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
18:48:54
Görsel
Görsel
18:48:56
AI Öğretmen
Aynı türden olan varlıkların hepsini içine alan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
18:48:57
AI Öğretmen
Sadece bir tane varlığı gösteren, belirten sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
18:48:58
AI Öğretmen
Genel anlamdan özele indikçe, o sözcüğün kapsadığı varlık sayısı azalır.
18:49:00
AI Öğretmen
Bunu hiyerarşik olarak örneklersek, en genişten en özele doğru şu şekilde sıralayabiliriz: Bitki, Ağaç, Çam, Kızıl Çam.
18:49:01
AI Öğretmen
Bu sırada en geniş olan "Bitki" olurken, en özel olan ise "Kızıl Çam" olur.
18:49:03
AI Öğretmen
Genelden özele gittikçe, sözcüğün belirttiği varlık sayısı da azalmış olur.
18:49:04
AI Öğretmen
Sözcükler, bulundukları cümleye göre de genel ya da özel anlam kazanabilirler.
18:49:06
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup" kelimesi tüm mektupları kapsadığı için genel anlamlıdır.
18:49:07
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise "mektup" kelimesi sadece belirli bir mektubu gösteriyor, bu yüzden özel anlamlıdır.
18:49:08
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı yoksa üzerinde durmamı istediğin bir nokta var mı?
18:49:53
Öğrenci
Anladım
18:49:55
💭 AI Öğretmen
Şimdi bakalım devam edelim
18:49:55
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
18:50:27
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
18:50:28
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:50:33
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
18:50:35
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü ifade ediyor.
18:50:36
AI Öğretmen
Bu, sözcüklerin bazen tekil görünseler de kendi türlerinin tamamını kapsayacak şekilde genel anlamda kullanılabileceğini gösteriyor.
18:50:37
AI Öğretmen
Bu ayrımı çok güzel yakaladın!
18:50:38
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
18:50:38
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:51:00
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:51:01
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
18:51:05
Görsel
Görsel
18:51:09
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir şeyin miktarını ya da ölçüsünü belirtir. Yani ölçülebilen, sayılabilen özellikleri anlatır.
18:51:11
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise bir şeyin nasıl olduğunu, yani niteliğini, özelliğini belirtir. Ölçülemeyen, sayılamayan durumları anlatır.
18:51:13
AI Öğretmen
Aynı kelime bazı cümlelerde nicel, bazı cümlelerde ise nitel anlam taşıyabilir. Yani kelimenin anlamı, kullanıldığı cümleye göre değişir.
18:51:15
AI Öğretmen
Mesela, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesindeki "yakın" kelimesi, evlerin arasındaki mesafenin az olduğunu, yani ölçülebilir bir durumu anlattığı için nicel anlamlıdır.
18:51:17
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın", insanlar arasındaki ilişkiyi, duygusal bağı belirtir. Bu ölçülemez, bu yüzden burada nitel anlamlıdır.
18:51:19
AI Öğretmen
Başka bir örnek, "İyi bir insana benziyor." cümlesi. Burada "iyi" bir insanın nasıl biri olduğunu anlatır, sayılamaz ya da ölçülemez. Yani nitel anlamlıdır.
18:51:21
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." dendiğinde ise "iyi" kazanılan paranın miktarının fazla olduğunu anlatır ve burada ölçülebilir bir durumdan söz edilir, bu yüzden nicel anlamlıdır.
18:51:22
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesindeki "derin" kelimesi düşüncelerin niteliğini anlatıyor, ölçülemediği için nitel anlamlıdır.
18:51:24
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." ifadesinde ise derinlik ölçülebilen bir şey olduğu için "derinlik" burada nicel anlamlıdır.
18:51:27
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." derken "yüksek" kelimesi makamların prestijini, yani kalitesini anlatır, ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
18:51:29
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise binanın yüksekliği bir ölçü, sayı ile ifade edilebileceği için nicel anlamlıdır.
18:51:30
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı, yoksa bir kısmını tekrar açıklamamı ister misin?
18:53:00
Öğrenci
Anladım
18:53:02
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
18:53:05
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükleri, genel ve özel anlamlı sözcükleri, ayrıca nicel ve nitel anlamlı sözcüklerin farklarını öğrendik. Sözcüklerin anlamlarının kullanıldıkları cümleye göre değişebileceğini de gördük. Anlamakta zorlandığın ya da sormak istediğin bir şey var mı?
18:53:40
Öğrenci
Yok teşekkür ederim
18:53:44
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi