← Ana Rapor / İPEK İZEM ALTAŞ / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
11 December 2025, 17:14
Bitiş
11 December 2025, 17:26
Süre
10 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:15:42
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:15:43
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
17:15:43
Görsel
Görsel
17:15:45
AI Öğretmen
Beş duyu organımız; görme, işitme, dokunma, tatma ve koklama duyularımızdır.
17:15:46
AI Öğretmen
Bir varlığı bu duyu organlarımızdan biriyle ya da birkaçıyla hissedebiliyorsak, o varlığa karşılık gelen sözcük somut anlamlıdır.
17:15:48
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi kelimeleri görmek, dokunmak veya hissetmek mümkündür. Bu nedenle bu sözcükler somut anlamlıdır.
17:15:48
Öğrenci
Evet hazırım.
17:15:49
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
17:15:49
Görsel
Görsel
17:15:49
AI Öğretmen
Eğer bir kelime beş duyu organımızdan hiçbiriyle algılanamıyorsa, o sözcük soyut anlamlı olur.
17:15:51
AI Öğretmen
Beş duyu organımız; görme, işitme, koklama, dokunma ve tatma duyularıdır.
17:15:52
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duyguları gözle göremez, kulağımızla duyamaz, koklayamaz, tadamaz veya dokunamayız. Bu yüzden bu sözcükler soyut anlamlıdır.
17:15:53
AI Öğretmen
Bir kelime kullanıldığı cümleye göre bazen somut bazen de soyut anlam kazanabilir.
17:15:53
AI Öğretmen
Bir varlığı bu duyu organlarımızdan en az biriyle hissedebiliyorsak, bu varlığı anlatan sözcüğe somut anlamlı sözcük denir.
17:15:55
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler, sonlarına “-lık” eki alarak soyut bir kavrama dönüşebilir. Örneğin anne kelimesi somuttur, annelik ise soyut bir kavramdır. Benzer şekilde insan kelimesinden insanlık kelimesi türetildiğinde de anlamı soyutlaşır.
17:15:55
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı ve hava sözcükleri gözle görebildiğimiz, dokunabildiğimiz ya da hissedebildiğimiz için somuttur.
17:15:55
AI Öğretmen
Anlattığım kısmı anladın mı?
17:15:57
AI Öğretmen
Beş duyu organımızla hissedemediğimiz, yani göremediğimiz, dokunamadığımız, tadamadığımız şeyler ise soyut anlamlı olur.
17:15:57
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi duygular ve kavramlar, soyut anlamlı sözcüklere örnektir.
17:15:59
AI Öğretmen
Bir sözcüğün somut mu yoksa soyut mu olduğu, cümlede nasıl kullanıldığına göre değişebilir.
17:16:00
AI Öğretmen
Bazı kelimelere “-lık” ekini getirdiğimizde anlamı değişir ve bu kelime soyut hale dönüşebilir.
17:16:01
AI Öğretmen
Mesela anne kelimesi somutken, annelik kelimesi bir kavramı anlattığı için soyut olur.
17:16:02
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan kelimesi somutken, insanlık ise yine bir kavram olduğu için soyut bir sözcüktür.
17:16:03
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:17:11
Öğrenci
Bazı sözcüklerin nasıl hem somut hem soyut anlam taşıyabileceğini örneklerle açıklayabilir misiniz?
17:17:14
💭 AI Öğretmen
Güzel bir istek
17:17:18
AI Öğretmen
Tabii, bazı sözcükler cümlede kullanılış şekline göre hem somut hem soyut anlam taşıyabilir. Örneğin "yüz" kelimesi; somut anlamda insanın yüzü, gözle görebileceğimiz bir parçadır.
17:17:20
AI Öğretmen
"Yüz" kelimesi soyut anlamda ise "bir işi yüz yüze yapmak" gibi kullanımlarda, bir durum veya kavramı ifade eder.
17:18:27
Öğrenci
Anladım.
17:18:29
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:18:29
Görsel
Görsel
17:18:31
AI Öğretmen
Aynı türdeki tüm varlıkları ifade eden sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
17:18:32
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı gösteren sözcükler ise özel anlamlı sözcükler olarak adlandırılır.
17:18:34
AI Öğretmen
Yani, bir kelimenin kapsamı genişten dar olana kaydıkça genel anlamdan özele doğru gideriz.
17:18:36
AI Öğretmen
Örneğin, “Bitki” çok geniş bir kelimedir, birçok farklı canlıyı kapsar.
17:18:38
AI Öğretmen
“Bitki”den sonra “Ağaç”, ondan sonra “Çam”, en sonunda ise “Kızıl Çam” şeklinde genelden özele doğru bir sıralama yapabiliriz.
17:18:38
AI Öğretmen
Bu sıralamada, genel anlamdan özel anlamlıya gittikçe kapsadığı varlık sayısı azalır.
17:18:39
AI Öğretmen
Bir kelimenin genel mi özel mi olduğu, kullanıldığı cümleye göre de değişebilir.
17:18:41
AI Öğretmen
Örneğin, “Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır.” cümlesinde, “mektup” kelimesi tüm mektupları genel olarak anlattığı için genel anlamlıdır.
17:18:42
AI Öğretmen
Ama “Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı.” cümlesinde ise burada “mektup”, yalnızca oğlundan gelen bir tek mektup anlamında kullanılmış ve özel anlamlı olmuştur.
17:18:43
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı yoksa bu konuda açıklamamı istediğin bir nokta var mı?
17:19:46
Öğrenci
Anladım
17:19:49
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:19:50
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
17:20:37
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:20:38
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:20:42
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:20:44
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü, yani genel anlamda ağaçları ifade ediyor.
17:20:45
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünse de kendi türlerinin tamamını temsil edebileceğini gösteren güzel bir örnek.
17:20:45
AI Öğretmen
Kelimelerin genel ve özel anlamlarını ayırt etme becerin çok iyi!
17:20:46
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
17:20:46
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:21:13
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:21:14
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:21:22
Görsel
Görsel
17:21:25
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir şeyin ölçülebilir veya sayılabilir özelliklerini ifade eden kelimelerdir.
17:21:25
AI Öğretmen
Örneğin, uzunluk, ağırlık, miktar gibi şeyler nicel anlamlı olabilir çünkü bunlar sayılarla ifade edilebilir.
17:21:27
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise bir şeyin ne kadar iyi, güzel, yakın gibi ölçülemeyen ya da sayılamayan özelliklerini anlatan kelimelerdir.
17:21:28
AI Öğretmen
Yani nitel sözcüklerde, o şeyin nasıl olduğu, hangi özelliklere sahip olduğu anlatılır ama ölçülemez veya sayılamaz.
17:21:29
AI Öğretmen
Bir kelime cümledeki kullanılışına göre nicel veya nitel anlam taşıyabilir.
17:21:31
AI Öğretmen
Örneğin, “Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı.” cümlesinde yakın, evlerin mesafesi belirli bir şekilde ölçülebildiği için nicel anlamdadır.
17:21:33
AI Öğretmen
Ama “Onlar çok yakın arkadaşlardı.” cümlesindeki yakın, iki kişi arasındaki duygusal bağ ölçülemeyeceği için nitel anlam taşır.
17:21:35
AI Öğretmen
Bazı örnekleri inceleyelim.
17:21:37
AI Öğretmen
“İyi bir insana benziyor.” cümlesinde iyi, bir insanın güzel özelliklerinin ölçülememesi nedeniyle niteldir.
17:21:38
AI Öğretmen
“İyi para kazanıyor.” cümlesinde ise iyi, kazandığı paranın miktarı sayı ile ifade edilebileceği için niceldir.
17:21:40
AI Öğretmen
“Derin düşüncelere dalmıştı.” cümlesinde derin, burada düşüncelerin ne kadar kapsamlı, yoğun olduğu anlatılır ve ölçülemez, bu yüzden niteldir.
17:21:42
AI Öğretmen
“Suyun derinliği istediği gibi değildi.” cümlesinde ise suyun derinliği ölçülebileceği için derinlik burada niceldir.
17:21:44
AI Öğretmen
“Yüksek makamlarda tanıdığı vardı.” cümlesinde yüksek, makamların daha prestijli olduğunu anlatır ve ölçülemeyeceği için nitel anlamlıdır.
17:21:45
AI Öğretmen
Ama “Yüksek bir bina yapmaya karar verdi.” cümlesinde yüksek, binanın metre ile ölçülebilecek bir özelliğini anlattığı için niceldir.
17:21:46
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:23:46
Öğrenci
Nicel ve nitel sözcükler nasıl ayırt edilir?
17:23:49
💭 AI Öğretmen
Güzel bir soru
17:23:51
AI Öğretmen
Nicel sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri anlatır, mesela uzunluk, ağırlık gibi.
17:23:52
AI Öğretmen
Nitel sözcükler ise ölçülemeyen, sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu anlatan özellikleri ifade eder.
17:23:53
AI Öğretmen
Bir sözcüğün nicel mi yoksa nitel mi olduğunu anlamak için cümlede nasıl kullanıldığına bakmak gerekir.
17:23:55
AI Öğretmen
Örneğin “yakın” kelimesi, mesafe ölçülebiliyorsa nicel, duygusal bağ anlatılıyorsa nitel anlamdadır.
17:23:56
AI Öğretmen
Başka örneklerle de, “iyi para kazanıyor” nicel, “iyi insan” ise nitel anlam taşır.
17:23:58
AI Öğretmen
Anlattıklarım senin için açık oldu mu?
17:24:25
Öğrenci
Anladım
17:24:29
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
17:24:31
AI Öğretmen
Bugün derste somut ve soyut anlamlı sözcükler, genel ve özel anlamlı sözcükler ile nicel ve nitel anlamlı sözcükler konularını işledik.
17:24:32
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin beş duyu organıyla algılanabilen varlıkları, soyut sözcüklerin ise duyu organlarıyla algılanamayan durum ve kavramları ifade ettiğini öğrendik.
17:24:33
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcüklerin tüm türü kapsadığı, özel anlamlıların ise tek bir varlığı belirttiği üzerinde durduk.
17:24:34
AI Öğretmen
Nicel sözcüklerin ölçülebilen, sayılabilen özellikleri, nitel sözcüklerin ise ölçülemeyen, sayılamayan özellikleri anlattığını gördük.
17:24:35
AI Öğretmen
Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!
17:26:04
Öğrenci
Anladım, teşekkürler.
17:26:09
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi