AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
04 January 2026, 17:14
Bitiş
04 January 2026, 17:25
Süre
11 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:14:45
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:14:47
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
17:14:47
Görsel
Görsel
17:14:49
AI Öğretmen
Eş sesli yani sesteş sözcükler, yazılışları ve okunuşları aynı olmasına rağmen anlamları farklı olan kelimelerdir.
17:14:50
AI Öğretmen
Bu kelimelerde ses ve yazım hiç değişmez, yani aynı şekilde yazılır ve aynı şekilde okunur, ancak anlamları başka olur.
17:14:51
AI Öğretmen
Bir eş sesli sözcük, cümle içinde kullanılırken hangi anlamda kullanıldığını, çevresindeki diğer kelimelerden anlayabiliriz.
17:14:52
AI Öğretmen
Türkçede bu tür sözcüklerden çok sayıda vardır ve bu sözcükler hem günlük konuşmalarda hem de edebî yazılarda sıkça karşımıza çıkar.
17:14:54
AI Öğretmen
Eş sesli bir kelimeyi doğru anlayabilmek için, o kelimeyi tek başına düşünmek yeterli olmaz, cümle içindeki yerine ve anlamına bakmamız gerekir.
17:14:54
AI Öğretmen
Eş sesli sözcükler konusunu anladın mı?
17:15:34
Öğrenci
Eş sesli sözcüklere örnek verebilir misiniz?
17:15:37
💭 AI Öğretmen
Güzel bir istek
17:15:39
AI Öğretmen
Tabii, eş sesli sözcüklere birkaç örnek vereyim: "yaz" hem mevsim anlamına gelir hem de "yazmak" fiilinin emir kipi olabilir.
17:15:41
AI Öğretmen
Bir başka örnek: "kara" hem renk anlamında hem de "büyük, önemli" anlamında kullanılabilir.
17:15:42
AI Öğretmen
Örneğin, "gül" hem bir çiçek türü hem de "gülmek" fiilinin kökü olarak farklı anlamlar taşır.
17:15:43
AI Öğretmen
Bu örneklerle eş sesli sözcüklerin anlamının cümle içindeki kullanımına göre değiştiğini görebiliriz. Anladın mı?
17:16:08
Öğrenci
Anladım
17:16:10
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:16:11
❓ Soru basic
Aşağıdaki seçeneklerin hangisindeki kelimelerin tamamı eş sesli sözcüklerdir?
17:17:31
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:17:33
💭 AI Öğretmen
Hemen bir bakalım
17:17:35
AI Öğretmen
Merhaba, bir bakalım. Eş sesli kelimelerin ortak özelliği nedir, yani bu kelimelerin yazımı ve telaffuzu nasıl olmalı?
17:17:36
AI Öğretmen
Bu kelimelerin anlamları farklı olabilir ama hangi özellikleri mutlaka aynı olmalı?
17:17:37
AI Öğretmen
Verilen seçeneklerdeki kelimeleri bu açıdan nasıl değerlendirebilirsin?
17:17:53
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
17:17:54
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:17:57
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Kesinlikle doğru şıkkı buldun!
17:17:58
AI Öğretmen
"Eş sesli" kelimeler, yazılışları ve okunuşları aynı olsa da birden fazla farklı anlama sahip olan sözcüklerdir.
17:17:59
AI Öğretmen
A şıkkındaki "ben", "çay", "devir" ve "kap" kelimelerinin her birinin en az iki farklı anlamı var. Bu da onları eş sesli yapıyor!
17:18:01
AI Öğretmen
Bu konuyu çok iyi anladığını görmek beni mutlu etti. Tebrikler!
17:18:02
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.
17:18:02
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:18:24
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:18:25
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:18:29
Görsel
Görsel
17:18:31
AI Öğretmen
Eş sesli yani sesteş sözcükler, yazılışları ve okunuşları tamamen aynı olan ama anlamları farklı kelimelerdir.
17:18:32
AI Öğretmen
Bu sözcükler hem ses hem de biçim olarak aynıdır, yani bakınca ve okuyunca fark göremezsiniz ama cümlede taşıdıkları anlamlar bambaşkadır.
17:18:36
AI Öğretmen
“Öğretmenime topladığım kır çiçeklerinden bir demet yaptım.” cümlesindeki “kır” kelimesi, şehir ve kasabaların dışında kalan, çoğunlukla boş ve geniş alanı ifade eder.
17:18:37
AI Öğretmen
“Metin Bey, kır saçlarıyla sevimli bir memurdu.” cümlesinde geçen “kır” ise burada beyazla az miktarda siyah karışınca oluşan bir renk anlamındadır.
17:18:39
AI Öğretmen
Her iki cümlede de “kır” kelimesi hem yazılış hem okunuş olarak aynıdır ama biri geniş alan anlamında, diğeri ise saçın rengini anlatır.
17:18:40
AI Öğretmen
Bu yüzden “kır” kelimesi burada eş sesli yani sesteş bir sözcüktür çünkü aynı şekilde yazılıp okunan ama iki farklı anlama gelen bir kelimedir.
17:18:41
AI Öğretmen
Eş sesli sözcükler konusu senin için anlaşıldı mı?
17:19:29
Öğrenci
Eş sesli sözcükler cümlede nasıl anlaşılır?
17:19:31
💭 AI Öğretmen
Güzel bir nokta
17:19:34
AI Öğretmen
Eş sesli sözcükler cümlede, anlamlarını çevrelerindeki diğer kelimelerden alır ve bu sayede hangi anlamda kullanıldıkları anlaşılır.
17:19:34
AI Öğretmen
Yani aynı yazılış ve okunuşa sahip kelimenin anlamını cümledeki diğer sözcükler ve bağlam belirler.
17:19:37
AI Öğretmen
Örneğin “kır” kelimesi, “kır çiçekleri” cümlesinde geniş arazi anlamındayken, “kır saçları” cümlesinde saç rengi anlamındadır.
17:19:38
AI Öğretmen
Bu yüzden eş sesli kelimeleri anlamak için cümleyi ve bağlamı dikkatlice okumak gerekir.
17:19:39
AI Öğretmen
Eş sesli sözcüklerin cümlede nasıl anlaşıldığını şimdi daha iyi anladın mı?
17:20:07
Öğrenci
Anladım
17:20:10
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:20:10
❓ Soru basic
- Üzerinde çok eski boz bir etek vardı. - Salla göle açıldık ve balık tutmaya çalıştık. - Ağacın dalları çok uzamaya başlamıştı. - Bu sabah ilaçlarımın hepsini yuttum. Aşağıda verilen sözcüklerden hangisi yukarıdaki cümlelerdeki eş sesli sözcüklerden biri değildir?
17:21:38
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
17:21:38
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:21:42
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:21:43
AI Öğretmen
"Yut" kelimesi, diğerleri gibi farklı anlamlara gelen bir eş sesli (sesteş) kelime değildir.
17:21:44
AI Öğretmen
Bu, eş sesli kelimelerin yazılışları aynı olsa da anlamlarının tamamen farklı olduğunu anladığını gösteriyor. Tebrikler!
17:21:45
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
17:21:45
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:22:05
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:22:05
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
17:22:16
Görsel
Görsel
17:22:18
AI Öğretmen
Düzeltme işareti yani şapka (^) kullanılan kelimeler, yazılışları ve okunuşları birbirine benzese bile sesteş yani eş sesli kelime sayılmaz.
17:22:20
AI Öğretmen
Çünkü düzeltme işareti hem kelimenin nasıl okunduğunu hem de ne anlama geldiğini değiştirir.
17:22:22
AI Öğretmen
Örneğin; “adet” ile “âdet”, “alem” ile “âlem”, “kar” ile “kâr”, “hala” ile “hâlâ” kelimeleri yazılış olarak birbirine benzer.
17:22:23
AI Öğretmen
Ama bu kelimelerde düzeltme işareti kullanıldığı için anlamları birbirinden tamamen farklı olur.
17:22:24
AI Öğretmen
Bu yüzden, bu tür kelimeler arasında sesteşlik yani eş seslilik ilişkisi yoktur.
17:22:25
AI Öğretmen
Bir kelimenin gerçek anlamı ile mecaz anlamı arasında da sesteşlik ilişkisi kurulmaz.
17:22:26
AI Öğretmen
Bir kelimenin sesteş sayılabilmesi için hem yazılışının hem de okunuşunun aynı olmasına rağmen, anlamlarının tamamen alakasız olması gerekir.
17:22:27
AI Öğretmen
Gerçek ve mecaz anlamlar arasında ise mutlaka bir ilişki ve bağlantı vardır; mecaz anlam, gerçek anlamdan türemiş olur.
17:22:29
AI Öğretmen
Örneğin, “Kelebek küçük kanatlarıyla uçtu.” cümlesindeki “uçmak” kelimesi ile “Soruyu doğru yanıtlayınca havalara uçtu.” cümlesindeki “uçmak” kelimesi sesteş değildir.
17:22:31
AI Öğretmen
Çünkü ikinci cümlede “uçmak” kelimesinin anlamı, birinci cümlenin gerçek anlamından türetilmiş ve mecaz anlamda kullanılmıştır.
17:22:31
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
17:24:03
Öğrenci
Hocam, şimdi bu düzeltme işaretleri olan kelimeleri içinde olan cümlelerle örnek verebilir misiniz?
17:24:06
💭 AI Öğretmen
Güzel bir istek
17:24:09
AI Öğretmen
Tabii, düzeltme işareti olan kelimelerle örnekler vereyim: “Adet” kelimesi, “Bu kitapta yüz adet sayfa var.” cümlesinde sayıyı ifade eder. “Âdet” kelimesi ise, “Komşumuzun âdetleri çok farklı.” cümlesinde gelenek anlamındadır.
17:24:11
AI Öğretmen
“Kar” kelimesi, “Dün gece çok kar yağdı.” cümlesinde hava olayıdır. “Kâr” kelimesi ise, “İşten büyük kâr elde etti.” cümlesinde kazanç anlamındadır.
17:24:12
AI Öğretmen
“Hala” kelimesi, “Hala evde değil.” cümlesinde zaman zarfıdır. “Hâlâ” kelimesi ise, “Teyzem benim halamdır.” cümlesinde aile bağıdır.
17:24:14
AI Öğretmen
Düzeltme işareti bu kelimelerin anlamlarını ve okunuşlarını tamamen değiştirdiği için, bu kelimeler eş sesli sayılmaz. Anladın mı?
17:25:07
Öğrenci
Tamamdır hocam, anladım, sağ olun.
17:25:09
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
17:25:15
AI Öğretmen
Bu derste eş sesli (sesteş) sözcüklerin yazılışları ve okunuşları aynı olmasına rağmen farklı anlamlara sahip olduklarını öğrendik. Ayrıca düzeltme işareti (^) kullanılan kelimelerin eş sesli sayılmadığını ve gerçek anlam ile mecaz anlam arasındaki farkı konuştuk. Anlatılanlarla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
17:25:51
Öğrenci
Teşekkürler hocam. Allah'a ısmarladık, görüşürüz.
17:25:55
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!