← Ana Rapor / DENİZ GÖKÇE / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
07 December 2025, 17:14
Bitiş
07 December 2025, 17:29
Süre
15 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:14:47
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:14:49
💭 AI Öğretmen
Tabii, hemen başlıyorum
17:14:49
Görsel
Görsel
17:14:54
AI Öğretmen
Bir sözcükte kök ve ek kavramları, yani kök ve ekler, bir kelimenin yapısal olarak incelenmesinde en önemli parçalardır.
17:14:55
AI Öğretmen
Örneğin "çiçekçi" kelimesine bakalım. Burada "çiçek" kelimenin kökü, "-çi" ise ekidir.
17:14:57
AI Öğretmen
Kök, bir kelimenin ek almamış ve tek başına anlamı olan en küçük parçasıdır.
17:15:00
AI Öğretmen
Ekler ise bu kökün sonuna gelir, köke eklenerek kelimeye yeni bir anlam veya farklı bir görev kazandırır.
17:15:01
AI Öğretmen
Bir kelimenin kökünü ve eklini ayırmak, o kelimenin ne anlama geldiğini ve nasıl oluştuğunu anlamak için çok önemlidir.
17:15:02
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
17:15:35
Öğrenci
Anladım
17:15:38
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz alıştırma yapalım
17:15:38
❓ Soru basic
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi kök durumundadır?
17:15:49
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:15:50
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:15:55
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:15:57
AI Öğretmen
"Balık" kelimesi, herhangi bir yapım veya çekim eki almamış, tek başına anlam taşıyan en küçük parçadır.
17:15:59
AI Öğretmen
Bu, kelimenin kök halinde olduğu anlamına gelir. Diğer şıklardaki kelimeler ise ("arkadaş-lık", "tuz-luk", "ekmek-lik") ek alarak türemişlerdir.
17:16:00
AI Öğretmen
Kök, kelimenin anlamlı en küçük halidir ve ondan daha küçük bir parçaya ayrılamaz.
17:16:00
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
17:16:01
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:16:23
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:16:25
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz
17:16:30
Görsel
Görsel
17:16:32
AI Öğretmen
Bir kelimenin içindeki bütün ekler atıldığında geriye kalan ve kendi başına anlamı olan en küçük parça "kök" ismini alır.
17:16:34
AI Öğretmen
Örnek olarak, "çiçekçi" kelimesini inceleyelim. Bu kelimede "çiçek" kısmı köktür, çünkü ana anlamı taşır.
17:16:35
AI Öğretmen
Kelimenin sonunda bulunan "-çi" ise "yapım eki"dir. Yani kelimeye yeni bir anlam kazandırır ama baştaki ana anlamı taşımaz.
17:16:36
AI Öğretmen
Kökler, bir kelimenin temel anlamını oluşturan en önemli parçadır.
17:16:37
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısmı anladın mı?
17:17:03
Öğrenci
Anladım
17:17:06
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
17:17:06
❓ Soru basic
Aşağıdaki tabloda sözcüklerin kökleri ve aldığı ekler gösterilmiştir. | | Sözcükler | Kökler | Ekler | | :-- | :--- | :--- | :--- | | I. | Taksicilik | Taksi | -ci, -lik | | II. | Koştum | Koş- | -tu, -m | | III. | Üzgün | Üz- | -gün | | IV. | Tamirci | Tam | -ir, -ci | Buna göre tablonun kaçıncı satırında bir yanlışlık yapılmıştır?
17:17:34
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
17:17:35
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:17:39
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:17:42
AI Öğretmen
"Tamirci" kelimesinin kökü "tamir" olmalıydı, "tam" değil. Çünkü kelimenin anlamlı en küçük parçası "tamir"dir.
17:17:43
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin köklerini ve eklerini doğru bir şekilde ayırmanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Anlamlı en küçük parçayı bulmak anahtar!
17:17:44
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
17:17:44
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:18:02
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:18:03
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir sonraki konuya geçiyoruz
17:18:10
Görsel
Görsel
17:18:11
AI Öğretmen
Bir sözcükten başka bir sözcük türeten veya sözcüğe farklı anlamlar ya da sözcük türleri katan harf ya da harf gruplarına ek denir.
17:18:12
AI Öğretmen
Bir sözcük eklerine ayrılırken önce sözcüğün kökü bulunmalıdır.
17:18:14
AI Öğretmen
Örneğin, "zenginlik" sözcüğünde "zengin" kök, "-lik" ise yapım ekidir.
17:18:16
AI Öğretmen
"Karartılık" sözcüğü ise "karart" kökü, "-ı" gereken bağlantı eki ve "-lık" yapım eki olarak ayrılır; bu sözcükte kök "karart"tır, "karar" değildir.
17:18:17
AI Öğretmen
Kök, anlamlı en küçük parça olup, ekler kökün sonuna getirilerek sözcüğün anlamında değişiklik veya yeni bir sözcük oluşumu sağlar.
17:18:18
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:19:15
Öğrenci
Yapım eki ile çekim eki arasındaki fark nedir?
