← Geri Ana Sayfa / METEHAN PİLEVNE / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
04 January 2026, 18:27
Bitiş
Devam ediyor
Süre
14 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

18:27:57
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
18:27:58
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
18:28:01
AI Öğretmen
Ek eylem, Türkçe dil bilgisinde önemli bir yapıdır ve yüklemi yalnızca fiillerle değil, ad veya ad soylu sözcüklerle de kurmamıza olanak tanır.
18:28:03
AI Öğretmen
Bir cümlede yüklem olarak sadece çekimli fiiller kullanılmaz; adlar ve ad soylu kelimeler de ek eylem ile yüklem olabilir.
18:28:04
AI Öğretmen
Bu durum, Türkçede yalnızca fiillerin değil, isimlerin de yargı bildiren cümlelerde kullanılmasını sağlar ve anlatımı daha zengin hale getirir.
18:28:05
AI Öğretmen
Ek eylem aynı zamanda fiillerin zaman yapısını da çeşitlendiren ve zenginleştiren bir görev üstlenir.
18:28:07
AI Öğretmen
Yani, hem isimlerle kurulan yüklemler hem de fiillerin farklı zamanlarda kullanılabilmesi ek eylem sayesinde mümkündür.
18:28:08
AI Öğretmen
Ek eylem konusunu anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir nokta var mı?
18:28:54
Öğrenci
Anladım
18:28:57
💭 AI Öğretmen
Güzel, şimdi pekiştirelim
18:28:57
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek eylem kullanılmıştır?
18:29:15
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
18:29:16
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:29:21
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, size nedenini açıklayayım.
18:29:22
AI Öğretmen
Ek eylem, fiillere eklenerek birleşik zamanlı fiiller oluşturur veya isimlere yüklem olma görevi verir. A şıkkındaki "çalıştık" kelimesi basit geçmiş zamanlıdır ve ek eylem içermez.
18:29:24
AI Öğretmen
D şıkkındaki "uyarmıştım" kelimesinde ise "-mış" öğrenilen geçmiş zaman eki, "-tı" ise ek eylemdir ve birleşik zamanlı fiil oluşturur. Bu yüzden ek eylem kullanımı D şıkkındadır.
18:29:26
AI Öğretmen
Örneğin, "gitmiştim" kelimesinde de "-miş" ve "-ti" ekleri birleşerek ek eylem oluşturur. Ek eylem, fiilin zamanını ve anlamını değiştiren önemli bir yapıdır.
18:29:28
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap "Bu konuda seni birçok kez uyarmıştım." cümlesinin olduğu D seçeneğidir.
18:29:28
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:30:05
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:30:06
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:30:13
AI Öğretmen
Ek eylem ya da ek fiil, kökü "imek" olan bir yardımcı eylemdir ve ek şeklinde kullanılır.
18:30:14
AI Öğretmen
Ek eylem, isim veya ad soylu sözcüklere eklenerek o sözcüklere yargı anlamı kazandırır.
18:30:15
AI Öğretmen
Bu sayede isimleri ya da ad soylu sözcükleri cümlede yüklem yapar.
18:30:16
AI Öğretmen
Ek eylem, sadece isimlere değil, basit zamanlı fiillere de eklenir ve bu fiilleri birleşik zamanlı hale getirir.
18:30:18
AI Öğretmen
Ek eylem eklenen kelimenin türünü yani ad, sıfat, zamir gibi olmasını ve yapısını yani basit, türemiş ya da birleşik olmasını değiştirmez.
18:30:19
AI Öğretmen
Ek eylemin tek görevi, kelimeyi yüklem yapmak ve ona zaman, kip yönünden yeni bir yargı kazandırmaktır.
18:30:20
AI Öğretmen
Ek eylemin ne işe yaradığını anladın mı?
18:31:02
Öğrenci
Anladım
18:31:05
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:31:05
❓ Soru basic
Aşağıdakilerin hangisinde ek eylem kullanılmıştır?
18:31:31
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
18:31:32
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:31:37
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü B şıkkında ek eylem kullanılmamıştır.
18:31:38
AI Öğretmen
Ek eylem, isim ya da fiillere eklenerek yüklem oluşturan veya birleşik zamanlı fiil yapan eklerdir. Örneğin "-idi", "-miş", "-ise", "-dir" gibi ekler ek eylemdir.
18:31:39
AI Öğretmen
C şıkkındaki "yorulmuştum" kelimesinde "-muş" eki duyulan geçmiş zamanı, "-tu" eki ise ek eylemi gösterir. Bu yüzden burada ek eylem vardır.
