AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
07 December 2025, 11:08
Bitiş
Devam ediyor
Süre
26 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

11:08:49
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
11:08:50
💭 AI Öğretmen
Hadi başlayalım
11:08:50
Görsel
Görsel
11:08:54
AI Öğretmen
Ahiret hayatı, İslam inancında, bu dünyadaki yaşamın bitmesinden sonra başlayan ve sonsuza kadar süren bir hayattır.
11:08:56
AI Öğretmen
Ahiret hayatının belli başlı aşamaları vardır: ölüm, kıyamet, yeniden diriliş, mahşer, hesap, mizan, sırat, cennet ve cehennem.
11:08:58
AI Öğretmen
Bu aşamalar, bir insanın bu dünyada yaptığı işlere ve sahip olduğu inanca göre ona farklı şekilde yaşatılır.
11:08:59
AI Öğretmen
Her bir aşama, insanın sonsuz hayata hazırlanmasında çok önemlidir.
11:09:00
AI Öğretmen
Yani, kişinin ahiret hayatı onun bu dünyadaki tercihleri ve davranışlarına göre şekillenir.
11:09:00
AI Öğretmen
Ahiret hayatıyla ilgili bu kısmı anladınız mı?
11:09:31
Öğrenci
Anladım
11:09:33
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz derinleştirelim
11:09:33
❓ Soru basic
İsrafil’in sura ilk üfleyişi ile kıyamet kopacak ve dünya hayatı sona erecektir. Yine İsrafil’in sura ikinci defa üflemesi ile yeniden diriliş gerçekleşecek ve insanlar hesap vermek üzere Allah’ın huzurunda haşrolacaklardır. Mizandan sonra sırat köprüsünü geçenler cennete, geçemeyenler ise cehenneme gideceklerdir. Bu metne göre, ahiret hayatının aşamaları ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
11:10:17
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
11:10:17
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:10:21
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
11:10:25
AI Öğretmen
Metinde ahiret hayatının aşamaları (kıyamet, yeniden diriliş, hesap verme vb.) açıkça belirtilse de, mahşer aşamasının diğerlerinden daha uzun olduğuna dair bir bilgi verilmemektedir.
11:10:26
AI Öğretmen
Bu, metni dikkatlice okuyup sadece verilen bilgilere odaklanmanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
11:10:26
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
11:10:26
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:10:48
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:10:49
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
11:10:58
Görsel
Görsel
11:11:00
AI Öğretmen
İslam inancında kıyamet, ahirete inanmanın en önemli kavramlarından biridir.
11:11:01
AI Öğretmen
Kıyamet kelimesi sözlükte, bir kişinin ayağa kalkması, doğrulması, ayağa dikilmesi ve tekrar canlanması anlamına gelir.
11:11:02
AI Öğretmen
Dinî anlamda ise kıyamet, evrenin ve içindeki her şeyin yok olması ve sonra insanların hesaba çekilmek üzere tekrar diriltilmesi zamanı olarak açıklanır.
11:11:03
AI Öğretmen
Yani dünya ve üzerindeki tüm canlılar bir gün sona erecek, tıpkı diğer canlı varlıklar gibi ölecektir.
11:11:06
AI Öğretmen
Kur’an-ı Kerim’de, yeryüzündeki her canlının fani (yani ölümlü) olduğu, sadece Allah’ın sonsuza kadar (baki) olduğu anlatılır.
11:11:07
AI Öğretmen
Kıyamet, İsrafil adlı meleğin sûre denilen özel bir boruya üflemesiyle başlar.
11:11:08
AI Öğretmen
Birinci sûra üflendiğinde yeryüzündeki tüm canlılar ölür.
11:11:10
AI Öğretmen
Daha sonra, Allah’ın izniyle, ikinci defa sûreye üflenir ve tüm insanlar yeniden hayata döndürülür.
11:11:11
AI Öğretmen
Kur’an’da, sûreye ilk üflendiğinde göklerde ve yerde kim varsa öleceği, ikinci üfleyişte ise insanların tekrar ayağa kalkacağı ve bakacakları ayetlerle anlatılır.
11:11:13
AI Öğretmen
Böylece kıyametin başlamasıyla, yeni bir hayatın aşamaları da başlamış olur.
11:11:13
AI Öğretmen
Kıyamet kavramını ve sürecini anladın mı?
11:12:10
Öğrenci
Anladım
11:12:13
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
11:12:13
❓ Soru basic
“Yaşadığımız dünyada adalet her zaman tam olarak gerçekleşmemektedir. İşte ahiret hayatında, iyiliklerin olduğu gibi hiçbir kötülüğün de karşılıksız kalmaması, adaletin gerçekleşmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Yüce Allah (c.c.) âdildir. Herkese yaptığının karşılığını tam olarak verir.”\n\nBu ifadeler ahiret aşamalarından hangisini anlatırken kullanılmış olabilir?
11:14:33
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
11:14:33
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:14:38
AI Öğretmen
Cevabınız yanlış oldu, çünkü burada adaletin tam olarak gerçekleştiği ve herkesin yaptığının karşılığını aldığı aşama soruluyor.
11:14:40
AI Öğretmen
Berzah âlemi, ölüm ile kıyamet günü arasındaki bekleme sürecidir ve bu dönemde tam bir yargılama ya da adalet gerçekleşmez.
11:14:41
AI Öğretmen
Adaletin tam anlamıyla gerçekleştiği ve iyiliklerin ödüllendirildiği, kötülüklerin ise cezalandırıldığı aşama, cennet ve cehennem aşamasıdır.
11:14:43
AI Öğretmen
Örnek olarak, bir kişi dünyada iyi işler yapmışsa, ahiret hayatında cennette ödüllendirilir; kötü işler yapmışsa cehennemde cezalandırılır. Bu, Allah’ın adaletinin tam olarak tecelli ettiği yerdir.
11:14:45
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap D şıkkı, yani "Cennet ve cehennem" olmalıdır.
11:14:45
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:15:23
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:15:24
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
11:15:31
Görsel
Görsel
11:15:34
AI Öğretmen
İslam inancına göre kıyametin ne zaman kopacağı sadece Allah tarafından bilinir ve bu konu Kur’an’da "Onun ilmi ancak Rabb’imin katındadır" ifadesiyle açıkça belirtilmiştir.
11:15:36
AI Öğretmen
Ne bir peygamber ne de herhangi bir insan, kıyametin kesin zamanını bilemez.
11:15:37
AI Öğretmen
Evrenin düzeni bir gün bozulacak ve kıyamet meydana gelecektir.
11:15:39
AI Öğretmen
Kur’an’da, Allah’ın gökleri ve yeri yoktan var eden gücünün ölüleri yeniden diriltmeye de yeteceği özellikle vurgulanır.
11:15:41
AI Öğretmen
Allah’ın her şeye gücü yettiği, insanı hiç yoktan yarattığı ve onu tekrar diriltmenin Allah’a çok kolay olduğu bildirilmektedir.
11:15:44
AI Öğretmen
Kur’an’da yeniden diriliş, kuru toprağa yağmur yağınca bitkilerin canlanıp yeşermesine benzetilir; bu örnek, yeniden dirilişin akla uygun bir şekilde açıklanmasına yardımcı olur.
11:15:44
AI Öğretmen
Bu benzetme sayesinde, ahiret hayatının hem mantık hem de gözlem yoluyla anlaşılması mümkün olur.
11:15:47
AI Öğretmen
Sonuçta, İslam’a göre kıyametin zamanı ve ölülerin yeniden dirilmesi tamamen Allah’ın iradesine bağlıdır ve bu durum insanlara örneklerle anlatılmıştır.
11:15:48
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladınız mı?
11:16:38
Öğrenci
Anladım
11:16:41
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
11:16:41
❓ Soru basic
Canlıların bir ömrü vardır. Bu ömür süresi bittiğinde ecel gelir ve canlıların hayatı sona erer. Ancak kıyamet vakti geldiğinde sura üflendiğinde tüm evrenin sonu gelecek. Fakat kıyamete kadar insanlar kabirde bekleyecek hatta kabre konulduğunda burada bazı melekler tarafından sorgulanacaktır. Bu metinde aşağıdaki meleklerden hangisinin görevinden söz edilmemiştir?
11:17:27
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
11:17:27
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:17:32
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
11:17:34
AI Öğretmen
Metinde İsrafil'in (sura üfleme), Münker ve Nekir'in (kabir sorgusu) ve Azrail'in (ecel ve hayatın sona ermesi) görevlerinden bahsedilirken, Mikail'in görevinden söz edilmemiştir.
11:17:35
AI Öğretmen
Bu, farklı meleklerin İslam inancındaki özel görevlerini ne kadar iyi anladığını gösteriyor. Süpersin!
11:17:36
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
11:17:36
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:18:04
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:18:05
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyoruz
11:18:12
Görsel
Görsel
11:18:14
AI Öğretmen
Ölümden sonra insanlar yeniden dirilecek ve bu olaydan sonra ahiret hayatı başlayacaktır.
11:18:15
AI Öğretmen
Yeniden dirilen bütün insanlar, çok büyük bir alanda, yani mahşer denilen yerde toplanacaklardır.
11:18:17
AI Öğretmen
Mahşerde herkes yaptığı en küçük iyiliklerin ve kötülüklerin karşılığını görecektir.
11:18:19
AI Öğretmen
İnsanların iyi ve kötü işleri, mizan adı verilen ve neye benzediği tam olarak bilinemeyen bir ölçü aletiyle tartılır.
11:18:21
AI Öğretmen
Kıyamet gününde ise herkesin amel defterleri açılır ve burada insanların dünyada yaptığı tüm işlerin kaydı bulunur.
11:18:23
AI Öğretmen
Kur’an-ı Kerim’e göre, insanların organları da onların yaptıklarına şahitlik eder, böylece hiçbir davranış gizli kalmaz ve herkes yaptığının karşılığını mutlaka alır.
11:18:25
AI Öğretmen
İyi davranışlarda bulunan, güzel işler yapan kişiler ise ahirette Allah tarafından cennetle mükâfatlandırılır.
11:18:26
AI Öğretmen
Kur’an-ı Kerim, cenneti altlarından ırmaklar akan, çeşitli nimetlerle dolu ebedi bir mutluluk yeri olarak kısaca tanımlar.
11:18:27
AI Öğretmen
Cennette hiç kimse zorluk yaşamaz, herkes istediğine kolayca ulaşır ve huzur içinde yaşar.
11:18:29
AI Öğretmen
Hz. Muhammed de Allah’ın iyi kulları için “hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın duymadığı nimetler” hazırladığını söylemiştir.
11:18:30
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
11:19:27
Öğrenci
Anladım
11:19:29
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
11:19:29
❓ Soru basic
İslam dinine göre ahiret hayatının belirli aşamaları olacaktır. Buna göre aşağıdakilerden hangisinde ahiret hayatının aşamalarının açıklaması yanlış verilmiştir?
11:19:53
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
11:19:53
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:19:59
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
11:20:01
AI Öğretmen
"Mizan" aslında insanların dünyada yaptıkları iyi ve kötü amellerin tartıldığı ilahi bir terazidir.
11:20:03
AI Öğretmen
Ölülerin kıyameti beklediği durak ise "Berzah" âlemidir. Bu ayrımı fark etmen çok önemli!
11:20:05
AI Öğretmen
Bu sayede ahiret aşamalarını daha doğru anlamış oldun.
11:20:07
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
11:20:07
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:20:21
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:20:22
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
11:20:29
Görsel
Görsel
11:20:32
AI Öğretmen
Ahiret hayatında insanlar sadece yaptıkları iyiliklerin karşılığını almakla kalmaz, aynı zamanda yaptıkları kötülüklerin de hesabını verirler.
11:20:36
AI Öğretmen
Allah’a inanmayan, başkalarının hakkını yiyen, insanlara zarar veren ve kötülük yapan kimseler ahirette cezalandırılır.
11:20:37
AI Öğretmen
Başkalarına kötülük yapan ve Allah’ı inkâr eden kişilerin cezalandırılacağı yer ise cehennemdir.
11:20:39
AI Öğretmen
Kur’an-ı Kerim’de insanların yapmış oldukları bütün kötülüklerin karşılığını ahirette göreceği açıkça belirtilmiştir.
11:20:42
AI Öğretmen
Kehf Suresi’nin 49. ayetinde, herkesin yaptıklarının kaydedildiği bir kitap olduğu ve insanların bu yapılanlardan korkacağı, Allah’ın ise kimseye haksızlık yapmayacağı vurgulanır.
11:20:44
AI Öğretmen
Dünyada bazen adalet tam olarak sağlanamayabilir ve kötülük yapanların cezalandırılmadığı durumlar görülebilir.
11:20:45
AI Öğretmen
Ama ahirette Allah’ın adaleti kesin olarak gerçekleşir ve her kötülüğün karşılığı tam olarak verilir.
11:20:46
AI Öğretmen
Sonuçta, hiçbir haksızlık karşılıksız kalmaz ve gerçek adalet mutlaka sağlanır.
11:20:47
AI Öğretmen
Bu konuda anladığınızdan emin olmak için bir sorum var, anlatılanlardan herhangi birini tekrar açıklamamı ister misiniz?
