← Ana Rapor / VERA TUNÇ / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
07 December 2025, 16:52
Bitiş
07 December 2025, 17:06
Süre
14 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

16:52:20
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:52:21
💭 AI Öğretmen
Tabii, hemen başlıyoruz
16:52:23
AI Öğretmen
Bir sözcükten bütün ekler çıkarıldığında, geriye kalan ve tek başına bir anlamı olan en küçük parça kök olarak adlandırılır.
16:52:24
AI Öğretmen
Kök, bir kelimenin temel anlamını üzerinde taşır ve Türkçede her zaman kelimenin başında bulunur.
16:52:26
AI Öğretmen
Gövde ise kök ve ona eklenen yapım eklerinden oluşur, çekim ekleri eklenmeden önceki kısma gövde denir.
16:52:29
AI Öğretmen
Kısacası kök, bir kelimedeki en küçük anlamlı birim iken; gövde, köke yapım eki eklenerek oluşturulan yeni ve daha geniş bir birimdir.
16:52:31
AI Öğretmen
Örneğin, "zenginlikte" kelimesinde kök "zengin"dir, gövde "zenginlik"tir ve çekim eki "-te"dir.
16:52:32
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
16:53:00
Öğrenci
Kök ve gövde arasındaki farkı nasıl daha iyi anlayabiliriz?
16:53:03
💭 AI Öğretmen
Düşünceleri toparlıyorum
16:53:06
AI Öğretmen
Kök ve gövde arasındaki farkı daha iyi anlamak için önce kelimeyi parçalara ayırmak gerekir.
16:53:08
AI Öğretmen
Örneğin "kitapçı" kelimesinde "kitap" kök, "kitapçı" ise gövde olur çünkü "çı" yapım eki gövdeyi oluşturur.
16:53:09
AI Öğretmen
Yani kök, anlamın temel taşıdır; gövde ise köke eklenen yapım ekleriyle genişletilmiş halidir.
16:53:10
AI Öğretmen
Bu şekilde farklı kelimeler üzerinde deneme yaparak farkı daha net görebilirsin. Anladın mı?
16:53:29
Öğrenci
Anladım
16:53:31
💭 AI Öğretmen
Şimdi birkaç soru geliyor
16:53:32
❓ Soru medium
Bir kelimenin köküne yapım eki eklendiğinde oluşan gövdenin, kökün anlamını nasıl değiştirdiğini ve ona ne gibi yeni bir işlev kazandırdığını açıklayınız.
16:54:40
Öğrenci
Cevabım: örneğin kitap kelimesine lık eki geldiğinde kelime okuduğumuz şeyden okuduğum şeyi koyduğumuz yer gibi değişebilir
16:54:41
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:54:49
AI Öğretmen
Harika bir örnekle konuyu çok güzel açıklamışsın!
16:54:53
AI Öğretmen
Evet, "kitap" kelimesi okuduğumuz nesneyi ifade ederken, "-lık" yapım ekiyle "kitaplık" olduğunda, o nesneleri koyduğumuz yeri anlatan bambaşka bir kelimeye dönüşüyor.
16:54:54
AI Öğretmen
Bu, yapım eklerinin kelimenin hem anlamını hem de cümledeki işlevini tamamen değiştirebildiğini gösteriyor.
16:54:57
AI Öğretmen
Kökün anlamını genişletip ona yeni bir görev kazandırma mantığını çok iyi kavramışsın, tebrikler!
16:54:57
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:55:40
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:55:41
💭 AI Öğretmen
Harika, devam edelim
16:55:47
Görsel
Görsel
16:55:49
AI Öğretmen
Bir sözcükten yeni bir sözcük oluşturan veya sözcüğe başka anlamlar kazandıran harf ya da harf gruplarına ek denir.
16:55:49
AI Öğretmen
Bir sözcüğü eklerine ayırırken önce çekim eklerini çıkarırız ve gövdeyi buluruz.
16:55:51
AI Öğretmen
Daha sonra, gövdeden yapım eklerini ayırarak en sonunda köke ulaşırız.