18:31:41
AI Öğretmen
B şıkkındaki "affeder" kelimesi ise sadece geniş zaman eki almıştır, ek eylem kullanılmamıştır.
18:31:44
AI Öğretmen
Örnek olarak "geliyordu" basit zamanlıdır, ama "geliyormuştu" birleşik zamanlıdır ve ek eylem içerir.
18:31:45
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap C şıkkı, yani "Bugün çalışmaktan çok yorulmuştum." olmalıdır.
18:31:45
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:32:20
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:32:22
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
18:32:28
Görsel
Görsel
18:32:31
AI Öğretmen
Ek eylem, “imek” fiilinin ek haline gelmiş biçimidir.
18:32:32
AI Öğretmen
Ek eylemin dört temel biçimi vardır: -idi, -imiş, -ise ve -dır/-dir.
18:32:34
AI Öğretmen
Bu ekler, fiilleri çekimlemek için kullanılır ve cümlede iki önemli görevi vardır.
18:32:35
AI Öğretmen
İlk olarak, ek eylem adları ve ad soylu sözcükleri yüklem yapmak için kullanılır.
18:32:36
AI Öğretmen
İsim, sıfat, zamir veya zarf gibi ad soylu bir kelimenin sonuna bu eklerden biri geldiğinde, o kelime yüklem olur.
18:32:37
AI Öğretmen
Bu şekilde, kelimenin türü değişmez ama cümlenin yüklemi olur.
18:32:38
AI Öğretmen
İkinci görev ise, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmak içindir.
18:32:40
AI Öğretmen
Geniş zaman, şimdiki zaman, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman ve gelecek zaman gibi basit zamanlı fiillere ek eylem eklenerek bu fiiller birleşik zamanlı hale gelir.
18:32:41
AI Öğretmen
Bu sayede fiilin ana zaman anlamı kalır ama esktra bir kip veya anlam katmanı oluşur.
18:32:41
AI Öğretmen
Ek eylemin görevleri hakkında anladığın bir nokta var mı?
18:33:32
Öğrenci
Anladım
18:33:35
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:33:35
❓ Soru basic
Aşağıdakilerin hangisinde ek eylem farklı bir görevdedir?
18:33:56
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
18:33:57
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:34:01
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
18:34:02
AI Öğretmen
Ek eylemin iki temel görevi vardır: İsim soylu sözcüklere gelerek onları yüklem yapmak ve fiillere gelerek birleşik zamanlı fiil oluşturmaktır.
18:34:05
AI Öğretmen
A, B ve D şıklarında ek eylem fiillere gelerek birleşik zamanlı fiil oluştururken, C şıkkında ek eylem isim soylu "zor" kelimesine gelerek onu yüklem yapmıştır.
18:34:07
AI Öğretmen
Bu yüzden C şıkkındaki ek eylemin görevi diğerlerinden farklıdır. Örneğin, "Çok zordu" cümlesinde "zor" isimdir ve ek eylem onu yüklem yapar.
18:34:09
AI Öğretmen
D şıkkında ise "fark etmemiştim" birleşik zamanlı bir fiildir, yani ek eylem fiile gelmiştir.
18:34:12
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap "Matematik sınavının soruları çok zordu." yani C şıkkıdır.
18:34:12
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:34:48
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:34:49
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:34:59
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eylemi (-idi), adların ve ad soylu sözcüklerin geçmişte yaşanan bir durumu anlatırken, kişinin o olaya bizzat tanıklık ettiğini yani gördüğünü gösterir.
18:35:00
AI Öğretmen
Bu ek, kelimede ünlü ve sessize bağlı olarak şekil değiştirir ve genellikle kelimeye bitişik olarak, birleşmiş şekilde yazılır.
18:35:02
AI Öğretmen
Örneğin, "başarılı idim" ifadesi birleşerek "başarılıydım" halini alır.
18:35:03
AI Öğretmen
"Başarılıydım, başarılıydın, başarılıydı" gibi örneklerde, özne tekil kişidir ve herkes kendi yaşamında geçmişte bir başarıya gerçekten tanık olduğunu anlatır.
18:35:05
AI Öğretmen
"Başarılıydık, başarılıydınız, başarılıydılar" şekillerinde ise çoğul öznelerde yine geçmişte yaşanan bir başarıdan ve buna doğrudan tanıklık etmekten bahsedilir.