11:22:25
Öğrenci
Bana sorduğunuz soruları açık uçluyaparmısınız?Kendim yazarak konuyu daha iyi anlamak istiyorum
11:22:29
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum biraz
11:22:33
AI Öğretmen
Tabii, sana açık uçlu sorular sorabilirim. Örneğin, "Ahiret hayatında adaletin gerçekleşmesi neden önemlidir?" ya da "Cehennem ve cennet kavramlarını nasıl anlarsın?" gibi sorularla konuyu kendi cümlelerinle ifade etmeni sağlayabilirim.
11:22:35
AI Öğretmen
Sen böyle sorularla konuyu anlatmak ister misin? Başka bir konuda da açık uçlu soru ister misin?
11:23:08
Öğrenci
Anladım
11:23:10
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru var
11:23:10
❓ Soru medium
Dünya hayatında adaletin her zaman tam olarak sağlanamaması, ahiret inancının önemini ve gerekliliğini nasıl vurgulamaktadır?
11:25:36
Öğrenci
Cevabım: Dünya hayatında adaletli olmayanlar,kötülük yapanlar ahiret hayatına inanmayanlardandır.Ahiret hayatına inananlar,öldüklerinde ne tür ceza alacaklarını bilir.Bu yüzden adaletli ve her zaman kibar davranırlar
11:25:37
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:25:43
AI Öğretmen
Cevabın doğru değil, çünkü soruda dünya hayatında adaletin tam sağlanamamasının ahiret inancının önemini nasıl vurguladığı sorulmuş. Sen ise ahiret inancının insanların davranışlarını nasıl etkilediğine odaklanmışsın.
11:25:46
AI Öğretmen
Dünya hayatında adalet bazen tam olarak sağlanamaz; kötü yapanlar cezalandırılmayabilir ve bu da haksızlık hissi yaratır. Ahiret inancı ise bu eksik kalan adaletin mutlaka tamamlanacağını, herkesin yaptığı iyilik ve kötülüğün karşılığını ahirette göreceğini anlatır.
11:25:49
AI Öğretmen
Yani ahiret, gerçek ve mutlak adaletin gerçekleşeceği yerdir. Bu yüzden, dünyadaki adaletsizlikler ahiret inancının önemini ve gerekliliğini gösterir. Örneğin, dünyada hakkı yenilen bir kişi ahirette hakkını alacaktır.
11:25:52
AI Öğretmen
Senin cevabında ise ahiret inancının kişilerin davranışlarını düzenlemesi üzerinde durulmuş, fakat asıl soru olan "dünyadaki eksik adaletin ahirette tamamlanması" konusu atlanmış.
11:25:53
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, dünyadaki adaletsizliklerin ahirette mutlaka karşılık bulacağı ve bu yüzden ahiret inancının çok önemli olduğudur.
11:25:54
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap şöyle olmalıdır: Dünya hayatında tam adalet sağlanamayabilir, ancak ahiret inancı, eksik kalan adaletin orada tamamlanacağını ve herkesin yaptıklarının karşılığını mutlaka göreceğini vurgular.
11:25:54
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:27:10
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:27:11
💭 AI Öğretmen
Yeni bir soru geliyor
11:27:16
Görsel
Görsel
11:27:19
AI Öğretmen
Önceki bölümlerde Allah’ın adil olduğu, yani herkese hakkıyla ve doğru şekilde davrandığı anlatılmıştı.
11:27:21
AI Öğretmen
Allah’ın adaletli olması demek, insanların yaptıkları iyi veya kötü işlerin karşılığını eksiksiz olarak alacakları anlamına gelir.
11:27:22
AI Öğretmen
Kimseye haksızlık yapılmaz; biri iyi bir şey yaptıysa, bunun karşılığını fazlasıyla alır ve cennetle ödüllendirilir.
11:27:25
AI Öğretmen
Eğer bir kişi kötü bir şey yaparsa, o da yaptığı kötülüğün hak ettiği şekilde cezalandırılır.
11:27:28
AI Öğretmen
Kur’an’da “Allah zerre kadar haksızlık etmez” ifadesiyle, Allah’ın kimseye en küçük bir kötülüğü bile yapmayacağı, kimseye haksızlık etmeyeceği belirtilir.
11:27:30
AI Öğretmen
Bu şekilde, ahirette herkes yaptığı işlere uygun, adil bir şekilde karşılık görecektir.
11:27:31
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa bir kısmını tekrar açıklamamı ister misin?
11:28:08
Öğrenci
Anladım
11:28:10
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
11:28:10
❓ Soru medium
Allah’ın "zerre kadar haksızlık etmez" ilkesi, ahiretteki ödül ve ceza sisteminin adil bir şekilde işlemesini nasıl güvence altına almaktadır?
11:31:53
Öğrenci
Cevabım: Allah,dünya hayatında kötülük yapanlar için bir melek gönderir(münkeri nebir).Bu melek kişinin yaptığı en küçük iyilikleri ve kötülükleri bile yazıp,ahiret hayatında bunları ölçer ve hangisi daha fazla ise cennet veya cehenneme gider.Bu şekilde adaletli olanlar ödüllendirilir,kötü olanlar ise cezalandırılır
11:31:54
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:31:59
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü soruda Allah’ın "zerre kadar haksızlık etmez" ilkesinin ahiretteki adalet sistemini nasıl güvence altına aldığı sorulmuş. Siz ise meleklerin görevlerinden bahsetmişsiniz ki bu konu sorunun esasına tam cevap vermiyor.
11:32:01
AI Öğretmen
Bu ilke, herkesin yaptığı iyilik ve kötülüğün tam karşılığını alacağını garanti eder; yani kimse haksızlığa uğramaz, iyilikler karşılıksız kalmaz. Ayrıca, iyilik yapanlar kat kat ödüllendirilirken, kötülük yapanlar hak ettikleri cezayı alır.
11:32:03
AI Öğretmen
Buradaki önemli nokta, Allah’ın adaletinin mutlak ve eksiksiz olmasıdır. Bu, ahirette herkesin davranışlarının adil bir şekilde değerlendirilip karşılığının verileceği anlamına gelir.
11:32:04
AI Öğretmen
Sizin cevabınızda ise sadece meleklerin kayıt tutmasından bahsedilmiş, ama adaletin nasıl sağlandığı, haksızlık yapılmadığı ve ödül-ceza sisteminin nasıl işlediği açıklanmamış.
11:32:07
AI Öğretmen
Örnek olarak, eğer bir kişi küçük bir iyilik yaparsa, bu iyilik asla göz ardı edilmez ve tam karşılığı verilir; aynı şekilde kötülük de eksiksiz cezalandırılır. Bu sayede herkes hak ettiğini alır.
11:32:10
AI Öğretmen
Bu nedenle, doğru cevap Allah’ın "zerre kadar haksızlık etmez" ilkesinin tam karşılık, iyiliğin teşviki, kötülüğün adil cezası ve mutlak eşitlik prensipleriyle ahiretteki ödül ve ceza sisteminin adil işlemesini güvence altına aldığıdır.
11:32:11
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap bu olmalı.
11:32:11
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:33:48
Öğrenci
hocam benimki doğru olmaya ne kadar yakındı yüzde kaç?
11:33:50
💭 AI Öğretmen
Biraz düşünelim
11:34:01
Görsel
Görsel
11:34:04
AI Öğretmen
Yüce Allah (c.c.), sadece adaletli bir varlık değildir, aynı zamanda merhametli ve affedici özelliklere de sahiptir.
11:34:05
AI Öğretmen
Allah, insanların yaptığı iyiliklere çok daha fazla ödül vereceğini bildirir.
11:34:06
AI Öğretmen
Yapılan kötülüklerde ise, sadece işlenen kötü davranış kadar ceza uygulayacağını söyler.
11:34:07
AI Öğretmen
Allah'ın bu merhameti sayesinde, hata yapan ya da günaha giren kişiler hemen cezalandırılmazlar.
11:34:10
AI Öğretmen
Allah, insanlara işledikleri hataları düzeltmeleri ve günahlarından dönmeleri için süre ve imkân verir.
11:34:10
AI Öğretmen
Allah, kullarının yaptıkları hatalar ya da günahlar karşısında tövbe etmelerini ister.
11:34:12
AI Öğretmen
İnanışımıza göre, işlenen günah ne kadar büyük olursa olsun, kişi Allah’ın merhametinden asla ümidini kesmemelidir.
11:34:13
AI Öğretmen
Allah’ın merhameti ve bağışlaması, kulları için her zaman geri dönüş ve af kapısını açık tutar.
11:34:14
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa daha açıklamamı istediğin bir yer var mı?
11:34:57
Öğrenci
Anladım
11:34:59
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
11:35:00
❓ Soru medium
Allah’ın, kullarının işlediği günahlardan dolayı tövbe edilmesini istemesi ve rahmetinden asla ümit kesilmemesi gerektiğini vurgulaması, O’nun adalet ve merhamet sıfatları arasında nasıl bir denge kurduğunu gösterir?