AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
22 November 2025, 16:41
Bitiş
22 November 2025, 16:48
Süre
6 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

16:41:45
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:41:45
💭 AI Öğretmen
Şimdi başlıyoruz
16:41:45
Görsel
Görsel
16:41:47
AI Öğretmen
Beş duyu organımız göz, kulak, burun, dil ve deridir.
16:41:48
AI Öğretmen
Bir varlığı gözümüzle görebiliyorsak, kulağımızla duyabiliyorsak, burnumuzla koklayabiliyorsak, dilimizle tadabiliyorsak ya da tenimizle dokunabiliyorsak, o varlık somut olur.
16:41:50
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler, duyu organlarımızdan biriyle anlayabildiğimiz, hissedebildiğimiz şeyler için kullanılır.
16:41:53
AI Öğretmen
Örneğin "masa", "kalem", "sıcak", "acı", "hava" gibi kelimeler dokunulabilir, görülebilir ya da hissedilebilir olduğu için somuttur.
16:41:54
AI Öğretmen
Eğer bir sözcük, duyu organlarımızla algılayamadığımız bir varlığı, bir durumu ya da kavramı anlatıyorsa buna "soyut anlamlı sözcük" denir.
16:41:56
AI Öğretmen
"Mutluluk", "korku", "özlem", "endişe" gibi sözcükler ise hissedilse de duyu organlarımızla algılanamaz, bu nedenle soyuttur.
16:41:57
AI Öğretmen
Bazı sözcükler ise cümlede kullanıldığı yere göre soyut ya da somut anlam alabilirler.
16:41:58
AI Öğretmen
Ayrıca bazı somut sözcükler “-lık” eki alınca soyut bir anlam kazanır: Örneğin, "anne" kelimesi normalde somuttur ama "annelik" dediğimizde soyut hale gelir.
16:42:00
AI Öğretmen
Benzer şekilde "insan" kelimesi somutken, "insanlık" sözcüğü soyut anlam taşır.
16:42:01
AI Öğretmen
Anlattığım somut ve soyut anlamlı sözcükler konusu senin için anlaşılır oldu mu?
16:43:00
Öğrenci
Anladım
16:43:02
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
16:43:03
Görsel
Görsel
16:43:05
AI Öğretmen
Aynı türden varlıkların hepsini içine alan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
16:43:07
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı işaret eden kelimelere ise özel anlamlı sözcükler diyoruz.
16:43:08
AI Öğretmen
Genelden özele doğru gidildikçe kapsanan varlık sayısı azalır, bu yüzden kapsam daralır.
16:43:09
AI Öğretmen
Örneğin "Bitki", "Ağaç", "Çam", "Kızıl Çam" şeklinde sıralandığında en baştaki "Bitki" en genel anlamlı olandır, en sondaki "Kızıl Çam" ise en özel olanıdır.
16:43:12
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama geçildikçe, kastettiğimiz varlıkların sayısı daha az olur.
16:43:12
AI Öğretmen
Bir kelime cümlede farklı şekilde kullanılınca genel ya da özel anlamlı hale gelebilir.
16:43:14
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesindeki "mektup" kelimesi, bütün mektupları anlatır ve genel anlamlıdır.
16:43:16
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise "mektup", sadece oğlundan gelen belli bir mektubu anlattığı için özel anlamlıdır.
16:43:17
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
16:43:59
Öğrenci
Anladım
16:44:01
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru inceleyelim
16:44:01
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
16:44:23
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
16:44:23
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:44:27
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Kesinlikle doğru şıkkı buldun!
16:44:30
AI Öğretmen
Burada "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde kullanılmış.
16:44:31
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünseler de genel bir kavramı ifade edebileceğini gösteren güzel bir örnek.
16:44:32
AI Öğretmen
Bu tür anlam ayrımlarını fark etmen, okuduğunu anlama becerini güçlendirecek!
16:44:32
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
16:44:33
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:44:52
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:44:53
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz
16:45:01
Görsel
Görsel
16:45:04
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri belirtir.
16:45:05
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise sayılamayan, ölçülemeyen ve bir nesnenin ya da kavramın nasıl olduğunu ifade eden kelimelerdir.
16:45:08
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümlenin içeriğine göre hem nicel hem de nitel anlam taşıyabilir.
16:45:10
AI Öğretmen
Örneğin, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesindeki "yakın" kelimesi evler arasındaki mesafeyi ifade ettiği için nicel anlamlıdır.
16:45:12
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesindeki "yakın" ise aralarındaki ilişkinin derecesini belirtir, yani nitel anlamlıdır.
16:45:13
AI Öğretmen
Bazı diğer örneklerde, "İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" kelimesi nitel anlamlıdır çünkü bir kişinin karakterini tanımlar.
16:45:15
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi" kelimesi nicel anlamlıdır, çünkü kazanılan para miktarı ölçülebilir.
16:45:18
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesindeki "derin" nitel anlam taşır, çünkü düşüncelerin yoğunluğuna işaret eder.
16:45:20
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesindeki "derinlik" ise ölçülebilir bir kavram olduğu için nicel anlam taşır.
16:45:22
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." örneğinde, "yüksek" kelimesi makamların prestijini belirttiği için nitel anlamlıdır.
16:45:25
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek" kelimesi ölçülebilir bir bina boyunu anlattığı için nicel anlamlıdır.
16:45:26
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
16:46:33
Öğrenci
Bir kelimenin nicel veya nitel anlam taşıdığını nasıl kesin olarak anlarız?
16:46:36
💭 AI Öğretmen
Biraz bakıyorum
16:46:38
AI Öğretmen
Bir kelimenin nicel mi yoksa nitel mi olduğunu anlamak için o kelimenin kullanıldığı cümlede neyi ifade ettiğine bakmalıyız.
16:46:39
AI Öğretmen
Eğer kelime sayılabilen, ölçülebilen bir özelliği anlatıyorsa nicel anlam taşır.
16:46:42
AI Öğretmen
Örneğin, "yüksek bina" ifadesinde "yüksek" ölçülebilir bir özelliktir, yani niceldir.
16:46:43
AI Öğretmen
Ancak kelime bir şeyin nasıl olduğunu, niteliğini, durumunu anlatıyorsa nitel anlam taşır.
16:46:44
AI Öğretmen
Mesela "yüksek makam" ifadesinde "yüksek" kelimesi makamın prestijini anlatır, ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
16:46:46
AI Öğretmen
Yani kelimenin anlamını cümledeki bağlama göre değerlendirmek gerekir.
16:46:48
AI Öğretmen
Anlattığım bu açıklama senin için yeterli oldu mu, yoksa başka bir örnekle daha mı açıklayayım?
16:47:20
Öğrenci
Anladım
16:47:22
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
16:47:26
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükler, genel ve özel anlamlı sözcükler ile nicel ve nitel anlamlı sözcükler konularını inceledik. Sözcüklerin kullanıldığı cümleye göre anlamlarının nasıl değişebileceğini ve örneklerle bu kavramları nasıl ayırt edeceğimizi öğrendik. Anlamadığın ya da açıklamamı istediğin bir nokta var mı?
16:47:57
Öğrenci
Anladım hocam.
16:48:02
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!