16:55:52
AI Öğretmen
Gövde, kökün üstüne yapım eki eklenerek oluşturulan yeni sözcük halidir.
16:55:54
AI Öğretmen
Örneğin, "zenginlik" kelimesinde kök=zengin, gövde=zenginlik, yapım eki ise -lik’tir.
16:55:55
AI Öğretmen
Bir başka örnek, "çiçekçi" kelimesinde kök=çiçek, gövde=çiçekçi, yapım eki ise -çi’dir.
16:55:58
AI Öğretmen
Ekler, kökün veya gövdenin sonuna getirilir ve böylece sözcüğe yeni anlamlar veya farklı görevler kazandırılır.
16:55:59
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısmı anladın mı?
16:56:47
Öğrenci
çekim eki tam olarak nedir
16:56:50
💭 AI Öğretmen
Hemen bakıyorum
16:56:53
AI Öğretmen
Çekim eki, bir kelimenin anlamını değiştirmeden cümledeki görevini, zamanını, sayısını veya durumunu gösteren eklerdir.
16:56:56
AI Öğretmen
Örneğin, "kitap" kelimesine "-lar" eki eklenirse "kitaplar" olur ve bu çoğul anlamı katar ama kelimenin temel anlamı değişmez.
16:56:57
AI Öğretmen
Yani çekim ekleri kelimenin anlamını değil, cümledeki kullanım şeklini değiştirir.
16:56:58
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için yeterince açık oldu mu?
16:57:22
Öğrenci
Anladım
16:57:25
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
16:57:25
❓ Soru medium
Bir kelimenin "gövde"sinin, o kelimenin "kök"ünden türetilmiş yeni bir kelime olarak kabul edilmesinin temel nedeni nedir?
16:57:52
Öğrenci
Cevabım: bulamamak
16:57:52
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:57:58
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü "bulamamak" kelimesi sorunun istediği açıklamayı içermiyor.
16:58:01
AI Öğretmen
Bir kelimenin gövdesi, köküne yapım eki eklenerek oluşturulur ve bu yapım eki kelimenin anlamını değiştirir, böylece yeni bir kelime ortaya çıkar.
16:58:03
AI Öğretmen
Örneğin, "zengin" kelimesine "-lik" eki eklenince "zenginlik" olur; bu yeni kelime artık farklı bir anlam taşır ve gövde olarak kabul edilir.
16:58:04
AI Öğretmen
Buradaki temel kavram, yapım eklerinin kelimenin anlamını değiştirerek yeni kelimeler oluşturmasıdır. Bu yüzden gövde, kökten türetilmiş yeni kelimedir.
16:58:07
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, kelimenin gövdesinin köküne eklenen yapım eki sayesinde yeni anlamlar kazanmasıdır; yani doğru cevap "yapım eki"dir.
16:58:07
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:58:39
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:58:40
💭 AI Öğretmen
Hemen ilerliyoruz
16:58:48
Görsel
Görsel
16:58:51
AI Öğretmen
Bir sözcüğe ek getirdiğimizde, bu eklerin hepsi o kelimeden yeni bir kelime oluşturmaz.
16:58:52
AI Öğretmen
Yapım ekleri, sözcüğün köküne eklenerek kelimenin anlamını değiştirir ve yeni bir kelime meydana getirir.
16:58:54
AI Öğretmen
Bazı ekler ise, çekim eki olarak adlandırılır ve bu ekler kelimenin anlamını değiştirmez; sadece sözcüğün görevini, zamanını veya halini gösterir.
16:58:56
AI Öğretmen
Mesela, "bisiklet-e" kelimesindeki "-e" eki, bir çekim eki olarak kullanılmıştır ve kelimenin anlamı aynıdır.
16:58:58
AI Öğretmen
Bu tür ekler, yeni bir kelime ortaya çıkarmaz, sadece sözcüğün nasıl kullanılacağını belirler.
16:58:59
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
17:00:00
Öğrenci
mesela bilgin kelimesindeki gin nedir
17:00:02
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum, hemen açıklayacağım
17:00:06
AI Öğretmen
"Bilgin" kelimesindeki "-gin" eki, aslında bir ek değil, kökün bir parçasıdır.
17:00:08
AI Öğretmen
"Bilgin" kelimesinin kökü "bilg-"tir ve "-in" eki ise yapım eki olarak kullanılmıştır.
17:00:10
AI Öğretmen
Bu yapım eki, kelimeye "bilen kişi" anlamı katar ve kelimeyi isim yapar.
17:00:12
AI Öğretmen
Yani "-gin" diye ayrı bir ek yok, kökün ve yapım ekinin birleşiminden oluşur.
17:00:14
AI Öğretmen
Anlatabildim mi, anladın mı?
17:00:31
Öğrenci
Anladım
17:00:33
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
17:00:33
❓ Soru medium
Sözcüklere eklenen her ekin neden yeni bir kelime türetmediğini, yapım ve çekim eklerinin dildeki farklı rollerini göz önünde bulundurarak analiz ediniz.
17:01:43
Öğrenci
Cevabım: örneğin çokluk bu kelimeyi tek yazarsak hiçbir anlamı olmayacaktır
17:01:43
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:01:49
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü sadece çokluk ekinden bahsetmişsiniz ve eklerin neden her zaman yeni kelime türetmediğini yapım ve çekim ekleri açısından açıklamamışsınız.
17:01:51
AI Öğretmen
Yapım ekleri, kelimenin anlamını değiştirip yeni kelimeler oluştururken; çekim ekleri kelimenin cümledeki görevini gösterir ama anlamını değiştirmez. Bu yüzden her ek yeni kelime oluşturmaz.
17:01:55
AI Öğretmen
Örneğin, "kitap" kelimesine "-lık" yapım eki eklendiğinde "kitaplık" yeni bir kelime olur; ama "-e" çekim eki eklendiğinde "kitaba" yeni kelime olmaz, sadece yönelme anlamı kazanır.
17:01:56
AI Öğretmen
Muhtemelen çokluk ekinin tek başına anlamı olmaz demeniz, çekim ve yapım eklerini karıştırmanızdan kaynaklanmış olabilir.
17:01:58
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, eklerin işlevlerine göre yapım ve çekim ekleri olarak ayrılması ve bu ayrımın eklerin yeni kelime oluşturup oluşturmadığını belirlemesidir; dolayısıyla doğru cevap bu olmalıdır.
17:01:58
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:02:44
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:02:45
💭 AI Öğretmen
Harika, ilerliyoruz
17:02:50
🎥 Video
17:02:51
AI Öğretmen
Çekim ve yapım ekleri arasındaki farkı anladın mı?
17:04:39
Öğrenci
Anladım
17:04:42
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
17:04:43
❓ Soru medium
Yapım eklerinin bir kelimeye eklenmesiyle meydana gelen anlamsal değişim, dilin kelime hazinesine ne gibi bir katkıda bulunur?
17:05:28
Öğrenci
Cevabım: daha fazla kelime türetir
17:05:28
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:05:34
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Kesinlikle doğru bildin!
17:05:36
AI Öğretmen
Yapım ekleri, kelimelerin anlamını değiştirerek onlardan yepyeni kelimeler türetir.
17:05:36
AI Öğretmen
Bu sayede dilimiz sürekli zenginleşir ve kelime hazinesi genişler.
17:05:37
AI Öğretmen
Bu, dilin kendini yenilemesinin ve daha fazla kavramı ifade etmesinin çok önemli bir yoludur.
17:05:37
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:05:58
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:06:00
💭 AI Öğretmen
Harika, ilerliyoruz
17:06:08
AI Öğretmen
Bu derste kök ve gövde kavramlarını, yapım ve çekim eklerinin sözcüklerdeki işlevlerini ve aralarındaki farkları inceledik. Ayrıca yapım eklerinin kelimelerin anlamını nasıl değiştirip yeni kelimeler oluşturduğunu, çekim eklerinin ise kelimenin anlamını değiştirmeden cümledeki görevini belirlediğini öğrendik. Bu konular hakkında herhangi bir sorunuz var mı?
17:06:39
Öğrenci
yok
17:06:43
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi