AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
07 December 2025, 06:57
Bitiş
Devam ediyor
Süre
10 dakika
Durum
Devam Ediyor

AI Öğretmen Değerlendirmesi

Tespit Edilen Eksikler

Konular:
  • Ek Eylem

Detaylı Değerlendirme

Öğrenci Performans Analizi

Öğrenci, dersin başında konuyu öğrenmeye istekli ve ilgili görünüyor. Ancak ders ilerledikçe Ek Eylem konusunun temel mantığını kavramakta zorlandığı gözlemlenmiştir.

Detaylı Değerlendirme:
- Kavramsal Anlama Zorluğu: Öğrenci, ilk açıklamadan hemen sonra "Ek eylemin cümlede yüklem olma özelliği nasıl işliyor?" (06:58:56) sorusuyla temel bir noktada ek açıklamaya ihtiyaç duymuştur. Bu, konunun en temel işlevini tam olarak kavrayamadığını göstermektedir.
- İpucu İhtiyacı: Kendisine yöneltilen ilk kavrama sorusuna cevap veremeyip "Bir ipucu verir misiniz hocam?" (07:00:06) diyerek doğrudan yardım istemiştir. Bu durum, konuyu kendi başına analiz edip cevap üretemediğini göstermektedir.
- Hatalı Bilgi: Verdiği cevapta (07:03:03), ek eylemin isim soylu sözcükleri yüklem yapma görevini doğru belirtse de, fiillere gelme durumuyla ilgili "birden fazla kip eki almaları gerekir" şeklinde yanlış bir yorumda bulunmuştur. Bu, ek eylemin fiillerdeki "birleşik zaman" yapma işlevini karıştırdığını ortaya koymaktadır.
- Soruyu Anlamama: İkinci soruda ise doğrudan "soruyu anlamadım" (07:06:04) diyerek, ek eylemin isimler ve fiiller üzerindeki farklı görevlerini karşılaştırma ve analiz etme becerisinde eksiklik olduğunu net bir şekilde ifade etmiştir.

Özetle, öğrenci ek eylemin isimleri yüklem yapma görevini duymuş olsa da, fiiller üzerindeki birleşik zaman yapma işlevini ve bu iki görev arasındaki temel farkı anlamakta belirgin zorluklar yaşamaktadır. Konunun temelinde ciddi eksiklikleri bulunmaktadır.

📜 Oturum Detayları

06:57:35
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
06:57:36
💭 AI Öğretmen
Tabii, başlayalım!
06:57:36
Görsel
Görsel
06:57:39
AI Öğretmen
Ek eylem, diğer adıyla ek fiil, ad ya da ad soylu sözcüklere gelerek onlara yargı anlamı katar.
06:57:39
AI Öğretmen
Ek eylem, bu tür sözcükleri cümlede yüklem konumuna getirir.
06:57:41
AI Öğretmen
Ayrıca, basit zamanlı fiillere gelerek bu fiilleri birleşik zamanlı hâle getirir.
06:57:42
AI Öğretmen
Ek eylem, ek durumunda kullanılan "imek" fiilidir.
06:57:45
AI Öğretmen
Ek eylem, isimlerle veya ad soylu kelimelerle kullanıldığında; varlık, nitelik, durum ve kimlik bildiren sözcükleri cümlenin temel yargısını taşıyan unsur yapar.
06:57:47
AI Öğretmen
Eğer basit zamanlı fiillerde kullanılırsa, fiilin zaman yapısını genişletir ve ona geçmişlik, rivayet, şart gibi yeni anlamlar katar.
06:57:48
AI Öğretmen
Böylece eylem, birleşik zamanlı bir fiil olur.
06:57:49
AI Öğretmen
Ek eylem, eklendiği sözcüğün türünü değiştirmez; yani ad, sıfat, zamir, zarf veya fiil olması değişmez.
06:57:51
AI Öğretmen
Sadece cümledeki görevini ve taşıdığı zaman-kip anlamını düzenler.
06:57:53
AI Öğretmen
Aynı şekilde ek eylem, sözcüğün yapısını da değiştirmez; gövde veya kök aynı kalır.
06:57:54
AI Öğretmen
Ek eylem sadece yüklem olmayı ve zaman-kip bakımından yeni bir işlev kazandırmayı sağlar.
06:57:55
AI Öğretmen
Ek eylem konusunu anladınız mı?
06:58:56
Öğrenci
Ek eylemin cümlede yüklem olma özelliği nasıl işliyor?
06:58:59
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum biraz
06:59:01
AI Öğretmen
Ek eylemin cümlede yüklem olma özelliği, ad ya da ad soylu sözcüklere gelerek onlara yargı anlamı katmasıyla gerçekleşir.
06:59:03
AI Öğretmen
Bu sayede, örneğin sadece isim olan bir kelime, ek eylem sayesinde cümlenin yüklemi olur ve cümlenin temel yargısını taşır.
06:59:04
AI Öğretmen
Yani ek eylem, o sözcüğün cümlede yüklem görevini üstlenmesini sağlar.
06:59:06
AI Öğretmen
Örneğin “kitap” kelimesi tek başına yüklem olamaz, ama “kitaptır” şeklinde ek eylem alırsa yüklem olur ve yargı bildirir.
06:59:07
AI Öğretmen
Bu açıklamalar ek eylemin yüklem olma işlevini netleştirdi mi, anladınız mı?
06:59:41
Öğrenci
Anladım
06:59:43
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru gelecek
06:59:44
❓ Soru medium
Ek eylemin, eklendiği sözcüğün türünü veya yapısını değiştirmeksizin cümlenin temel yargısını ve zaman yapısını nasıl dönüştürdüğünü, isme ve fiile gelme görevleri üzerinden açıklayınız.
07:00:06
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
07:00:07
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
07:00:11
AI Öğretmen
Ek eylemin, sözcüğün türünü veya yapısını değiştirmediğini söyledik; peki, bu durumda ek eylem hangi özellikleri değiştirerek cümlenin anlamını etkiler sizce?
07:00:12
AI Öğretmen
İsim soylu sözcüklere ek eylem geldiğinde, o sözcüğün cümledeki görevinde ne gibi bir değişiklik olur?
07:00:14
AI Öğretmen
Fiillere geldiğinde ise ek eylem, fiilin hangi özelliğini veya anlamını dönüştürür, bunu nasıl açıklarsınız?
07:03:03
Öğrenci
Cevabım: İsim soylu sözcüklere ek eylem geldiği zaman isim soylu sözcükler cümlede yüklem olur.Fakat fil olan sözcüklere ek eylem gelebilmesi için birden fazla kip eki almaları gerekir.
07:03:03
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
07:03:08
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değildi, çünkü ek eylemin fiillere geldiğinde zaman yapısını nasıl dönüştürdüğünü tam olarak açıklamamışsınız.
07:03:10
AI Öğretmen
Ek eylem, sözcüğün türünü veya yapısını değiştirmez; isim soylu sözcüklere geldiğinde onları cümlenin yüklemi yapar ve kesin yargı bildirir. Örneğin, "hava güzel" ifadesi ek eylemle "Hava güzeldir." olur.
07:03:12
AI Öğretmen
Fiillere geldiğinde ise, basit zamanlı fiilin zamanını değiştirir, örneğin "okuyor" fiiline ek eylem geldiğinde "okuyordu" gibi birleşik zaman oluşturur. Bu, cümlenin zaman yapısını daha karmaşık hale getirir.
07:03:15
AI Öğretmen
Yanlış anlamış olabileceğiniz nokta, ek eylemin fiillere gelmesi için "birden fazla kip eki" gerektiği ifadeniz; aslında ek eylem zaman yapısını değiştirir ama bu kip eki sayısıyla ilgili değildir.
07:03:15
AI Öğretmen
Sonuç olarak ek eylem, sözcüğün türünü değiştirmeden, isimlere yüklem olma gücü verir ve fiillerin zamanını dönüştürür. Bu yüzden doğru cevap, ek eylemin bu iki temel işleviyle cümlenin yargısını ve zaman yapısını dönüştürdüğüdür.
07:03:17
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, ek eylemin isim soylu sözcükleri yüklem yapması ve fiillerin zaman yapısını değiştirmesi şeklindedir.
07:03:18
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
07:04:27
Öğrenci
Olur, devam edelim
07:04:28
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
07:04:36
Görsel
Görsel
07:04:38
AI Öğretmen
Ek eylem; -idi, -imiş, -ise, -dır / -dir gibi biçimlerle kullanılan ve çekim eki olarak görev yapan bir unsurdur.
07:04:40
AI Öğretmen
Bu ek, bir yandan isimleri ve isim soylu kelimeleri yüklem yapar ve onlara bir yargı kazandırır.
07:04:41
AI Öğretmen
Yani cümlenin yüklemi, bir isim ya da isim soylu bir kelime olabilir hale gelir.
07:04:43
AI Öğretmen
Diğer yandan ek eylem, sadece bir zaman eki almış olan fiilleri, kendisine eklenerek daha karmaşık yani birleşik zamanlı hale getirir.
07:04:44
AI Öğretmen
Bu sayede fiiller tek zamanlı olmaktan çıkar ve daha detaylı bir zaman anlamı taşır.
07:04:45
AI Öğretmen
Ek eylem, bunları yaparken, geldiği kelimenin türünü, yani o kelimenin isim mi yoksa fiil mi olduğunu değiştirmez.
07:04:46
AI Öğretmen
Sadece o kelimeye zaman, kip ya da yargı bildirir ve yeni bir anlam kazandırır.
07:04:47
AI Öğretmen
Ek eylemin işlevlerini ve kullanımını anladınız mı?
07:05:33
Öğrenci
Anladım
07:05:36
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
07:05:37
❓ Soru medium
Ek eylemin, bir isme ve basit zamanlı bir fiile eklenmesi durumunda bu sözcüklerin cümle içindeki görevlerini nasıl değiştirdiğini karşılaştırarak açıklayınız.
07:06:04
Öğrenci
Cevabım: soruyu anlamadım
07:06:04
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
07:06:09
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü soruyu anlamadığınızı belirtmişsiniz. Ek eylemin isimlere ve basit zamanlı fiillere nasıl farklı görevler verdiğini açıklayalım.
07:06:11
AI Öğretmen
Ek eylem, isim veya isim soylu sözcüklere eklendiğinde, onların cümlede yüklem olmasını sağlar; yani daha önce yüklem olmayan bir sözcüğü yüklem yapar. Örneğin, "güzel" kelimesi tek başına yüklem olamaz ama ek eylem alırsa yüklem olur.
07:06:15
AI Öğretmen
Öte yandan, ek eylem basit zamanlı bir fiile eklendiğinde, fiilin yüklem olma görevi değişmez; sadece fiilin zaman anlamını genişletir, yani birleşik zamanlı bir fiil oluşturur. Mesela "geliyor" filine "-du" eki eklenince "geliyordu" olur, bu da zamanın daha detaylı anlatılmasıdır.
07:06:16
AI Öğretmen
Yanlış anlamanın sebebi, ek eylemin hem isimlere hem de fiillere farklı etkileri olduğunu fark etmemek olabilir. İsimlere eklenince yüklem yapar, fiillere eklenince zaman anlamını zenginleştirir.
07:06:18
AI Öğretmen
Bu yüzden, ek eylemin görevini isimlerde ve fiillerde karşılaştırdığımızda, isimlerde yüklem olma görevini kazandırırken, fiillerde zaman anlamını genişlettiğini söyleyebiliriz.
07:06:19
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, ek eylemin isimlere yüklem olma görevini verdiği, fiillere ise zaman anlamı katarak birleşik zamanlı fiil yaptığıdır.
07:06:19
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
07:07:34
Öğrenci
Olur, devam edelim
07:07:35
💭 AI Öğretmen
Devam ediyorum hemen
07:07:52
Görsel
Görsel
07:07:56
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eylem, cümlede adların veya ad soylu sözcüklerin yüklem olarak kullanıldığı durumlarda, öznenin geçmişteki hâlinin ya da durumunun bizzat görülüp yaşandığını anlatan bir çekim şeklidir.
07:07:58
AI Öğretmen
Bu çekimde, ek eylemin “-idi” biçimi, ünlü düşmesi ve ekle kaynaşmasıyla kısalarak “-ydı, -ydi, -du, -dü, -tu, -tü” hâline gelir.
07:08:00
AI Öğretmen
Örneğin, “başarılıydım, başarılıydın, başarılıydı, başarılıydık, başarılıydınız, başarılıydılar” sözlerinde, “başarılı” ad soylu bir sözcüktür ve ek eylemle birleşerek yüklem olmuştur.
07:08:01
AI Öğretmen
Bu cümlelerde anlatılan başarı hâli, konuşan kişi tarafından geçmişte gerçekten yaşanmış ve görülmüştür; bu yüzden ek eylemin görülen geçmiş zaman biçimi kullanılır.
07:08:04
AI Öğretmen
Ayrıca, “başarılıydılar” ya da “başarılılardı” gibi örneklerde çokluk anlamı katan “-lar/-ler” eki ile ek eylem birlikte kullanılarak, birden fazla kişinin geçmişteki durumuna tanık olunduğu anlatılır.
07:08:05
AI Öğretmen
Anlattıklarımızdan sonra görülen geçmiş zaman ek eylemiyle ilgili bir sorunuz var mı?