18:35:07
AI Öğretmen
"Başarılılardı" örneğinde ise, ad soylu sözcüğün sonunda bulunan ünlü harfin ek eylemle kaynaşıp birleşmesiyle bu form oluşur ve yine geçmişte yaşanan ve görülen bir durumu ifade eder.
18:35:08
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
18:36:18
Öğrenci
tekrar anlatırmısın
18:36:21
💭 AI Öğretmen
Hemen açıklıyorum
18:36:23
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eylemi "-idi", geçmişte yaşanan ve kişinin bizzat tanık olduğu durumları anlatır.
18:36:25
AI Öğretmen
Bu ek, kelimenin sonundaki ünlüye ve sessize bağlı olarak şekil değiştirir; örneğin "başarılı idim" birleşerek "başarılıydım" olur.
18:36:26
AI Öğretmen
Tekil öznelerde "başarılıydım, başarılıydın, başarılıydı" gibi kullanılır ve geçmişte gerçekleşmiş, doğrudan gözlemlenen durumları ifade eder.
18:36:28
AI Öğretmen
Çoğul öznelerde ise "başarılıydık, başarılıydınız, başarılıydılar" şeklinde kullanılır ve aynı anlamı taşır.
18:36:29
AI Öğretmen
Bu ek, ad veya ad soylu sözcükleri yüklem yapar ve cümlede zaman ve şahıs bilgisi verir.
18:36:31
AI Öğretmen
Anlamadığın bir yer oldu mu, tekrar açıklayayım mı?
18:37:08
Öğrenci
Anladım
18:37:10
💭 AI Öğretmen
Pekala, ilerleyelim
18:37:11
❓ Soru basic
Ek fiil, basit zamanlı fiile gelerek birleşik zamanlı fiiller yapar. Fiil cümlelerinde ek fiil, üç kiple çekimlenir: 1. Ek Fiilin Hikâye Birleşik Zamanı (idi) 2. Ek Fiilin Rivayet Birleşik Zamanı (imiş) 3. Ek Fiilin Şart Birleşik Zamanı (ise) Buna göre, I. Bursa'yı da burası kadar çok sevmiştim. II. Buradan ayrılmadan ona uğrayacağını biliyormuş. III. Seni kıracağını bilseydi böyle bir davranışta bulunur muydu? IV. Her gün yirmi sayfa okusa belirlenen sürede kitabı bitecek. numaralı cümlelerle ilgili yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?
18:37:22
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
18:37:22
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:37:27
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü A şıkkı aslında doğru bir ifadedir.
18:37:29
AI Öğretmen
I. cümledeki "sevmiştim" fiilinde ek fiil "-ti" kullanılmış ve bu da hikâye birleşik zamanını gösterir. Yani bu cümlede ek fiilin hikâye birleşik zamanı vardır.
18:37:30
AI Öğretmen
Yanlış anlamanızın sebebi, ek fiilin hikâye birleşik zamanı ile ilgili yapıyı tam kavrayamamış olmanız olabilir. Ek fiil, geçmiş zamanın hikâyesini oluşturmak için "-ti" ekiyle kullanılır.
18:37:32
AI Öğretmen
Örneğin, "gitmiştim" kelimesinde de "git-" kök, "-miş" duyulan geçmiş zaman eki ve "-ti" ek fiil ekiyle hikâye birleşik zamanı oluşturulmuştur.
18:37:34
AI Öğretmen
Doğru yanlış şıkkı D şıkkıdır çünkü IV. cümlede "okusa" kelimesi sadece dilek-şart kipindedir ve ek fiil kullanılmamıştır; yani ek fiilin şartı yoktur.
18:37:35
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap "IV. cümlede ek eylemin şartı vardır." ifadesinin yanlış olduğu D seçeneğidir.
18:37:35
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:38:22
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:38:23
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
18:38:31
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman yani imiş zamanı, bir kişinin ya da varlığın geçmişteki durumunu anlatırken kullanılır ama bu durumu anlatan kişi olayı kendisi görmemiştir.
18:38:33
AI Öğretmen
Konuşan kişi, bu bilgiyi başkasından duymuş veya sonradan öğrenmiştir.
18:38:35
AI Öğretmen
Yani anlatılan şey gerçekten olmuştur ama anlatıcı bunu sadece haber almıştır, olayın şahidi değildir.
18:38:38
AI Öğretmen
Sıfatlara veya adlara getirilen “-imiş” ek eylemiyle öğrenilen geçmiş zaman yapılır.
18:38:41
AI Öğretmen
Bu eki kişi ekleriyle birleştirerek kullanırız, örnekler: Başarılıymışım, Başarılıymışsın, Başarılıymışlar, Başarılılarmış.
18:38:43
AI Öğretmen
Bu örneklerde “başarılı” yüklemdir, “-imiş” eki ise cümlenin öğrenilen geçmiş zaman olduğunu belirtir.
18:38:46
AI Öğretmen
Üçüncü çoğul kişiler için hem “başarılıymışlar” hem de “başarılılarmış” şekli doğru olarak kullanılabilir.
18:38:46
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman ekini ve kullanımını anladın mı?
18:39:26
Öğrenci
Anladım
18:39:28
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
18:39:29
❓ Soru basic
• Gelmiş $\rightarrow$ Tek bir kip eki aldığı için bu sözcük basit zamanlıdır. • Gelmişti $\rightarrow$ Birden fazla kip eki aldığı için bu sözcük artık birleşik zamanlıdır. Birleşik zamanlı fiillerde ikinci kip eki her zaman ek fiildir. Bu açıklamaya göre hangi seçenekteki fiil diğerlerinden farklıdır?
18:40:21
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
18:40:21
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:40:24
AI Öğretmen
Cevabın doğru değil, nedenini açıklayayım.
18:40:26
AI Öğretmen
Soruda, basit zamanlı ve birleşik zamanlı fiiller arasındaki farkı anlamamız gerekiyor. Basit zamanlı fiiller sadece bir kip eki alır, birleşik zamanlılarda ise iki kip eki bulunur; ikinci kip eki ek fiildir.
18:40:27
AI Öğretmen
Örneğin, "gelirse" kelimesinde iki kip eki vardır: "-ir" ve "-se", bu yüzden birleşik zamanlıdır. Sen "A" şıkkını seçtin ama bu birleşik zamanlı bir fiil.
18:40:30
AI Öğretmen
"Bekliyorum" ise sadece bir kip eki alır: "-iyor", bu yüzden basit zamanlıdır ve diğerlerinden farklıdır.
18:40:32
AI Öğretmen
Bu karışıklık genelde kip eklerinin sayısını sayarken yaşanır; "-iyor" gibi ekler bazen yanlışlıkla ek fiil sayılabilir ama onlar kip ekidir.
18:40:33
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap "Bekliyorum" yani B şıkkıdır, çünkü o basit zamanlıdır ve diğerlerinden farklıdır.
18:40:33
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:41:16
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:41:17
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
18:41:24
Görsel
Görsel
18:41:28
AI Öğretmen
Şart kipi, yani "ise" kipi, isimlerin sonuna getirilen "-se" veya "-sa" ekiyle oluşur.
18:41:29
AI Öğretmen
Bu ek, ek eylemin bir şeklidir ve isimlere eklendiğinde onları çekimli hâle getirir.
18:41:30
AI Öğretmen
Ancak, bu şekilde elde edilen yapı tek başına yüklem olarak kullanılmaz.
18:41:31
AI Öğretmen
Cümlede çoğu zaman yüklem görevini başka bir isim ya da fiil üstlenir.
18:41:32
AI Öğretmen
Şart kipli ek eylem genellikle bir duruma bağlı olmayı, bir koşulu ya da ön şartı ifade etmek için kullanılır.
18:41:34
AI Öğretmen
Mesela "başarılıysam, başarılıysak, başarılıysan, başarılıysanız, başarılıysa, başarılıysalar (başarılılarsa)" örneklerinde "başarılı" kelimesi bir isimdir ve "-se/-sa" ekiyle ek eylem almıştır.
18:41:34
AI Öğretmen
Ardından da kişi ekleri eklenerek farklı şahıslara göre çekimlenmiştir.
18:41:35
AI Öğretmen
Bu söyleyiş tarzı, "başarılı olma durumunu" şart haline getirir, yani başarı bir koşula bağlanır.
18:41:36
AI Öğretmen
Ama çoğu zaman bu şekilde oluşturulan sözcükler bir cümlede tek başına yüklem olmaz, devamında bir fiil ya da isim yükleme ihtiyaç duyulur.
18:41:37
AI Öğretmen
Yani genellikle, bu tür bir yapıdan sonra gelecek bir fiil veya isim cümlenin asıl yüklemi olur ve cümle tamamlanır.
18:41:39
AI Öğretmen
Şart kipi ve ek eylemin nasıl kullanıldığı konusunda her şey anlaşıldı mı?

Voltran Okul Analiz Sistemi