← Ana Rapor / CEM EMİR YALÇINKAYA / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
30 November 2025, 07:51
Bitiş
Devam ediyor
Süre
4 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

07:51:32
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
07:51:32
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
07:51:33
Görsel
Görsel
07:51:35
AI Öğretmen
Beş duyu organımız; göz, kulak, burun, dil ve deridir.
07:51:37
AI Öğretmen
Bir nesneyi veya olayı bu duyu organlarımızdan biriyle ya da birkaçıyla algılayabiliyorsak, o nesneye karşılık gelen sözcüğe somut anlamlı sözcük denir.
07:51:39
AI Öğretmen
Örneğin; masa gözle görülür, kaleme elle dokunulur, sıcaklığı hissedebiliriz, acı tadı dille alırız, hava ise teneffüs ettiğimiz bir şeydir. Bu sözcükler somuttur.
07:51:40
AI Öğretmen
Ama beş duyu organımızla algılayamadığımız, yani görüp dokunamadığımız, tadını alamadığımız, duyamadığımız ya da koklayamadığımız kavramları anlatan kelimelere soyut anlamlı sözcükler denir.
07:51:42
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi sözcükler soyuttur, çünkü bunlar duyularımızla hissedilemez, sadece düşünülür veya yaşanır.
07:51:44
AI Öğretmen
Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre hem somut hem soyut anlam kazanabilir. Yani cümledeki kullanımı önemlidir.
07:51:47
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı sözcükler “-lık” eki aldıklarında soyut hale dönüşebilir. Mesela anne kelimesi somuttur ama annelik kelimesi soyuttur. Aynı şekilde insan kelimesi somuttur; insanlık kelimesi soyut olur.
07:51:48
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
07:52:42
Öğrenci
Anladım
07:52:43
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
07:52:44
Görsel
Görsel
07:52:45
AI Öğretmen
Aynı türden olan bütün varlıkları içinde bulunduran sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
07:52:47
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı, kişiyi ya da nesneyi anlatan sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler denir.
07:52:48
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlamlıya doğru gidildikçe içeriği kapsayan şeylerin sayısı azalır, yani kapsam daralır.
07:52:50
AI Öğretmen
Bir sıralama yaparsak, önce çok geniş gruptaki türleri ifade eden bir kelime gelir, sonra daha özel olanlar gelir.
07:52:53
AI Öğretmen
Mesela, "Bitki" en genel anlamlıdır, sonra bunu kapsayan biraz daha dar olan "Ağaç", sonra onun da bir örneği olan "Çam" ve en sonunda "Kızıl Çam" gelir.
07:52:54
AI Öğretmen
Yani "Bitki" tüm bitkileri kapsar, "Ağaç" ise sadece ağaç türlerini, "Çam" çam ağaçlarını ve "Kızıl Çam" ise yalnızca o tür çamı anlatır.
07:52:55
AI Öğretmen
Bir kelimenin genel mi, özel mi anlam taşıdığı içinde bulunduğu cümleye göre de değişebilir.
07:52:57
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup" kelimesi, bütün mektupları anlatıyor, yani genel anlamlıdır.
07:52:58
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise "mektup", belirli bir mektubu ifade ettiği için özel anlamlı olmuştur.
07:53:00
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı yoksa üzerinde durmamı istediğin bir kısım var mı?
07:53:54
Öğrenci
Anladım
07:53:56
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
07:53:56
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
07:54:16
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
07:54:17
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
07:54:22
AI Öğretmen
Harika bir cevap!
07:54:24
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, tek bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde genel anlamda kullanılmıştır.
07:54:25
AI Öğretmen
Bu, sözcüklerin bazen tekil görünseler de kendi türlerinin tamamını ifade edebilme özelliğini gösteren çok güzel bir örnek.
07:54:27
AI Öğretmen
Genel ve özel anlam ayrımını çok iyi yakalamışsın, tebrikler!
07:54:28
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
07:54:28
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
07:54:50
Öğrenci
Olur, devam edelim
07:54:50
💭 AI Öğretmen
Devam edelim o halde
07:54:54
Görsel
Görsel
07:54:56
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri belirten kelimelerdir.
07:54:57
AI Öğretmen
Yani bir şeyin miktarını, uzunluğunu, ağırlığını ya da sayısını ifade ediyorsa, bu sözcük niceldir.
07:54:59
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen ve sayılamayan özellikleri anlatır.
07:55:00
AI Öğretmen
Nitel kelimeler bir şeyin nasıl olduğunu, onun niteliğini, yani kalitesini ya da durumunu bildirir.
07:55:03
AI Öğretmen
Bir sözcük, yer aldığı cümleye göre bazen nicel, bazen de nitel anlam kazanabilir.
07:55:05
AI Öğretmen
Örneğin, “Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı” cümlesindeki “yakın”, evlerin mesafesinin ölçülebileceğini anlattığı için nicel anlamdadır.
07:55:06
AI Öğretmen
Ama “Onlar çok yakın arkadaşlardı” denildiğinde, burada “yakın” arkadaşlık ilişkisini, yani ölçülemeyen bir bağı anlattığı için nitel anlamdadır.
07:55:07
AI Öğretmen
Başka örnekler inceleyelim.
07:55:09
AI Öğretmen
“İyi bir insana benziyor” cümlesinde “iyi” sözcüğü, insanın kalitesini, yani ölçülemeyen bir özelliğini belirtir; bu nitel anlamdır.
07:55:10
AI Öğretmen
“İyi para kazanıyor” dendiğinde ise “iyi”, miktar olarak çok para kazanmak anlamına gelir; bu da nicel anlamdır.
07:55:11
AI Öğretmen
“Derin düşüncelere dalmıştı” cümlesinde “derin” düşüncelerin yoğunluğunu, yani ölçülemeyen bir durumu belirtir, bu nedenle nitel anlamlıdır.
07:55:13
AI Öğretmen
“Suyun derinliği istediği gibi değildi” ifadesinde ise “derinlik” ölçülebileceği için nicel anlamda kullanılmıştır.
07:55:14
AI Öğretmen
“Yüksek makamlarda tanıdığı vardı” cümlesinde, “yüksek” burada makamların prestijini, yani değerini anlatır; ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
07:55:15
AI Öğretmen
“Yüksek bir bina yapmaya karar verdi” dersek, bina gerçekten ölçülebilir derecede yüksek olduğu için burada “yüksek” nicel anlam taşır.
07:55:16
AI Öğretmen
<|endoftext|>
07:55:17
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?

Voltran Okul Analiz Sistemi