17:19:18
💭 AI Öğretmen
Güzel soru, açıklıyorum
17:19:21
AI Öğretmen
Yapım eki, bir kelimeden yeni bir kelime türetir ve kelimenin anlamını veya türünü değiştirir.
17:19:22
AI Öğretmen
Örneğin, "kitap" kelimesine "-lık" yapım eki getirilince "kitaplık" kelimesi oluşur ve anlam değişir.
17:19:24
AI Öğretmen
Çekim eki ise kelimenin anlamını değiştirmez, sadece kelimenin cümledeki görevini belirtir; çoğul, zaman, kişi gibi bilgileri verir.
17:19:26
AI Öğretmen
Örneğin, "kitap" kelimesine "-lar" çoğul eki getirilince "kitaplar" olur ama kelimenin anlamı aynı kalır.
17:19:28
AI Öğretmen
Yapım eki yeni kelime oluşturur, çekim eki ise kelimenin cümledeki görevini gösterir, anladın mı?
17:19:56
Öğrenci
Anladım
17:19:58
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
17:19:59
❓ Soru medium
"Onarım" sözcüğünün kökünü belirlerken, "on" kelimesi anlamlı bir sözcük olmasına rağmen neden kök olarak kabul edilemeyeceğini ve doğru kökün ne olması gerektiğini gerekçesiyle açıklayınız.
17:21:05
Öğrenci
Cevabım: çünkü on ile onarım sözcüklerinin bir bağlantısı yoktur
17:21:06
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:21:11
AI Öğretmen
Harika bir cevap verdin, tebrikler!
17:21:12
AI Öğretmen
Bir kelimenin kökünü bulurken, kelimenin bütünüyle anlam bağı olan en küçük parçayı ararız.
17:21:14
AI Öğretmen
Senin de belirttiğin gibi, "on" (sayı) ile "onarım" (tamir etme) arasında bir anlam ilişkisi olmadığı için "on" kelimesi kök olamaz.
17:21:17
AI Öğretmen
Bu yüzden, "onar-" fiili "onarım" kelimesinin doğru köküdür. Anlam ilişkisi kuralını çok iyi yakaladın!
17:21:17
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:21:39
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:21:39
💭 AI Öğretmen
Şimdi detaylara bakalım
17:21:44
Görsel
Görsel
17:21:48
AI Öğretmen
Yapım ekleri, bir sözcüğün köküne veya gövdesine eklenerek yeni bir anlam kazandıran ve yeni bir sözcük türeten eklerdir.
17:21:49
AI Öğretmen
Bir kelimeye yapım eki geldiğinde o kelimenin anlamı değişir.
17:21:51
AI Öğretmen
Örneğin, "göz" kelimesinin köküne "-lük" yapım eki eklendiğinde "gözlük" kelimesi oluşur ve bu kelimeyle yeni bir anlam ortaya çıkar.
17:21:53
AI Öğretmen
"Göz" kelimesi bir organı anlatırken, "gözlük" kelimesi ise gözün daha iyi görmesini sağlayan bir aleti ifade eder.
17:21:55
AI Öğretmen
Bu örnekte de görüldüğü gibi, yapım ekleri bir kelimenin türünü değiştirebilir ve ona bambaşka bir anlam kazandırabilir.
17:21:57
AI Öğretmen
Yani aynı kökten, yapım eki sayesinde tamamen farklı bir sözcük elde etmiş oluruz.
17:21:58
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
17:22:31
Öğrenci
Yapım ekleri hangi tür kelimelerde daha sık kullanılır?
17:22:35
💭 AI Öğretmen
Harika bir soru
17:22:38
AI Öğretmen
Yapım ekleri en çok isim ve fiil köklerinde kullanılır çünkü bu tür kelimelerden yeni anlamlar ve yeni kelimeler türetmek daha kolaydır.
17:22:40
AI Öğretmen
Örneğin, isim köklerine "-lik", "-ci" gibi ekler getirilerek yeni isimler yapılır; fiil köklerine ise "-me", "-iş" gibi eklerle yeni isimler veya sıfatlar oluşturulur.
17:22:41
AI Öğretmen
Yapım ekleri sayesinde kelimelerin anlamı ve türü değişerek dil zenginleşir.
17:22:43
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?
17:23:16
Öğrenci
Anladım
17:23:18
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
17:23:18
❓ Soru basic
İsim ve fiil köklerinden yapım ekiyle türetilmiş sözcüklere “gövde” denir. Buna göre aşağıdaki atasözlerinin hangisinde gövde yoktur?
17:23:44
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:23:45
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
17:23:48
AI Öğretmen
Atasözlerinde geçen sözcüklerin kök ve eklerine bakarken, hangi sözcüklerin yapım eki alıp almadığını nasıl belirleyebilirsin?
17:23:50
AI Öğretmen
Bir sözcüğün kökünü bulduğunda, o sözcüğün anlamı değişmiş mi yoksa aynı mı kalmış? Bu değişiklik gövde varlığı hakkında ne söyleyebilir?
17:23:51
AI Öğretmen
Sence, verilen atasözlerinden hangisinde sözcükler sadece kök halinde, yani yapım eki almamış olabilir? Bunu nasıl test edebilirsin?
