← Ana Rapor / TUĞRA AĞAN / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
08 December 2025, 15:42
Bitiş
08 December 2025, 15:49
Süre
7 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

15:42:36
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
15:42:38
💭 AI Öğretmen
Tabii ki, başlıyoruz
15:42:38
Görsel
Görsel
15:42:43
AI Öğretmen
Bir şeyi gözümüzle görebiliyor, kulağımızla duyabiliyor, burnumuzla kokusunu alabiliyor, dilimizle tadını algılayabiliyor veya derimizle dokunabiliyorsak, bu nesneyi ya da durumu somut anlamlı sözcüklerle ifade ederiz.
15:42:44
AI Öğretmen
Örneğin; masa, kalem, sıcak, acı ve hava sözcükleri somut anlamlıdır çünkü bu nesne veya durumları duyu organlarımızdan en az biriyle hissedebiliriz.
15:42:46
AI Öğretmen
Bir nesneyi, durumu ya da kavramı beş duyu organımızla algılayamıyorsak, bu tür sözcüklere soyut anlamlı denir.
15:42:49
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcüklere mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi örnekler verilebilir, çünkü bu duyguları göremeyiz, dokunamayız, tadını alamayız.
15:42:50
AI Öğretmen
Bir sözcük cümle içinde kullanıldığı yere göre soyut ya da somut anlam kazanabilir.
15:42:52
AI Öğretmen
Bazı sözcükler aslında somut anlamlıdır fakat “-lık” eki aldıklarında soyut hale gelebilirler, örneğin anne kelimesine “-lik” eki getirildiğinde annelik olur ve artık soyut anlam ifade eder.
15:42:53
AI Öğretmen
Yine insan kelimesi de somutken “-lık” eki ile insanlık olur ve soyut bir kavrama dönüşür.
15:42:54
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
15:43:59
Öğrenci
Hocam tekrar söyler misiniz?
15:44:02
💭 AI Öğretmen
Biraz bekleyiniz
15:44:06
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızdan biriyle algılanabilen nesne veya durumları ifade eder. Örneğin masa, kalem, sıcak gibi sözcükler somuttur çünkü bunları görebilir, dokunabilir veya hissedebiliriz.
15:44:08
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcükler ise beş duyu organımızla algılayamadığımız kavram veya duyguları anlatır. Örneğin mutluluk, korku, özlem gibi sözcükler soyut anlamlıdır çünkü bunları doğrudan göremez veya dokunamayız.
15:44:11
AI Öğretmen
Ayrıca, bazı somut sözcükler “-lık” eki aldığında soyut hale gelir; mesela anne → annelik, insan → insanlık gibi. Anlatabildim mi? Anladın mı?
15:44:45
Öğrenci
Anladım hocam.
15:44:47
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
15:44:48
Görsel
Görsel
15:44:50
AI Öğretmen
Aynı türdeki bütün varlıkları kapsayan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
15:44:51
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı ifade eden sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
15:44:53
AI Öğretmen
Genelden özele doğru gittikçe kapsanan varlıkların sayısı azalır, yani kapsam daralır.
15:44:54
AI Öğretmen
Bunu daha iyi anlamak için "Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam" örneğine bakalım; bu zincir genelden özele doğru sıralanmıştır.
15:44:55
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcük en geniş grubu belirtirken, özel anlamlı sözcük ise en dar olanı, yani tek bir türü veya tek bir varlığı belirtir.
15:44:57
AI Öğretmen
Bir sözcüğün genel mi, özel mi olduğu, bazen kullanıldığı cümleye göre değişebilir.
15:44:58
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde 'mektup' kelimesi bütün mektupları anlatacak şekilde kullanılmıştır, yani genel anlamlıdır.
15:45:01
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise 'mektup' kelimesi sadece belirli bir mektubu ifade etmektedir, bu yüzden özel anlamlıdır.
15:45:02
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
15:45:54
Öğrenci
Tabii ki de hocam.
15:45:57
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz düşünelim
15:45:58
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
15:46:17
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
15:46:18
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:46:22
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
15:46:24
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü ifade edecek şekilde genel anlamda kullanılmıştır.
15:46:25
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünse de kendi türlerinin tamamını temsil edebileceğini gösteren önemli bir dil bilgisi özelliğidir.
15:46:26
AI Öğretmen
Bu ayrımı çok iyi yakaladın!
15:46:27
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
15:46:27
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:47:01
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:47:02
💭 AI Öğretmen
Devam edelim şimdi
15:47:07
Görsel
Görsel
15:47:09
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen ya da ölçülebilen şeyleri anlatan kelimelerdir.
15:47:11
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise, sayılamayan, ölçülemeyen ve bir şeyin nasıl olduğunu ya da niteliğini belirten kelimelerdir.
15:47:11
AI Öğretmen
Bir kelimenin nicel mi yoksa nitel mi olduğuna, cümlede nasıl kullanıldığına bakarak karar verebiliriz.
15:47:14
AI Öğretmen
"Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde, "yakın" kelimesi ölçülebildiği için nicel anlamlıdır.
15:47:17
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise, "yakın" kelimesi arkadaşlığın derecesini anlatıyor ve ölçülemiyor, bu yüzden nitel anlamlıdır.
15:47:18
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesindeki "iyi" kelimesi de nitel anlamlıdır çünkü insanın kalitesi, niteliği anlatılmıştır.
15:47:20
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." derken "iyi" kelimesi miktarı anlatır, sayı ile ifade edilebilir, bu yüzden nicel anlamlıdır.
15:47:22
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin" sözcüğü nitel anlamda, yani düşüncelerin etkileyiciliği anlatılmıştır, ölçülemez.
15:47:24
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde ise "derinlik" doğrudan ölçülebilir bir şeyi yani suyun ne kadar derin olduğunu belirtir ve nicel anlamlıdır.
15:47:26
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde "yüksek" kelimesi makamların önemini, değerini ifade eder ve ölçülemez; bu nedenle nitel anlamlıdır.
15:47:28
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek" kelimesi binanın ölçülebilir boyutunu anlatır, bu yüzden nicel anlamlıdır.
15:47:29
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
15:48:35
Öğrenci
Anladım hocam.
15:48:38
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
15:48:43
AI Öğretmen
Bugünkü derste somut ve soyut anlamlı sözcükler, genel ve özel anlamlı sözcükler ile nicel ve nitel anlamlı sözcükler konularını işledik. Somut sözcüklerin beş duyu organımızla algılanabildiğini, soyutların ise algılanamadığını; genel anlamlıların tüm türü kapsadığını, özel anlamlıların ise tek bir varlığı ifade ettiğini; nicel sözcüklerin ölçülebilen, sayılabilen özellikleri anlattığını, nitel sözcüklerin ise ölçülemeyen, sayılamayan özellikleri belirttiğini öğrendik. Bu kavramların cümlede kullanılışlarına göre değişebileceğine de değindik. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!
15:49:34
Öğrenci
Şu an yok hocam.
15:49:42
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi