AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
08 December 2025, 09:24
Bitiş
08 December 2025, 09:37
Süre
13 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

09:24:36
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
09:24:37
💭 AI Öğretmen
Tamamdır, başlıyoruz
09:24:37
Görsel
Görsel
09:24:41
AI Öğretmen
Beş duyu organımızdan biri ya da birkaçıyla hissedebildiğimiz, dokunabildiğimiz, görebildiğimiz, işitebildiğimiz, tadabildiğimiz ve koklayabildiğimiz şeyleri anlatan kelimelere somut anlamlı sözcükler denir.
09:24:44
AI Öğretmen
Örneğin; masa, kalem gibi nesnelere dokunabiliriz, sıcak ve acı gibi şeyleri hissedebiliriz, hava gibi şeyleri ise görebilir ya da hissedebiliriz.
09:24:46
AI Öğretmen
Eğer bir kelime ile anlatılan şeyi beş duyu organımızla algılayamıyorsak, o kelime soyut anlamlı sözcüktür.
09:24:49
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duyguları gözümüzle göremeyiz, elimizle dokunamayız ya da koklayamayız, bu yüzden bunlar soyut anlamlı sözcüklerdir.
09:24:50
AI Öğretmen
Bir kelimenin somut ya da soyut olması, kullanıldığı cümlenin anlamına göre değişebilir.
09:24:51
AI Öğretmen
Bazı sözcükler normalde somutken, "-lık" eki aldıklarında soyut bir anlam kazanabilir.
09:24:54
AI Öğretmen
Mesela, “anne” kelimesi dokunulabilen, görülebilen bir varlıkken; “annelik” dediğimizde artık bir kavramdan, bir duygudan bahsederiz.
09:24:55
AI Öğretmen
Yine, “insan” elle tutulan, gözle görülen bir şeyken; “insanlık” dediğimizde bir kavrama, soyut bir anlam taşır.
09:24:56
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
09:25:51
Öğrenci
Anladım
09:25:53
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
09:25:53
Görsel
Görsel
09:25:55
AI Öğretmen
Aynı türden olan bütün varlıkları kapsayan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
09:25:57
AI Öğretmen
Yalnızca tek bir varlığı, yani bir şeyi belirten kelimelere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
09:25:58
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama doğru gittikçe kapsam azalır, yani daha az varlığı kapsarız.
09:26:01
AI Öğretmen
Örneğin, "Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam" sıralaması genelden özele doğru bir zincir gösterir.
09:26:03
AI Öğretmen
Burada "bitki" en genel, "kızıl çam" ise en özel anlamlı sözcüktür.
09:26:04
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama doğru ilerledikçe, sözcüğün kapsadığı varlıkların sayısı da azalır.
09:26:05
AI Öğretmen
Bir kelimenin genel ya da özel anlamda kullanılması, onun cümledeki yerine göre de değişebilir.
09:26:09
AI Öğretmen
Örneğin, "Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde 'mektup' kelimesi, bütün mektupları kapsayan genel anlamda kullanılmıştır.
09:26:13
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise 'mektup' belirli bir mektubu ifade ettiği için özel anlamlıdır.
09:26:14
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı yoksa bir kısmını tekrar mı anlatmamı istersin?
09:27:13
Öğrenci
Anladım
09:27:15
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
09:27:16
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
09:30:20
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
09:30:21
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:30:25
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
09:30:27
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde genel anlamda kullanılmıştır.
09:30:30
AI Öğretmen
Bu, sözcüklerin bazen tekil görünse de kendi türlerinin tamamını ifade edebileceği "genel anlam" kavramını çok iyi anladığını gösteriyor.
09:30:31
AI Öğretmen
Bu ayrımı yapabilmek, metinleri daha doğru anlamana yardımcı olur.
09:30:32
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
09:30:33
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
09:31:34
Öğrenci
Olur, devam edelim
09:31:35
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
09:31:40
Görsel
Görsel
09:31:43
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir şeyin sayılabilen ya da ölçülebilen yönlerini anlatan kelimelerdir.
09:31:45
AI Öğretmen
Mesela bir nesnenin miktarı, uzunluğu, yüksekliği veya derinliği gibi somut özellikleri nicel anlamlı sözcüklerle ifade edilir.
09:31:49
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise bir şeyin sayılamayan veya ölçülemeyen, nasıl olduğunu belirten, daha çok duygusal ya da soyut özellikleri anlatır.
09:31:51
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre bazen nicel, bazen de nitel bir anlam taşıyabilir.
09:31:53
AI Öğretmen
Örneğin, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" sözcüğü evler arasındaki mesafenin ölçülebilir olmasını söylediği için nicel anlamlıdır.
09:31:55
AI Öğretmen
Ama "Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde "yakın" kelimesi arkadaşlığın ne kadar samimi olduğunu anlatır, bu sayılamayan bir şey olduğundan nitel anlamlıdır.
09:31:57
AI Öğretmen
Başka örneklere bakalım: "İyi bir insana benziyor." derken "iyi" insani bir özelliği anlatıyor ve ölçülemez, yani nitel anlamda kullanılmış.
09:32:00
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." dediğimizde ise "iyi", miktarı yani kazanılan paranın miktarını ifade ettiği için niceldir.
09:32:04
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin" düşüncelerin kapsamını, yani soyut bir özelliği anlatır ve bu nitel anlamlıdır.
09:32:07
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." derken "derinlik" ölçülebilen bir özelliktir, bu yüzden nicel anlamlıdır.
09:32:10
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde "yüksek", makamların önemini, yani onlara verilen değeri gösterir. Bu ölçülemez, soyuttur ve nitel anlamlıdır.
09:32:13
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek", binanın ölçülebilen yüksekliğini anlatır, bu yüzden nicel anlamlıdır.
09:32:13
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
09:36:49
Öğrenci
Anladım
09:36:52
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
09:36:55
AI Öğretmen
Bugünkü derste somut ve soyut anlamlı sözcükleri, genel ve özel anlamlı sözcükleri ve nicel ile nitel anlamlı sözcükleri öğrendik.
09:36:56
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin beş duyu organımızla algılanabilen varlıkları, soyut sözcüklerin ise algılanamayan kavramları ifade ettiğini konuştuk.
09:36:58
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcüklerin bir türün tamamını kapsadığını, özel anlamlıların ise tek bir varlığı belirttiğini gördük.
09:37:00
AI Öğretmen
Son olarak, nicel anlamlı sözcüklerin sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri, nitel anlamlıların ise sayılamayan, ölçülemeyen özellikleri ifade ettiğini örneklerle inceledik.
09:37:01
AI Öğretmen
Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
09:37:42
Öğrenci
yok
09:37:51
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!