17:24:41
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
17:24:41
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:24:46
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, size nedenini açıklayayım.
17:24:49
AI Öğretmen
"Gövde" terimi, isim veya fiil köklerinden yapım eki alarak türetilmiş sözcükleri ifade eder. Yani, kelimenin köküne ekler getirilmiş ve yeni bir kelime oluşturulmuş olmalı.
17:24:51
AI Öğretmen
Atasözlerinde gövde içermeyen kelimeler, kök haliyle kullanılan kelimelerdir. Örneğin, "huy" kelimesi zaten kök halindedir ve yapım eki almamıştır.
17:24:52
AI Öğretmen
A şıkkındaki "huy" kelimesi kök halindedir ve yapım eki almamıştır, bu yüzden gövde yoktur. Diğer seçeneklerde ise "kurdu", "tatlı", "dostsuz" gibi yapım eki almış ve türemiş kelimeler vardır.
17:24:54
AI Öğretmen
Belki "gövde" kavramını yapım ekiyle türetilmiş sözcük olarak anlamak zor olmuş olabilir, bu yüzden A şıkkını seçmiş olabilirsiniz.
17:24:56
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap A şıkkıdır, çünkü orada gövde yoktur.
17:24:59
AI Öğretmen
Sonuç olarak, doğru cevap A şıkkıdır.
17:25:00
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:25:38
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:25:39
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
17:25:45
Görsel
Görsel
17:25:48
AI Öğretmen
Kelimelere eklenen bazı ekler vardır ve bu ekler eklediğimiz kelimenin anlamını değiştirmez, sadece kelimenin cümledeki görevini belirtir. Bu tür eklere çekim eki denir.
17:25:53
AI Öğretmen
Örneğin, "bisiklet-e" kelimesinde "-e" eki, bisiklete yöneldiğimizi veya bir yere bisikletle gidildiğini gösterir. Buradaki "-e" eki bir çekim ekidir, kelimenin anlamını değiştirmez.
17:25:54
AI Öğretmen
Bir de kelimenin anlamını değiştiren, yeni bir kelime yapan ekler vardır. Bu ekler ise yapım eki olarak adlandırılır.
17:25:56
AI Öğretmen
Mesela "bak-ım" kelimesinde "-ım" eki, "bakmak" fiilinden "bakım" isminde yeni bir kelime oluşturur. Buradaki "-ım" eki bir yapım ekidir.
17:25:57
AI Öğretmen
Kısaca, çekim ekleri kelimenin anlamını değiştirmez, sadece cümledeki görevini gösterir. Yapım ekleri ise kelimeye yeni bir anlam katar ve yeni bir kelime oluşturur.
17:25:58
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
17:26:57
Öğrenci
Anladım
17:26:59
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
17:26:59
❓ Soru basic
Türkçede hem isim hem fiil kök olarak kullanılabilen sözcükler vardır. Bunların türü, aldıkları eklerle ve cümledeki kullanımı ile belirlenir. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bu açıklamaya uygun bir örnek vardır?
17:27:24
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:27:25
💭 AI Öğretmen
Birazdan yardımcı olacağım
17:27:28
AI Öğretmen
Bir sözcüğün hem isim hem de fiil olarak kullanılabilmesi için hangi özelliklere sahip olması gerekir sizce?
17:27:28
AI Öğretmen
Bu tür sözcükleri anlamak için cümlede hangi görevde kullanıldıklarına dikkat ettiniz mi?
17:27:30
AI Öğretmen
Cümledeki o sözcüklerin aldığı ekler, sözcüğün türünü nasıl etkiler, bunu düşündünüz mü?
17:28:01
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
17:28:02
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:28:06
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:28:08
AI Öğretmen
A şıkkındaki "yaz" kelimesi, hem mevsim adı olan bir isim kökü hem de "yazmak" eylemi gibi bir fiil kökü olarak kullanılabilir.
17:28:10
AI Öğretmen
Bu cümlede "yaz ayları" ifadesinde isim olarak kullanılarak, sözcüklerin cümledeki bağlamına göre tür değiştirebileceğini harika bir şekilde gösteriyor.
17:28:11
AI Öğretmen
Bu tür kelimeleri fark etmek, dil bilgisi becerilerini çok güçlendirir!
17:28:12
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.
17:28:12
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:28:37
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:28:38
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyoruz
17:28:45
AI Öğretmen
Bu derste sözcüklerde kök ve ek kavramlarını, yapım ekleri ile çekim eklerinin farklarını ve kelime yapısının nasıl analiz edildiğini öğrendik.
17:28:47
AI Öğretmen
Özellikle kökün, anlamlı en küçük parça olduğunu ve eklerin kelimeye yeni anlamlar veya görevler kazandırdığını konuştuk.
17:28:50
AI Öğretmen
Yapım eklerinin kelimenin anlamını değiştirdiğini, çekim eklerinin ise sadece cümledeki görevini gösterdiğini gördük.
17:28:51
AI Öğretmen
Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!
17:29:20
Öğrenci
yok
17:29:24
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi