Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:30:10
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz şimdi
17:30:10
Görsel
17:30:13
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcükler, birçok varlığı ya da kavramı içine alan ve anlamı geniş olan ifadelerdir.
17:30:14
AI Öğretmen
Özel anlamlı sözcükler ise sadece belirli bir varlığı, kavramı veya grubu anlatan, anlamı daha dar olan ifadelerdir.
17:30:16
AI Öğretmen
Bir kelime, cümle içinde kullanıldığı yere göre genel veya özel anlam kazanabilir.
17:30:19
AI Öğretmen
Genelden özele doğru bir örnek verirsek: Varlık → Canlı → Bitki → Ağaç → Çam şeklinde sıralanır.
17:30:20
AI Öğretmen
Burada en baştaki "varlık" çok genel bir kelimeyken, en sondaki "çam" çok daha özeldir.
17:30:23
AI Öğretmen
Özelden genele gidersek: Çam → Ağaç → Bitki → Canlı → Varlık sıralamasında, her adımda kelimenin anlamı daha genişler.
17:30:24
AI Öğretmen
"Çam", "ağaç"tan daha özel bir anlam taşır, "ağaç" da "bitki"den daha özeldir.
17:30:26
AI Öğretmen
Bir sözcük, farklı cümlelerde genel ya da özel anlamda kullanılabilir.
17:30:28
AI Öğretmen
Örneğin, "Çocuk evin neşesidir." cümlesinde "çocuk" kelimesi genel anlamlıdır.
17:30:32
AI Öğretmen
Ama, "Çocuk, sabaha kadar uyumadı." cümlesinde "çocuk" kelimesi daha özel bir anlamda, belirli bir çocuk için kullanılmıştır.
17:30:33
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa açıklamamızı istediğin bir nokta var mı?
17:31:21
Öğrenci
Anladım
17:31:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi devam edelim
17:31:25
Görsel
17:31:27
AI Öğretmen
Bir varlığın ya da kavramın sayı ile ifade edilebilen, yani sayılabilen ya da ölçülebilen her özelliğine "nicel anlam" denir.
17:31:28
AI Öğretmen
Eğer bir özellik sayılamıyorsa, ölçülemiyorsa ve yoruma açıksa, bu tür özelliklere de "nitel anlam" denir.
17:31:29
AI Öğretmen
Nicel anlam, somut ve herkes için aynı olan verilere dayanır yani objektif olur.
17:31:31
AI Öğretmen
Nitel anlam ise kişisel görüşe veya yoruma bağlıdır, yani öznel olur.
17:31:33
AI Öğretmen
Örneğin, bir odadaki sandalye sayısı (örneğin: odada 4 sandalye var) kesin olarak sayılabildiği için nitelik olarak nicel olur.
17:31:35
AI Öğretmen
Aynı odanın konforu ise herkes için farklı şekilde algılanabileceğinden nitel olur yani ölçülemez.
17:31:38
AI Öğretmen
"Son baktığımız evin salonu oldukça dardı." cümlesindeki "dar" kelimesi, salonun genişliği ölçülüp karşılaştırılabildiği için nicel bir özelliktir.
17:31:40
AI Öğretmen
"Bu dar bakış açısıyla kendine zarar veriyorsun." cümlesinde ise "dar" kelimesi fikir ve düşünce için kullanılmış ve ölçüleme imkanı olmadığı için nitel bir anlam kazanır.
17:31:42
AI Öğretmen
"Bahçeye derin bir kuyu kazdılar." cümlesinde "derin" kelimesi, kuyunun gerçek ölçülebilir derinliği olduğundan niceldir.
17:31:45
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalıp gidiyordum." cümlesinde ise "derin" kelimesi düşünce yoğunluğunu ölçemediğimiz için nitel anlam taşır.
17:31:47
AI Öğretmen
"Büyük lokma ye" deyiminde "büyük" kelimesi, lokmanın fiziksel boyutu ölçülebildiği için nicel anlamdadır.
17:31:50
AI Öğretmen
"Büyük konuşma" cümlesinde ise "büyük", kişinin davranışıyla ilgili ve ölçülemeyen bir kavramı ifade ettiği için nitel anlamdadır.
17:31:50
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için açık oldu mu?
17:33:05
Öğrenci
Anladım
17:33:08
💭 AI Öğretmen
Devam edelim şimdi
17:33:08
Görsel
17:33:12
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler, duyu organlarımızdan biriyle algılayabildiğimiz varlıkları anlatır.
17:33:15
AI Öğretmen
Gözümüzle gördüğümüz, elimizle tuttuğumuz, kulağımızla duyduğumuz veya ağzımızla tadını aldığımız şeyler bu gruptadır.
17:33:17
AI Öğretmen
Masa, kalem, elma, kedi gibi sözcükler somut anlamlı sözcüklere örnektir.
17:33:19
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcükler ise duyu organlarıyla hissedilemeyen, sadece düşünerek anlayabileceğimiz kavramları ifade eder.
17:33:20
AI Öğretmen
Korku, endişe, cesaret, sevgi gibi kelimeler soyut anlamlı sözcüklerdir.
17:33:22
AI Öğretmen
Çoğunlukla, somut bir kelimeye "-lık" veya "-lik" eki eklendiğinde, bu kelime soyut bir anlama dönüşür.
17:33:24
AI Öğretmen
Örneğin, insan kelimesi somutken insanlık kelimesi soyut, anne kelimesi somutken annelik ise soyut bir kavram olur.
17:33:25
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:34:06
Öğrenci
Anladım
17:34:08
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
17:34:10
AI Öğretmen
Bugünkü derste genel ve özel anlamlı sözcükler, nicel ve nitel anlamlar ile somut ve soyut anlamlı sözcükler konularını işledik.
17:34:12
AI Öğretmen
Genelden özele ve özelden genele kavram basamaklarını, sayı ile ifade edilebilen ve sayılamayan özelliklerin farkını ve somut ile soyut kavramların örneklerini gördük.
17:34:14
AI Öğretmen
Anlamlarla ilgili kafana takılan bir şey var mı, yoksa dersi burada bitirebilir miyiz?