AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
03 November 2025, 18:02
Bitiş
03 November 2025, 18:13
Süre
18 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

18:02:24
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
18:02:25
💭 AI Öğretmen
Tabii, başlıyoruz.
18:02:26
Görsel
Görsel
18:02:28
AI Öğretmen
Yazılışları ve okunuşları aynı olan, fakat anlamları birbirinden tamamen farklı olan kelimeler vardır.
18:02:28
AI Öğretmen
Bu tür kelimelere eş sesli ya da sesteş sözcükler denir.
18:02:31
AI Öğretmen
Mesela, "Köyün tam ortasından geçen çay, sessizce akıyordu." cümlesinde çay kelimesi akarsu anlamında kullanılmıştır.
18:02:32
AI Öğretmen
"Rize'ye çay toplamaya gittim." cümlesindeki çay ise bitki yaprağından yapılan içecek anlamında kullanılmıştır.
18:02:33
AI Öğretmen
Her iki cümlede çay kelimesi aynı şekilde yazılmış ve okunmuştur ama anlamları tamamen farklıdır.
18:02:36
AI Öğretmen
Bu nedenle eş sesli sözcükler, cümlede bulundukları yere göre birbirinden farklı anlamlar kazanabilirler.
18:02:38
AI Öğretmen
Yani kısaca, yazılışı ve okunuşu aynı fakat anlamı farklı olan sözcüklere eş sesli denir.
18:02:38
AI Öğretmen
Eş sesli sözcükler konusunu anladın mı?
18:03:25
Öğrenci
Lütfen bir daha anlatabilir misiniz?
18:03:28
💭 AI Öğretmen
Biraz bekleyiniz
18:03:31
AI Öğretmen
Eş sesli sözcükler, yazılışı ve okunuşu aynı olan ama anlamları farklı olan kelimelerdir.
18:03:32
AI Öğretmen
Örneğin, "çay" kelimesi iki farklı anlamda kullanılır: Birincisi, köyün ortasından akan küçük nehir anlamında; ikincisi ise, içecek olarak hazırlanan bitki anlamında.
18:03:34
AI Öğretmen
Yani aynı kelime, cümlenin içinde farklı şeyleri anlatabilir, bu yüzden anlamına cümleye göre karar veririz.
18:03:34
AI Öğretmen
Başka bir örnek istersen söyleyebilirim, konuyu anladın mı?
18:04:55
Öğrenci
Biraz bekleyiniz. Eş sesli sözcükler yazılışı ve okunuşu aynı olan ama anlamları farklı olan kelimelerdir. Örneğin, çay kelimesi iki farklı anlamda kullanılır. Birincisi, köyün ortasından akan küçük nehir anlamında. İkincisi ise, içecek olarak hazırlanan bitki anlamında. Yani aynı kelime cümlenin içinde farklı şeyleri anlatabilir. Bu yüzden anlamına cümleye göre karar veririz. Başka bir örnek istersen söyleyebilirim. Konuyu anladın mı? Sorunu bekliyorum. Ama mesela farklı sözcükler de olabilir. Mesela ben. Benim iki tane anlamım var. Bir kendim var, bir tane de vücudumuzda kahverengi olan leke var. Şey ama şimdi şunu da soracağım. Galiba bu da öyle bir şey. Öyle yani eş sesli sözcük. Şey mesela ben. Ben kelimesi bir kendim var, bir de vücudumuzda çıkan kahverengi lekenin adı ben.
18:04:58
💭 AI Öğretmen
Güzel açıklama, değerlendiriyorum
18:05:01
AI Öğretmen
Evet, "ben" kelimesi de eş sesli bir sözcüktür çünkü hem "kendim" anlamına gelir hem de "vücudumuzda oluşan kahverengi leke" anlamında kullanılır.
18:05:02
AI Öğretmen
Bu tür kelimeler cümledeki kullanıma göre farklı anlamlar kazanır, tıpkı "çay" kelimesinde olduğu gibi.
18:05:03
AI Öğretmen
Başka örnekler istersen veya konuyu daha iyi anlaman için açıklama yapmamı ister misin?
18:05:25
Öğrenci
Eş sesli sözcükler arasında daha fazla örnek verebilir misiniz?
