← Geri Ana Sayfa / DORUK KANDEMİR / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
16 December 2025, 08:58
Bitiş
Devam ediyor
Süre
3 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

08:59:17
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
08:59:18
💭 AI Öğretmen
Harika, başlayalım
08:59:22
AI Öğretmen
Fiil kökünden veya gövdesinden türemiş ama fiillerin aldığı kip ve kişi eklerini alamayan, buna rağmen cümlede isim, sıfat veya zarf olarak kullanılabilen sözcüklere fiilimsi ya da eylemsi denir.
08:59:24
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine getirilen özel eklerle yapılır ve bu eklerin hepsi yapım ekidir.
08:59:25
AI Öğretmen
Bu yüzden fiilimsiler, yapıca türemiş yani sonradan oluşmuş sözcüklerdir.
08:59:26
AI Öğretmen
Fiilimsiler fiil çekim ekleriyle çekimlenemez, yani zaman ya da kişi eki alamazlar.
08:59:27
AI Öğretmen
Yine de fiillerde olduğu gibi olumsuzluk eki alabilirler.
08:59:28
AI Öğretmen
Ayrıca isimlerde olduğu gibi çokluk (çoğul eki), hâl ekleri, iyelik ekleri ve tamlama eklerini alabilirler.
08:59:31
AI Öğretmen
Cümlenin içinde fiilimsiler, isim, sıfat veya zarf görevi görebilirler ve cümlenin herhangi bir ögesi olabilirler, yüklem bile olabilirler.
08:59:32
AI Öğretmen
Fiilimsiler kullanıldıkları yerde anlamca tamamlanmış bir yan cümle oluşturur ve bu yan cümle temel cümleyle birleşerek daha karmaşık bir cümle yapısı ortaya çıkarır.
08:59:34
AI Öğretmen
Ayrıca fiilimsiler ek eylem alırsa yüklem olarak da kullanılabilir.
08:59:35
AI Öğretmen
Fiilimsilerle ilgili anlattığım kısmı anladınız mı?
09:00:30
Öğrenci
Anladım
09:00:33
💭 AI Öğretmen
O halde devam edelim
09:00:33
Görsel
Görsel
09:00:36
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil köküne ya da gövdesine ekler getirilerek oluşturulur.
09:00:37
AI Öğretmen
Fiilimsiler oluşturulduktan sonra, bu kelimeler isim çekim ekleri alabilir.
09:00:39
AI Öğretmen
Bu yüzden, yapılan eklerin görevlerini birbirinden ayırmak çok önemlidir.
09:00:40
AI Öğretmen
“Susma-y-ı sen seçtin.” cümlesinde “susma” kelimesi, fiilden türetilmiş bir isim-fiildir.
09:00:42
AI Öğretmen
“Susma” kelimesine gelen “-yı” eki ise belirtme hâl eki görevindedir.
09:00:44
AI Öğretmen
“Konuşulan-lar-da hiçbir kusur bulamadık.” örneğinde ise, “konuşulan” kelimesi bir sıfat-fiildir.
09:00:45
AI Öğretmen
Burada eklenen “-lar” çokluk ekidir, “-da” ise bulunma hâl ekidir.
09:00:46
AI Öğretmen
“Söyleyecek-ler-im hoşunuza gitmeyebilir.” cümlesinde “söyleyecek” bir sıfat-fiildir.
09:00:48
AI Öğretmen
Ayrıca, bu kelimeye gelen “-ler” eki çokluk eki, “-im” eki ise iyelik ekidir ve konuşanın kendisine ait olduğunu gösterir.
09:00:49
AI Öğretmen
“Aranızda bulunmak-tan mutluluk duydum.” örneğinde “bulunmak” isim-fiildir.
09:00:52
AI Öğretmen
Buradaki “-tan” eki ise ayrılma hâl ekidir.
09:00:53
AI Öğretmen
“Bil-me-mek değil, öğren-me-mek ayıp.” cümlesindeki fiil köklerine gelen “-me” ekleri olumsuzluk eki görevi taşır; fiilleri olumsuz yapar.
09:00:56
AI Öğretmen
“Önemli olan, değişen parolalar.” cümlesinde ise “değişen” kelimesi sıfat-fiildir ve ek fiil alarak yüklem olmuştur.
09:00:57
AI Öğretmen
“Düşünerek konuşmak, kendini bilen insana özgü bir davranıştır.” cümlesinde “düşünerek” zarf-fiil, “konuşmak” isim-fiil, “bilen” ise sıfat-fiildir.
09:01:00
AI Öğretmen
“Bu havada dışarı çıkmak / akıl kârı değil.” örneğinde “çıkmak” isim-fiili bir yan cümle oluşturur ve yüklemin anlamını tamamlar.
09:01:01
AI Öğretmen
Bu bölümü anladın mı yoksa açıklamamda tekrar etmemi istediğin bir kısım var mı?
09:02:01
Öğrenci
Anladım
09:02:04
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
09:02:09
AI Öğretmen
Fiilimsi, diğer adıyla eylemsi, fiil köklerine ya da fiil gövdelerine bazı ekler getirilerek oluşturulan ve cümlede bazen isim, bazen sıfat, bazen de zarf görevinde kullanılan kelimelerdir.
09:02:11
AI Öğretmen
Fiilimsiler üç gruba ayrılır: isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil.
09:02:13
AI Öğretmen
İsim-fiil, diğer adıyla ad-eylem veya mastar, fiil kök ya da gövdelerine getirilen -ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş, -mak, -mek ekleriyle kurulur.
09:02:15
AI Öğretmen
İsim-fiil ekleri sayesinde fiil, cümlede isim gibi kullanılmaya başlar ve bu ekler "MaYışMaK" şeklinde kodlanabilir.
09:02:20
AI Öğretmen
Sıfat-fiil ise başka bir deyişle ortaç olarak bilinir ve fiil kök/gövdesine -an, -en, -ası, -esi, -maz, -mez, -ar, -er, -ır, -ir, -dık, -dik, -duk, -dük, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş eklerinden biri getirilerek yapılır.
09:02:22
AI Öğretmen
Sıfat-fiil ekleriyle yapılan kelimeler ise adları niteleyen sıfat görevini üstlenir, yani isimlerin önüne gelip onları niteler.
09:02:23
AI Öğretmen
Sıfat-fiil eklerini ezberlemek için "AnAsı MeZaR DiKeCeKMiŞ" kodlaması kullanılabilir.
09:02:28
AI Öğretmen
Zarf-fiil ise ulaç ya da bağ-eylem olarak adlandırılır ve fiil kök veya gövdesine -ken, -alı, -eli, -meden, -madan, -ince, -ınca, -ünce, -ünce, -arak, -erek, -dıkça, -dikçe, -dukça, -dükçe, -e, -a, -...mez, -r ... -maz, -dığında, -diğinde, -duğunda, -düğünde, -maksızın, -meksizin, -eli, -alı eklerinden biri getirilerek yapılır.
09:02:30
AI Öğretmen
Zarf-fiil ekleriyle yapılan kelimeler, cümlede fiilin zamanını, durumunu, nedenini veya koşulunu bildirerek zarf görevinde kullanılır.
09:02:31
AI Öğretmen
Fiilimsi türleri ve ekleri hakkında anlattıklarımı anladınız mı?

Voltran Okul Analiz Sistemi