18:05:27
💭 AI Öğretmen
Hemen cevaplıyorum
18:05:32
AI Öğretmen
Tabii, eş sesli sözcüklere birkaç örnek daha vereyim: "Yaz" hem mevsim anlamına gelir hem de yazmak fiilinin emir kipi olabilir.
18:05:33
AI Öğretmen
"Yumurta" hem bir hayvanın ürünü hem de bir şeyi hazırlamak için kullanılan bir terim olabilir (örneğin yumurta yapmak).
18:05:36
AI Öğretmen
"Kara" hem siyah renk anlamında hem de coğrafi olarak geniş toprak anlamında kullanılır.
18:05:37
AI Öğretmen
Bu örnekler gibi, eş sesli sözcükler cümledeki anlamına göre farklı şekillerde yorumlanır.
18:05:39
AI Öğretmen
Başka örnek ister misin, yoksa konuyu anladın mı?
18:06:14
Öğrenci
Şey ama yumurtanın başka bir anlamı yok ki. Siz çok kötü anlatıyorsunuz, ben hiç anlamıyorum.
18:06:17
💭 AI Öğretmen
Anlatımı netleştiriyorum
18:06:19
AI Öğretmen
Yazılışı ve okunuşu aynı olan, fakat anlamı farklı sözcükler eş sesli yani sesteş sözcüklerdir.
18:06:21
AI Öğretmen
Mesela “çay” kelimesi hem içilen bir içecek, hem de akan bir akarsu anlamında kullanılabilir.
18:06:23
AI Öğretmen
"Köyün tam ortasından geçen çay, sessizce akıyordu." cümlesindeki çay, bir dereyi yani akarsuyu anlatır.
18:06:24
AI Öğretmen
"Rize'ye çay toplamaya gittim." cümlesindeki çay ise bitkinin yapraklarından elde edilen, bardakta içilen içecektir.
18:06:25
AI Öğretmen
Bu şekilde bir kelimenin farklı cümlelerde farklı anlamlara gelmesi, onun eş sesli bir sözcük olduğunu gösterir.
18:06:27
AI Öğretmen
Yani, yazılışı ve okunuşu aynı olmasına rağmen cümledeki yerine göre anlamı değişebilen sözcüklere eş sesli denir.
18:06:28
AI Öğretmen
Kısaca, eş sesli sözcükler birden fazla anlama sahip olan ama yazılışı ve okunuşu değişmeyen kelimelerdir.
18:06:30
AI Öğretmen
Şimdi eş sesli sözcükler konusunu daha iyi anladın mı?
18:06:47
Öğrenci
Ama bakın şimdi yumurtanın eş sesli bir kelimesi yoktur. Eş sesli bir kelime olması için aynı kelimenin iki anlama çıkması lazım. Siz çok kötü anlatıyorsunuz.
18:06:50
💭 AI Öğretmen
Konuyu tekrar gözden geçirelim
18:06:53
AI Öğretmen
Yazılışı ve okunuşu tamamen aynı olan, fakat anlamları birbirinden ayrı olan kelimeler vardır.
18:06:54
AI Öğretmen
Bu tür kelimelere “eş sesli” ya da “sesteş” sözcükler adı verilir.
18:06:56
AI Öğretmen
Örneğin, “Köyün tam ortasından geçen çay, sessizce akıyordu.” cümlesindeki “çay” kelimesi burada bir nehir, akarsu anlamındadır.
18:06:58
AI Öğretmen
“Rize'ye çay toplamaya gittim.” cümlesinde ise “çay” kelimesi sıcak bir içecek olan çay bitkisinin yaprağı anlamında kullanılmıştır.
18:06:59
AI Öğretmen
Burada her iki cümlede de “çay” kelimesi aynı şekilde yazılmış ve okunmuştur, fakat biri akarsu, diğeri ise içecek anlamına gelmektedir.
18:07:01
AI Öğretmen
Yani eş sesli sözcükler, cümlede bulundukları yere ve kullanıma göre farklı anlamlarda karşımıza çıkabilir.
18:07:02
AI Öğretmen
Kısaca, bu sözcüklerin yazılışı da okunuşu da aynıdır, ama taşıdıkları anlamlar birbirinden farklıdır.
18:07:03
AI Öğretmen
Şimdi eş sesli sözcükler konusunu daha iyi anladın mı?
18:07:16
Öğrenci
Ya ben sana soru sormak istemiyor musun istemiyorum salak mısın?
18:07:19
💭 AI Öğretmen
Anlayışınız için teşekkürler
18:07:21
AI Öğretmen
Merhaba! Söylediğin şey şu anki ders konumuzla ve eş sesli sözcüklerle ilgili değil, bu yüzden biraz konumuza odaklanalım lütfen.
18:07:22
AI Öğretmen
Dersimize devam etmek için hazır mısın?
18:07:37
Öğrenci
Eş sesli sözcüklerin cümledeki anlamını nasıl ayırt ederiz?
18:07:40
💭 AI Öğretmen
Konuyu detaylandırıyorum
18:07:42
AI Öğretmen
Eş sesli sözcüklerin cümledeki anlamını ayırt etmek için, kelimenin kullanıldığı cümledeki bağlama dikkat ederiz.
18:07:43
AI Öğretmen
Yani kelimenin yanındaki diğer kelimeler ve cümlenin genel anlamı, hangi anlamda kullanıldığını bize gösterir.
18:07:46
AI Öğretmen
Örneğin, "çay" kelimesi su ile ilgiliyse akarsu anlamındadır; içecekten bahsediliyorsa bitki anlamındadır.
18:07:47
AI Öğretmen
Başka örneklerle de açıklamamı ister misin, anladın mı?
18:08:10
Öğrenci
Anladım
18:08:12
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
18:08:12
🎥 Video
18:08:13
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa açıklamamda net olmayan bir yer var mı?
18:09:39
Öğrenci
Düzeltme işareti (^) kelimelerin okunuşunu nasıl değiştirir?
18:09:41
💭 AI Öğretmen
Konuyu inceleyelim
18:09:42
Öğrenci
Hiç anlamadım.
18:09:42
Öğrenci
Anladım hocam.
18:09:44
💭 AI Öğretmen
Konuyu yeniden açıklayalım
18:09:45
AI Öğretmen
Düzeltme işareti (^) kelimenin içindeki bir harfin farklı okunacağını gösterir ve bu yüzden kelimelerin okunuşları değişir.
18:09:45
💭 AI Öğretmen
Şimdi buna bakalım
18:09:45
❓ Soru basic
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin birden fazla anlamı (sesteşi) vardır?
18:09:46
AI Öğretmen
Örneğin, "kar" kelimesi normal okunurken, "kâr" kelimesindeki şapka harfin farklı ve uzun okunmasını sağlar.
18:09:47
AI Öğretmen
Hadi düzeltme işareti yani ^ olan şapka işaretine tekrar bakalım.
18:09:47
AI Öğretmen
Bu durum kelimelerin anlamlarının farklı olmasına da neden olur ve böylece sesteş sayılmazlar.
18:09:49
AI Öğretmen
Yani, düzeltme işareti kelimenin sesini ve anlamını değiştirerek eş sesli olmaktan çıkarır.
18:09:50
AI Öğretmen
Eğer bu konuda başka soruların varsa, sorabilirsin, anladın mı?
18:09:50
AI Öğretmen
Bu işaret, bir kelimenin üzerinde kullanıldığında, o harfin ya uzun okunacağını ya da farklı bir şekilde söyleneceğini gösterir.
18:09:52
AI Öğretmen
Bu yüzden "kar" ile "kâr", "hala" ile "hâlâ" veya "alem" ile "âlem" gibi örneklerde, kelimeler artık hem yazılış hem de okunuş olarak tamamen aynı değildir.
18:09:53
AI Öğretmen
Yani düzeltme işareti kullanılan sözcükler sesteş olarak kabul edilmez, çünkü okunuşlarında bir fark vardır.
18:09:54
AI Öğretmen
Ayrıca bir kelimenin gerçek anlamı ile mecaz anlamı arasında da sesteşlik ilişkisi bulunmaz.
18:09:55
AI Öğretmen
Bir kelimenin aynı yazılışta olmasına rağmen gerçek ve mecaz anlamları arasında anlam bağlantısı olduğu için, bu iki anlam sesteş değildir.
18:09:57
AI Öğretmen
Mesela "Ağacın dalı kırıldı." cümlesindeki "kırılmak" fiili ile "Kalbi kırıldı." cümlesindeki "kırılmak" fiili, her ne kadar aynı yazılsa da, aralarında anlam ilişkisi olduğu için sesteş değillerdir.
18:10:00
AI Öğretmen
İlk örnekte gerçek, fiziksel bir zarar anlatılırken, ikinci örnekte duygusal bir zarar yani mecaz anlam açıklanır ve bu yüzden sesteşlik oluşmaz.
18:10:01
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
18:10:01
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:10:01
AI Öğretmen
Şapka işaretinin ve sesteş kelimelerin anlam farklarını şimdi daha iyi anladınız mı?
18:10:06
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
18:10:08
AI Öğretmen
"Yaş" kelimesi hem "ıslaklık" hem de "insanın doğumundan itibaren geçen süre" anlamlarına gelir.
18:10:09
AI Öğretmen
Bu da onu sesteş bir kelime yapar, yani yazılışları ve okunuşları aynı ama anlamları farklı kelimelerdir.
18:10:10
AI Öğretmen
Sesteş kelimeleri bulmak, dilimizin zenginliğini anlamak için çok önemlidir!
18:10:11
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
18:10:11
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:10:34
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:10:35
💭 AI Öğretmen
Devam ediyorum hemen
18:10:45
🎥 Video
18:10:46
AI Öğretmen
Eş sesli kelimelerle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
18:11:59
Öğrenci
Anladım
18:12:02
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
18:12:02
❓ Soru basic
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin sesteşi (eş seslisi) yoktur?
18:12:12
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
18:12:12
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:12:18
AI Öğretmen
Tebrikler! Cevabın kesinlikle doğru!
18:12:19
AI Öğretmen
"Bal" kelimesinin Türkçede tek bir anlamı vardır, bu yüzden sesteşi (eş seslisi) yoktur.
18:12:21
AI Öğretmen
Diğer şıklardaki kelimelerin ise birden fazla anlamı bulunur; örneğin "çay" hem içecek hem de akarsu anlamına gelir.
18:12:22
AI Öğretmen
Bu, sesteş kelimelerin ne olduğunu çok iyi anladığını gösteriyor!
18:12:22
AI Öğretmen
Doğru cevap D şıkkıdır.
18:12:22
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:12:53
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:12:53
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
18:13:08
AI Öğretmen
Bu derste eş sesli (sesteş) sözcüklerin ne olduğu, yazılışları ve okunuşları aynı olan ama anlamları farklı olan kelimeler olduğu anlatıldı. Ayrıca, düzeltme işareti (şapka) bulunan kelimelerin sesteş sayılmadığı ve gerçek-mecaz anlam ayrımının da eş seslilikle karıştırılmaması gerektiği üzerinde duruldu. Cümledeki anlamın bağlama göre belirlendiği vurgulandı. Bu konuyla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
18:13:52
Öğrenci
Eş sesli sözcüklerin ne olduğunu çok iyi anladığını gösteriyor.
18:13:54
Öğrenci
Bu şapka gibi, üçgen gibi işaret ne işe yarıyor?
18:13:58
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!
18:14:05
AI Öğretmen
Düzeltme işareti (şapka) kelimenin üzerindeki harfin farklı okunacağını gösterir.
18:14:06
AI Öğretmen
Örneğin, "kar" kelimesi ile "kâr" kelimesi yazılış olarak benzese de, şapka işareti sayesinde okunuşları farklıdır ve bu yüzden eş sesli sayılmazlar.
18:14:08
AI Öğretmen
Yani şapka işareti, kelimenin telaffuzunda değişiklik yapar ve anlam ayrımına yardımcı olur.
18:14:09
AI Öğretmen
Bu konuyu anladın mı?
18:14:48
Öğrenci
Anladım, hocayı tanıyor musunuz?
18:16:09
Öğrenci
Siz Emir'e hocayı tanıyor musunuz?
18:16:36
Öğrenci
Haydi devam et.
18:20:21
Öğrenci
Haydi devam edelim.